Trung sĩ nhất Wiley W. Gray đă được chôn cất trong nghiă trang quốc gia Arlington hôm 10 tháng Năm 2001. Ông ta đă về hưu từ mấy năm trước, sau khi đă phục vụ trong quân đội 21 năm và đă từng tham chiến ở Hàn Quốc và ở Việt Nam. Tôi gặp ông ta lần đầu tiên trong tháng Giêng năm 1966, lúc đó trung sĩ nhất Gray đă t́nh nguyện phục vụ trong Hành Quân Delta, do liên đoàn 5 Lực Lượng Đặc Biệt Hoa Kỳ tổ chức.
Khi mới qua Việt Nam được vài ngày, ông ta đă là một biệt kích trong ba toán, mỗi toán sáu người, xâm nhập vào khu vực thung lũng An Lăo thuộc tỉnh B́nh Định. Họ là những quân nhân đầu tiên trong quân đội Đồng Minh xâm nhập vào khu vực này kể từ tám năm qua. Nhiệm vụ của họ là ḍ thám, t́m kiếm dấu vết một trung đoàn địch quân.
Ngày 28 tháng Giêng 1966, buổi sáng hôm đầu tiên xâm nhập vào vùng địch, toán biệt kích chạm súng nhẹ với một đơn vị VC. Trung sĩ nhất Cecil Hodgson nổ súng vào hai tên địch có vơ trang, đang đi trên một con đường ṃn. Lập tức toán biệt kích phải di chuyển thật nhanh ra khỏi khu vực nổ súng, đến một điểm khác trong khu vực hoạt động của địch. Sau khi cảm thấy an toàn, toán biệt kích dừng lại nghỉ ngơi, duyệt xét lại t́nh h́nh và liên lạc về căn cứ yêu cầu triệt xuất toán biệt kích. (khi đă bị lộ, toán biệt kích phải t́m cách “trở về”).
Nhưng đă quá muộn, Hàng loạt tiếng súng của địch nổ vang dội cả khu rừng. Đạn trúng cánh tay trái trung sĩ Badolati làm gẫy tay, khẩu súng của trung sĩ nhất Hodgson làm hư khẩu súng. Toán biệt kích bỏ chạy được khoảng nửa dặm, lại đụng phải địch quân làm toán bị phân tán, chạy hai ngă khác nhau. Trung sĩ nhất Gray, Hodgson và Ronald Terry chạy một ngă, Badolati, và hai người c̣n lại chạy theo ngă khác. Nhóm Gray, Hodgson, Terry lại không có máy truyền tin để liên lạc, họ lẩn tránh địch quân cho đến buổi chiều ngày hôm sau th́ con số may mắn của họ chấm dứt.
Những quân nhân biệt kích phải t́m một khoảng đất trống để trực thăng vào cứu. V́ không có máy truyền tin nên họ chỉ “cầu may” xử dụng đèn bấm, panô (mầu cam hoặc đỏ, rất chói) để
chỉ điểm cho phi cơ (bất cứ phi cơ nào bay bao vùng) vị trí của nhóm biệt kích. Thật không may cho họ, địch quân đă biết trước khoảng đất trống (Địch quân đă xử dụng thung lũng An Lăo như một căn cứ điạ của họ từ thời chống Pháp) cho một trung đội phục kích. Trung sĩ Terry bị trúng đạn trên đường di chuyển ra khoảng đất trống, chết ngay tức khắc. Gray và Hodgson chạy hai ngă. Sau đó Gray nghe một phát súng lục (khẩu súng của Hodgson bị trúng đạn, hư hại trước đó) và tiếp theo là hai phát súng trường. Đó cũng là lần cuối cùng Gray biết được số phận của trung sĩ nhất Hodgson.
Dùng sở trường “mưu sinh, thoát hiểm”, trung sĩ nhất Wiley Gray trốn được thêm hai ngày nữa. Lúc đó địch quân đă báo động, có quân biệt kích xâm nhập. Họ chia ra từng toán ba người, đi lục soát cả khu vực. Nhưng cuối cùng, lúc trời sắp tối, một trực thăng nhận diện được hoả châu cấp cứu bắn từ khẩu súng nhỏ như cây bút máy, dấu hiệu từ Gray, bay vào cứu thoát.
Năm 1994, tôi dùng tên Cecil Hodgson cho một bài viết, bàn luận về vấn đề đ́nh lại việc b́nh thường hoá quan hệ ngoại giao với Việt Nam có ảnh hưởng đến các tù binh Hoa Kỳ không. Bài viết này được đăng trong nhiều tờ báo khác và được một người bạn gái của cô em Cecil Hodgson tên là Brenda cất giữ. Rồi th́, năm ngoái, viên chức trong chính quyền đến t́m Brenda, với một tin tức nhầm lẫn. Họ cho biết rằng, hai bộ xương của Cecil và Ron Terry đă t́m thấy và thâu hồi, đem về Hoa Kỳ. Cô bạn Brenda, em gái Cecil đưa cho họ bài viết năm 1994 của tôi và dùng nó để t́m ra tôi trong tháng Mười.
Với giọng nói nhỏ nhẹ, cảm động, Brenda kể cho tôi nghe, Cecil mất ngày 29 tháng Giêng năm 1966, và chính quyền Hoa Kỳ không cho biết rơ ràng về cái chết của anh ta. Chuyện này gây nên sự đổ vỡ trong gia đ́nh nạn nhân, cha mẹ Cecil ly dị sau hơn bốn mươi năm chung sống. Mẹ anh ta, lúc này đă già yếu, thêm bệnh lăng trí (Alzheimer, bệnh quên) vẫn tin tưởng chính quyền Hoa Kỳ đă cho họ biết sự thật. Bố của anh ta vẫn không tin, và cho đến khi ông ta chết, đă t́m đủ mọi cách để t́m kiếm anh ta. Thêm nữa, Cecil có bốn người con, đưá con trai lớn nhất, tự tử chết khi đang phục vụ trong Không Lực Hoa Kỳ.
Brenda hỏi tôi có biết trung sĩ Gray. Nàng biết được (có lẽ t́m ṭi), trung sĩ Wiley Gray là người cuối cùng bên cạnh Cecil lúc c̣n sống, và Brenda đă đi t́m ông ta trong suốt hai mươi năm qua. Tôi đưa cho Brenda số điện thoại để nàng t́m Gray, người duy nhất có thể cho nàng biết thêm chi tiết về cái chết của Cecil.
Nhiệm mầu! Đă 34 năm sau khi thoát chết, Gray vẫn c̣n nhớ đầy đủ, chi tiết về chuyến hành quân xâm nhập vào thung lũng An Lăo, về cái chết của người bạn vắn số. Những điều trung sĩ nhất Wiley Gray kể lại xóa đi những bản báo cáo sai bét của quân đội, chính quyền. Và đă hàn gắn, đem gia đ́nh trung sĩ Cecil Hodgson trở lại.
Wiley Gray lên cơn đau tim, mất ngày 16 tháng Tư năm 2001. Ông ta là một người đàn ông ngang tàng, cao 6’2 (6 bộ 2), đẹp trai, cười rất có duyên. Trong năm 1966, ông ta từ chối không nhận huy chương Chiến Sĩ Xuất Sắc, nói rằng “Tôi không đủ khả năng để cứu đồng đội, chỉ riêng ḿnh tôi. Tôi thật không xứng đáng nhận huy chương đó”.
Ngay cả lúc đă thất tuần, 70 tuổi, h́nh ảnh trung sĩ Wiley Gray vẫn được in quảng cáo cho đội quân Mũ Xanh (LLĐB) Hoa Kỳ. Trong buổi sáng đẹp trời ngày 10 tháng Năm, thi hài Wiley Gray, được đặt vào trong áo quan (ḥm) để đi dặm đường cuối cùng cho đời người. Sáu con ngựa kéo xe cũng bước đi rất chậm chạm như chia sẻ nỗi buồn, cố giữ người anh hùng lại trong giây lát. Sáu người lính trong đội quân danh dự đi hai bên, theo sau là gia quyến, bạn bè, đồng đội. Hỡi Thượng Đế, đó là một mất mát lớn.
Dallas, TX, April 2, 2010
vđh