Căn cứ Dak
Pek là một tiền đồn biên pḥng nằm gần biên giới Lào-Việt, giáp với quận Ba Tơ
tỉnh Quảng Ngăi và cách thị trấn Kontum 80 cây số theo đường chim bay về hướng
tây bắc. Lực lượng Đặc biệt Hoa Kỳ xây căn cứ này vào tháng tư năm 1962 nhằm
mục đích ngăn chặn, phá hoại đường xâm nhập từ bắc vào của các đơn vị cộng sản
bắc Việt. Đến 30 tháng 11 năm 1970, căn cứ được bàn giao cho QL/VNCH và trở
thành tiểu đoàn 88 Biệt-động-quân biên-pḥng.
Sau khi
chuyển sang Biệt-động-quân, tiểu-đoàn được giao phó thêm nhiệm vụ huấn-luyện
cho các tân sĩ-quan về kỹ thuật trinh-sát, viễn-thám, trước khi bổ sung cho các
đơn-vị BĐQ đang hành quân trên bốn
quân-khu và Kampuchia. Trong trận chiến mùa hè đỏ lửa 1972, quân bắc Việt tấn
công căn cứ Dak Pek nhưng thất bại, một phần v́ các binh sĩ BĐQ chiến đấu dũng
cảm, một phần v́ vị trí chiến lược của trại, nhiều đồi núi, phân tán nên tránh
được hỏa lực pháo binh của địch. Thất bại trong việc thanh toán tiểu đoàn 88
BĐQ, cộng quân đi ṿng xuống phía nam đánh chiếm Tân Cảnh Dakto và bao vây
thành phố Kontum.
Trong năm
1973 chỉ có những cuộc chạm súng nhỏ không đáng kể, quân cộng sản 'chê' TĐ 88
mặc dầu các tiền đồn khác Ben Het, Dak Seang và quận Ba Tơ đă lần lượt rơi vào
tay địch quân. Cuối năm 1973, tiểu-đoàn
88 kết hợp với TĐ 95 (Ben Het), 62 (Polei Kleng) thành liên-đoàn 22 BĐQ.
Liên
đoàn với hai tiểu-đoàn lưu-động thường
xuyên hành quân trên vùng cao nguyên Kontum, Pleiku,Phú-Yên c̣n TĐ 88 vẫn nằm giữ căn cứ Dak
Pek. Lúc này căn cứ Dak pek đă bị cô lập hoàn toàn, mọi việc liên lạc với bên
ngoài, tải thương, tiếp tế đều bằng trực thăng, ngoài ra tiễu đoàn không c̣n
được sự yểm trợ của pháo binh bạn v́ nằm quá xa, sâu trong vùng địch chiếm
đóng.
Vào cuối
tháng ba năm 1974, trong khi hai tiểu đoàn 62 và 95 quần thảo với các đơn-vị
CSBV thuộc sư-đoàn 320 và trung đoàn 95B trong vùng Kon sơ Lu, đông bắc Kontum
th́ nhận được công điện khẩn của tiểu-đoàn 88 gửi về. Thiếu-tá Di TĐT và sĩ
quan tham mưu báo cáo cho biết các toán viễn-thám của tiểu đoàn phát hiện sự
gia tăng hoạt động của địch, nào là quân xa (Molotova) địch chuyển
quân, công binh, dân-công làm đường v.v... "Địch quân
đang chuẩn-bị tấn-công căn-cứ chúng tôi. Stop. Yêu cầu quư bộ chỉ huy khẩn gửi
gấp lương-thực, đạn-dược, ḿn claymore, súng phóng hỏa tiễn M-72, thuốc men.
Stop". Đó là những lời cầu cứu của các quân nhân tiểu-đoàn 88 BĐQ. Các
công-điện gửi về liên tục, tại trung-tâm hành-quân liên-đoàn, mọi người đều lo
lắng cho số phận của căn cứ Dak Pek, yêu cầu BCH / BĐQ QK2 yểm trợ cho TĐ 88
c̣n liên-đoàn 22 nhận lệnh di chuyển đến vùng hành quân mới tại Plei Lang Ba
thuộc tỉnh Pleiku.
Trong một
cuộc chạm súng gần căn cứ vào ngày 27 tháng tư, binh sĩ Biệt-động-quân tịch thu
một tài liệu chứng minh rơ ràng quân CSBV đang sửa
soạn cho một trận đánh dứt
điểm căn cứ Dak Pek. Đầu tháng năm, toán viễn-thám BĐQ khám phá một hầm chứa 60
viên đạn pháo binh 105 ly (tịch thu được của QL/VNCH trong mùa hè đỏ lửa).
Một
điều mà BĐQ không biết đến là trung-đoàn 29 sư-đoàn 324B CSBV, đă được di
chuyển bằng xe vận tải Molotova từ thung lũng A-Shau tỉnh Thừa Thiên về vùng
tam biên. Việc xử-dụng trung đoàn 29 chứng tỏ khả năng di-động của địch quân đă
được phát triển cùng với hệ thống đường xá và pḥng không.
Giao phó trách nhiệm
dứt điểm căn cứ Dak Pek cho trung đoàn 29, trung đoàn này đă được di chuyển bí
mật 75 dặm và đạt dưới quyền điều-động của mặt-trận B3.
Vị tiểu
đoàn trưởng TĐ 88 BĐQ có giữ một bức mật thư, chỉ mở ra khi trường hợp căn cứ
Dak Pek bị tràn ngập. Ông ta sẽ hướng dẫn các binh sĩ sống sót băng rừng vượt
núi chạy về Mang Buk, một tiền đồn cách Dak Pek vào khoảng 60 cây số về hướng
đông nam. Có lẽ thiếu tá Di TĐT không có dịp mở bức mật thư đó ra để thi hành.
Bắt đầu từ
ngày 10 tháng năm, các trung đội BĐQ lục xoát bên ngoài căn cứ bắt đầu chạm
súng lẻ tẻ với các đơn vị tiền phương của địch. Hai ngày sau quân CSBV bắt đầu
mưa pháo lên vị trí pḥng thủ của TĐ 88 bằng đủ loại đạn pháo binh, hỏa tiễn và
súng cối, sau đó bộ binh trung đoàn 29 bắt đầu tấn công các tiền-đồn nhỏ bên
ngoài căn cứ Dak Pek. Các binh sĩ Biệt-động-quân chống trả mănh liệt, đẩy lui
nhiều đợt tấn công của địch. Trận đánh kéo dài bốn ngày, thiếu hỏa lực yểm trợ
của pháo binh bạn, tuyến pḥng thủ của TĐ 88 thu nhỏ dần, tuy nhiên vẫn tiếp
tục chiến đấu. Đến sáng ngày 16, sau khi tập trung pháo binh nện xuống các vị
trí c̣n lại của BĐQ, các cánh quân thuộc trung đoàn 29 CSBV được chiến xa T-54
yểm trợ siết chặt ṿng vây, tiến vào căn
cứ. các binh sĩ trú pḥng vẫn chống cự với vũ khí cá nhân, tất cả lô-cốt, công
sự pḥng thủ trong căn cứ Dak Pek đều bị sập dưới nh"ng cơn mưa pháo và súng 75 ly không dật của địch.
Thiếu tá Di vẫn c̣n liên lạc với các phi cơ yểm trợ, trong trận này Không quân
đă bay hơn 70 phi vụ yểm trợ cho TĐ 88 BĐQ, tuy nhiên v́ thời tiết và hỏa lực
pḥng không mạnh mẽ của địch làm cho các phi vụ oanh-kích kém hiệu qủa.
Đến
trưa, tiếng nói của thiếu tá Di trên máy vô tuyến PRC-25 đă im lặng dưới hỏa
lực của địch. Quân CSBV đă bắn vào căn cứ hơn 7000 đạn pháo binh và hỏa tiễn
trong ṿng 12 tiếng đồng hồ trước khi tiểu đoàn 88 Biệt-động quân và căn cứ Dak
Pek thất thủ.
Sau trận
đánh căn cứ Dak Pek tháng năm 1974, báo cáo tổn thất về tiểu-đoàn 88
Biệt-động-quân là 100%. Tiểu đoàn này đă bị cô lập hơn một năm, tất cả các vùng
xung quanh như Tân Cảnh, Dakto đă mất vào tay giặc cộng. Tiền đồn Mang Buk gần
nhất cũng cách Dak Pek 60 cây số, làm sao các quân nhân TĐ 88 có thể chạy thoát khi căn cứ thất thủ !
Theo tài liệu:
- Francis J. Kelly, The Green Berets, Brasseưs (US), Inc. New York, 1991.
- Col. William Ẹ Le Gro, Vietnam from Cease fire to Capitulation,
Washington, D.C. 1981
Kỷ niệm ngày Quân-Lực 19-06-1995
17-06-95
Vũ- đ́nh-Hiếu