Cuộc hành
quân Lam-Sơn 719 vào đầu tháng hai năm 1971nhằm mục đích chiếm đóng và phá hủy
căn cứ điạ 604 của quân cộng sản Bắc Việt. Căn cứ này nằm trong Tchepone, một
thành phố nhỏ thuộc miền nam Lào. Các chuyên viên t́nh báo cho biết địch quân
thiết lập nhiều kho lớn dự trữ vũ khí, đạn dược, thực phẩm và đồ quân dụng.
Ngoài
ra căn cứ này c̣n được dùng như trạm dừng quân, bổ sung quân số và tái huấn
luyện cho những đơn vị chính quy CSBV sau những lần chạm súng với quân đội
VNCH. Các đơn vị cộng sản được sự yểm trợ của căn cứ này có thể tiến quân qua
biên giới Lào Việt tấn công tỉnh Quảng Trị. Ngoài ra về phía nam sát biên giới,
quân Bắc Việt phát xuất từ căn cứ điạ 611 tấn công thành phố Huế tỉnh, Thừa
Thiên.
Cuộc hành
quân này c̣n bao hàm một ư nghĩa quan trọng trong chương tŕnh Việt Nam hóa chiến
tranh. Không một người
lính bộ binh Hoa Kỳ nào đặt chân lên phần đất Lào, các cố vấn Hoa Kỳ cho các
đơn vị VNCH được lệnh ở lại. Cuộc hành quân Lam Sơn 719 bắt đầu vào lúc 7:00
giờ sáng ngày 08 tháng hai năm 1971, khi đơn vị tiền phương thuộc
lữ đoàn 1 Kỵ
binh với xe tăng M-41, thiết vận xa
M-113 vượt qua biên giới, tiến quân trên đường số 9 Con đường này rất hẹp, điạ
thế hiểm trở nên rất khó di chuyển. Cùng lúc đó, các phi cơ trực thăng Hoa Kỳ
thuộc phi đoàn tác chiến 223, 158 rời căn cứ Khe Sanh nơi dùng làm bộ tư lệnh tiền
phương Quân đoàn I cho cuộc hành quân. Các trực thăng này đem theo quân của sư
đoàn 1 bộ binh, sư đoàn Dù và liên đoàn 1 Biệt-động-quân vào vùng hành quân.
Liên đoàn
1/BĐQ tham dự cuộc hành quân này gồm có hai tiểu đoàn 21 và 39, bộ chỉ huy hành
quân liên đoàn đóng tại Tà Bạt, tây bắc Khe Sanh sát biên giới Lào Việt.
Tiểu
đoàn 21/BĐQ được đưa đến băi đáp Ranger south (BĐQ nam), cách căn cứ hỏa lực 30
năm cây số về hướng đông bắc. Ba ngày sau, tiểu đoàn 39/BĐQ được trực thăng vận
đến băi đáp Ranger north (BĐQ bắc). Hai đơn vị Biệt-động-quân này có nhiệm vụ
thăm ḍ các cuộc chuyển quân của địch đồng thời làm tŕ hoăn các cuộc tấn công
của quân CSBV vào các đơn vị VNCH nằm giữ căn cứ hỏa lực 30 nằm về phiá bắc đường số 9, trục tiến quân của
QL/VNCH.
Sau khi xuống
băi đáp, hai tiểu đoàn BĐQ củng cố lại vị trí chiến đấu, sau đó tung các đại
đội ra hoạt động trong vùng hành quân, t́m kiếm dấu vết của các đơn vị
CSBV. Bắt đầu từ ngày 14, các trung đội tiền phương của tiểu đoàn 39/BĐQ bắt đầu chạm
địch, sĩ quan đề-lô (Tiền sát viên pháo binh) xin pháo binh tác xạ yểm trợ.
Trong trận này Biệt-động-quân được tiểu đoàn 64/PB đóng tại Phú Lộc yểm trợ
trực tiếp. Đến khoảng 3, 4 giờ chiều,
các đại đội BĐQ đều chạm địch, tiểu đoàn 64/PB bắn yểm trợ không kịp, cùng quá
sĩ quan đề lô phải vào tần số làm việc của pháo đội C/44 pháo binh đóng trên căn cứ hỏa lực 30 xin yểm trợ.
Do
sự yểm trợ hữu hiệu của pháo binh, quân CSBV phải rút lui, lúc đó trời sắp tối,
các đại đội BĐQ cũng lui về pḥng thủ xung quanh bộ chỉ huy tiểu đoàn.
Những ngày kế
tiếp , các đại đội thuộc TĐ/39 đi mần ăn (lục xoát, hoạt động) bên ngoài hạ 43
giặc cộng, tịch thu hai đại bác pḥng không 37 ly, điều này chứng tỏ đơn vị cỡ lớn của địch đang hiện diện trong khu vực trách nhiệm của Biệt-động-quân. Về
phiá nam các đơn vị Dù, Bộ binh khám phá kho thực phẩm, nhiên liệu, hầm chôn
dấu vũ khí và cả... hầm chôn xác địch, chết v́ bom B-52 trong những ngày trước.
Đến ngày 18,
các sư đoàn 308, 304, 320, 324B cùng với
các trung đoàn chiến xa, pháo binh thuộc quân đoàn 70B CSBV di chuyển đến vị
trí tấn công. Trong ngày này địch quân dùng chiến thuật biển người tấn công vị
trí pḥng thủ tiểu đoàn 39. Được pháo binh bạn từ Phú lộc và căn cứ hỏa lực 30
bắn yểm trợ tối đa, các binh sĩ BĐQ chống trả quyết liệt giết hàng trăm quân
địch và tịch thu hơn 500 súng đủ loại.
Ngày hôm sau,
quân Bắc Việt tập trung nỗ lực với ư đồ dứt điểm tiểu đoàn 39/BĐQ.
Trân chiến
trở nên khốc liệt, ngoài TĐ/64/PB trực tiếp yểm trợ, pháo đội C/44/PB trên căn
cứ hỏa lực 30 phải dành riêng hai khẩu đại bác 155 ly bắn liên tục để cứu nguy
TĐ 39. Biệt-động-quân đẩy lui được nhiều đợt xung phong, tuy nhiên tiểu đoàn
này đă phải chiến đấu liên tục từ mấy ngày qua và số tổn thất đă lên cao.
Lợi
dụng lúc quân Bắc Việt rút lui để củng cố lại hàng ngũ, các BĐQ bị thương nhẹ
được băng bó cấp thời rồi trở lại pḥng tuyến, chuẩn bị cho trận đánh cuối cùng.
20 tháng hai,
từ mờ sáng quân CSBV đă quay trở lại tấn công dữ dội, trận đánh kéo dài đến
chiều. Sức kháng cự của Biệt-động-quân yếu dần, sau đó các đơn vị pháo binh
không c̣n nhận được điện văn yêu cầu bắn yểm trợ nữạ Quân cộng sản đă tràn vào
pḥng tuyến của TĐ 39 BĐQ, không ảnh
chụp được cho biết địch quân để lại trên 600 xác trên trận điạ.
Gần 200 binh sĩ
sống sót rút lui về pḥng tuyến Ranger south của tiểu đoàn 21/BĐQ tiếp tục
chiến đấu với đơn vị này cho đến ngày di tản.
Tin t́ểu đoàn
39/BĐQ chiến đấu đến viên đạn cuối cùng rồi phân tán mỏng chứ không đầu hàng
lan truyền đi khắp nơi. Trung tá Molinelli thuộc
lữ đoàn 17 Kỵ binh không vận
Hoa Kỳ đă viết "Đă ba ngày qua
chúng tôi không tiếp tế được cho họ (TĐ/39/BĐQ). Khi gần hết đạn họ tấn công ra
ngoài để lấy súng đạn của địch tiếp tục chiến đấu".
Sau khi thanh
toán xong tiểu đoàn 39, các đơn vị CSBV di chuyển xuống phiá nam bao vây
TĐ/21/BĐQ. Đêm 20, hỏa châu thắp sáng vị trí đóng quân của Biệt-động-quân, tiền
đồn cuối cùng ngăn chặn trục tiến quân của địch từ hướng đông bắc đến căn cứ
hỏa lực 30. Bắt đầ từ ngày 21, cộng quân tấn công khu vực xung quanh băi đáp
Ranger south. Các binh sĩ TĐ21 và số c̣n lại của TĐ 39/BĐQ chống trả quyết liệt
và nhờ pháo binh yểm trợ liên tục đă đẩy
lui được nhiều đợt xung phong của giặc. Trận chiến kéo dài trong bốn
ngày đêm, sau các đợt xung phong bị đẩy lui, quân Bắc Việt pháo kích vào pḥng
tuyến của Biệt-động-quân làm cho các chiến sĩ mũ nâu mệt mỏi, tinh thần căng
thẳng.
Để bảo toàn
đơn vị này, sáng ngày 25 tiểu đoàn 21 được lệnh di tản theo kế hoạch "Zulu
1". Pháo binh thuộc TĐ 64/PB và pháo đội C/44/PB được lệnh bắn tối đa yểm
trợ cho Biệt động quân. Khoảng 10 giờ sáng, bốn chiếc trực thăng vơ trang Cobra
bay trên đầu yểm trợ cho một đoàn trực thăng đáp khẩn cấp bốc vội các quân nhân
BĐQ đem đến căn cứ hỏa lực 30 rồi sau đó một đoàn trực thăng khác đến đưa về
Phú Lộc chấm dứt nhiệm vụ của liên đoàn 1 Biệt động quân trong cuộc hành quân
Lam Sơn 719. Tuy nhiên trong lúc di tản các quân nhân BĐQ tại căn cứ hỏa lực
30, một đại đội của tiểu đoàn 39 bi kẹt lại, các BĐQ này cùng chiến đấu với các
đơn vị bạn cho đến ngày di tản.
Dallas, TX. 23 tháng 07, 1995
Vũ-đ́nh-Hiếu
Theo tài liệu:
- Will Fowler, The Vietnam story, Winchmore publishing
services, 1983
-John Pimlott, Vietnam the decisive battles,
Marshall Editions Developments Ltd, 1990
- Nguyễn-đức-Phương, Nh"ng trận đánh lịch sử trong
chiến tranh Việt Nam, Đại Nam 1993
- Trương-duy-Hy, Tử thủ căn cứ hỏa lực 30, Đại Nam