Vào tháng
mười hai năm 1967, Cộng sản Bắc Việt đă chuẩn bị tấn công vào căn cứ Khe Sanh,
một căn cứ quan trọng do trung-đoàn 3, sau đó là trung-đoàn 26 Thủy quân lục
chiến Hoa-Kỳ trấn giữ. Tướng Giáp xử dụng hai sư-đoàn 325 và 304 bao vây Khe
Sanh làm cho nhà cầm quyền tại thủ đô Hoa-thinh-Đốn lo lắng về một chiến thắng
Điện Biên Phủ khác xẩy ra tại Khe Sanh.
Các hoạt
động của địch bắt đầu từ ngày 21 tháng giêng năm 1968 khi quân Bắc Việt mở cuộc
tấn công vượt sông bị thất bại. Ḍng sông này đem nước dùng cho căn cứ, làm cho
đơn vị trú pḥng luôn lo sợ bị đầu độc. Sau trận tấn công, quân Cộng Sản pháo
kích vào căn cứ làm hư hại một phần phi-đạo và làmnổ nơi chứa đạn phế
thải. Phía TQLC Hoa-Kỳ có 18 binh-sĩ tử
thương,sau đó lui về cố thủ trong căn
cứ và di tản thường dân trong làng.
Trung
tướng Robert E. Cushman Jr. tư lệnh Lực Lượng Đệ Tam Thủy Bộ (3 MAF) ra lệnh
tăng cường cho căn cứ với tiểu đ̣an 1 trung đ̣an 9 TQLC. Chỉ huy căn cứ Khe
Sanh lúc đó là đại tá Lownds, gồm có một tiểu đ̣an pháo binh, bốn tiểu đ̣an
TQLC và sau đó nhận thêm tiểu đ̣an 37 Biệt động quân Việt Namnâng tổng số quân tham chiến lên đến 6000
người vào cuối tháng giêng.
Quân Bắc
Việt bao vây chung quanh Khe Sanh được ước tính có khoảng trên 15,000
quân. Máy
thăm ḍ điện tử báo cho biết địch quân sắp sửa tấn công một tiền đồn của TQLC
trên đ̣i 881 vào đầu tháng hai. Trước rạng đông ngày 5, mưa pháo của TQLC bẻ
gẫy kế hoạch tấn công của cộng sản.
Tại tiền
đồn trên đồi 861A, v́ không được báo trước nên quân Cộng Sản Bắc Việt đă mở một
cuộc tấn công bất ngờ vào vị trí, đánh cận chiến. Các binh sĩ TQLC chống trả
mănh liệt và đẩy lui được cuộc tấn công này và giữ vững tiền đồn.
Trại Lực
Lượng Đặc Biệt Lang Vei gần biên giới
Lào bị tấn công ngày 7 tháng hai trước khi trời sáng với 10 chiến xa hạng nhẹ
PT-76 do Nga Sô cung cấp. Âm thanh của chiến xa cùng với đèn pha làm cho binh
sĩ trú pḥng náo loạn. Trong lúc chiến đấu 24 biệt kích mũ xanh và 900 dân sự
chiến đấu bắn hạ được ba xe tăng và làm hư hại một chiếc khác.
Thủy quân lục
chiến trong căn cứ Khe Sanh sợ bị phục kích dọc đường nên không dám kéo quân
đến tiếp viện. Sau đó nhờ phi pháo yểm trợ, đại úy LLĐB Frank C. Willoughby dẫn
về được 13 biệt kích cùng vớI 60 binh sĩ trú pḥng đến căn cứ Khe Sanh an toàn.
(Viết theo sách Vietnam story, Will Fowler, trang: 88, 89)
Tiểu đoàn
37 Biệt động quân, dưới quyền chỉ huy của đại úy Hoàng Phổ,
là một đơn vị trừ bị
cho Quân đoàn I. Tiểu đoàn được đưa từ Phú Lộc đến Khe Sanh ngày 27 tháng giêng
để tăng cường cho TQLC Hoa-Kỳ đang pḥng thủ căn cứ. Đại tá Lownds dành cho
tiểu đoàn 37 vị trí đóng quân nằm cuối phi đạo, ngoài hàng rào pḥng thủ 100
thước gần chỗ pháo binh và nơi chứa đạn phế thải. Đại úy Phổ rất sốt sắng mặc
dù các binh sĩ BĐQ phải ở ngoài căn cứ v́ không được sự tin tưởng của người Hoa
Kỳ.
Thực tế
các binh sĩ TQLC thuộc đại đội Bravo (B) tiểu đoàn 1/26, đóng phía bên trong
hàng rào pḥng thủ gần tuyến BĐQ rất thích binh sĩ Việt Nam với phù hiệu đầu cọp
trên tay áo. Kenny Pipes, viên chỉ huy đại đội B ghi nhận
lính của ông ta "chỉ cần thời gian ngắn, rất nể nang Biệt động quân và các
sĩ quan của họ". Đại đội B TQLC và Biệt động quân chia xẻ đạn dược, tiếng
báo động lẫn cho nhau. Pipes tin rằng quân đội Việt Nam Cộng Ḥa có cấp chỉ huy
nhiều khả năng, hạ sĩ quan giỏi và các binh sĩ can đảm với tinh thần chiến đău
cao độ.
Biệt động
quân Việt Nam đến Khe Sanh, đă có hầm hố, giao thông hào do TQLC Hoa Kỳ làm
sẵn. Trong lúc pháo binh Bắc Việt tiếp tục bắn phá, lính Hoa Kỳ đến mỗi đêm để
đem thương binh vào chỗ quân y. Binh sĩ Việt Nam ở Khe Sanh không có lương
nhiều tháng và không có thêm quân để thay thế số tổn thất, sau đó vài ngày lại
lo lắng cho gia đ́nh ở hậu phương khi trận tổng công kích lan tràn khắp trên
quê hương. Kenny Pipes tự hỏi binh sĩ Hoa Kỳ có thể đi hành quân với ḥan cảnh
như ngừơi lính Việt Nam
không ? Binh sĩ của đại úy Phổ thừơng xuyên ra lục soát ban ngày và tịch thu
được đại bác không dật 57 ly trong thời gian bị vây. Pipes kết luận đó là niềm
hănh diện được làm việc với sĩ quan và binh sĩ của một đơn vị đồng minh danh
tiếng.
Đại úy Phổ
tung một đơn vị BĐQ ra ng̣ai hoạt động sáng ngày 29 tháng giêng.
Vào gần trưa
một giọng nói đặc miền bắc xen vào tần số của Biệt động quân và nói rằng họ đă
nh́n thấy binh sĩ ta nhưng không bắn v́ ǵơ phút linh thiêng của dịp tết và đề
nghị BĐQ trở về pḥng tuyến của ḿnh. Biệt động quân thay đổi tần số làm việc,
đến chiều hôm sau th́ bắt gặp một đơn vị Bắc quân cấp trung đội hoặc đông hơn
đang di chuyển về hướng đông bắc và khai hỏa bằng súng cối 60mm, 81mm.
Các hoạt
động đó được chấp thuận v́ giới thẩm quyền Việt Nam, Hoa Kỳ đă hủy bỏ lệnh
ngưng bắn.
Quân cộng
sản Bắc Việt tiếp tục pháo kích vào căn cứ Khe Sanh hằng ngày, hôm ít hôm
nhiều, tuy nhiên cũng đủ làm quân trú pḥng mất ăn, mất ngủ và xuống tinh thần
v́ lo lắng sợ hăi đạn rơi bất tử... Vào ngày 30 tháng giêng, chúng pháo kích
trúng khu chứa đạn phế thải gây một đám cháy lớn.
Các vụ
pháo kích kể trên được coi như thường xuyên, đến ngày 21 tháng hai.
Bỗng nhiên
quân cộng sản gia tăng pháo kích, hôm đó chúng bắn vào căn cứ 50 đạn đại bác,
70 hỏa tiễn và 250 viên đạn súng cối. Vào xế trưa, chúng dùng một tiểu đoàn tấn
công vào tuyến pḥng thủ của tiểu đoàn 37 Biệt động quân do đại úy Hoàng Phổ
chỉ huy. Quân đội Việt Nam
giữ vững pḥng tuyến, giết 25 cộng quân trong khi tổn thất về phía ta được coi
là nhẹ.
Vài ngày
sau, quân Bắc Việt lại tấn công vào vị trí pḥng thủ của BĐQ.
Sợ rằng đó là
cuộc tấn công ṭan diện, căn cứ Khe Sanh báo động đỏ vào lúc 10:15
tối. Cộng quân tấn công làm ba đợt nhưng đến 4:30 sáng Biệt động quân đă làm
chủ t́nh h́nh. Quân Việt Nam
báo cáo giết bẩy giặc cộng tại pḥng tuyến nhưng sau đó, khi ra ngoài lục xoát
t́m thấy thêm 78 xác chết cùng tịch thu được 12 súng và một số bộc phá để phá
hàng rào kẽm gai. (Viết theo sách Valley
of decision, Prados và Stubb, trang: 319, 320, 321, 453, 466).
Trong trận
chiến tại Khe Sanh năm 1968, tiểu đoàn 37 Biệt đông quân Việt Nam đă làm rạng
danh cho binh chủng và làm cho quân đội đồng minh khâm phục sức chiến đấu của
Quân Lực Việt Nam Cộng Ḥa. (Viết theo sách Chinh Chiến Điêu Linh, Kiếu Mỹ
Duyên, trang: 105, 106).
Sau đây là vài biến cố đáng ghi nhận tại mặt trận Khe
Sanh.
- 27 tháng
giêng. Tiểu đoàn 37 Biệt Động Quân đến Khe Sanh.
- 7 tháng hai. Trại LLĐB Làng Vei bị tấn công
và tràn ngập bởi bộ binh và chiến xa Bắc Việt.
- 21 tháng
hai. 35 cộng quân bỏ xác tại hàng rào pḥng thủ của tiểu đoàn 37 BĐQ.
- 23 tháng
hai. 1307 đạn pháo binh rơi vào căn cứ Khe Sanh.
- 29 tháng
hai. Biệt động quân đẩy lui nhiều đợt tấn công của quân Bắc Việt.
- 8 tháng ba. Biệt động quân vượt rào giết 26
giặc cộng.
- 15 tháng
ba. Quân Bắc Việt bắt đầu rút ra khỏi
Khe Sanh.
Dallas-Texas 24 tháng 9, 1994
Vũ -đ́nh - Hiếu