Ba Mươi Năm Nh́n Lại, Cựu Quân Nhân Mỹ Việt nghĩ ǵ về

Chiến Tranh Việt Nam?

Lữ Anh Thư




       Đó là đề tài của buổi hội thảo do Trung Tâm Việt Nam (Vietnam Center) thuộc Đại Học Texas Tech tổ chức tại thành phố Lubbock, Texas vào 2 ngày 17 và 18 tháng 3 vừa qua.  Hơn 30 năm sau, vẫn c̣n biết bao thắc mắc, bao bàn bạc về sự thất thủ của Việt Nam Cộng Ḥa (VNCH).

       Đây là lần đầu tiên tôi đến thành phố này, lần đầu tiên tham dự cuộc hội thảo về chiến tranh Việt Nam do Vietnam Center tổ chức.  Tôi đă nghe rất nhiều về những buổi hội thảo trước đây do Trung Tâm này tổ chức, đă muốn đến tham dự từ lâu nhưng măi đến lần này mới thực hiện được ư định.

       Niềm nô nức đến Lubbock là được học hỏi những điều mới mẻ, được cất lên tiếng nói của ḿnh, và được gặp những người bạn mới Mỹ cũng như Việt.  Quầy rượu giữa sân khách sạn là nơi tôi đă gặp Phó Đô Đốc E. Tiđs và phu nhân cùng một số sĩ quan từng phục vụ tại Việt Nam.  Tuy đă ngoài bát thập tuần, Phó Đô Đốc Tiđs vẫn c̣n rất minh mẫn.  Ông đă kể cho tôi nghe thời kỳ ông tham chiến tại Việt Nam dưới quyền Đô Đốc Zumwalt.  Đa số các vị này đă đến đây nhiều lần và có sự liên hệ thân mật với Vietnam Center.  Tuy nhiên, họ cũng có mặt lần này để làm nhân chứng cho t́nh chiến hữu, t́nh đồng minh và tinh thần chiến đấu anh dũng của Quân Lực Việt Nam Công Ḥa (QLVNCH).

       Trong thành phần diễn giả Việt Nam, người ta nhận thấy cựu Đại Tá Đỗ Kiểm, cựu Đại Tá Mai Viết Triết, nhà văn Hải Triều, Giáo Sư Nguyễn Ngọc Bích, Giáo sư Nguyễn Thế Tiến, Thủy Quân Lục Chiến Trần Ngọc Toàn, Biệt Động Quân Vũ Hiếu, Người Nhái Nguyễn Văn Kiệt và một số thuyết tŕnh viên trẻ như Nguyễn Minh Triết đến từ Canada, Hoàng Tuấn từ miền Đông Bắc Hoa Kỳ và Nguyễn Vinh của Texas.  Về phía Hoa Kỳ th́ có Tiến Sĩ Lewis Sorley, tác giả của những tác phẩm về chiến tranh Việt Nam vô cùng giá trị như A Better War, Vietnam Chronicles: the Abrams Tapes; Tiến Sĩ James Willbanks, Tiến Sĩ Andrew Wiest, Tiến Sĩ Mark Moyar, Tiến Sĩ Larry Berman (tác giả của No Peace, No Honor-Nixon, Kissinger and the betrayal in Vietnam), nhà văn trẻ Jay Veith, cùng một số cựu chiến binh Mỹ từng tham chiến tại Việt Nam mà chúng ta chưa được dịp làm quen như Bill Laurie, Steve Sherman.  Diễn giả danh dự cho buổi dạ tiệc là cựu Trung Tướng Lữ Lan.

       Đi một ngày đàng, học một sàn khôn là châm ngôn ông bà ta ngày xưa thường nói.  Cho nên trong chuyến đi này, tôi cảm thấy đă học hỏi được rất nhiếu, cả điều hay lẫn điều không hay.  Cái hay đầu tiên mà tôi nhận thấy là t́nh chiến hữu, t́nh đồng đội mà những người cựu chiến binh Mỹ vẫn dành cho QLVNCH, rằng chúng ta vẫn c̣n những người bạn tốt, can đảm, dám nói lên sự thật để bảo tồn uy tín cho một quân lực đă bị thế giới cố t́nh d́m vào quên lăng.  Riêng các cựu chiến sĩ của QLVNCH th́ tấm ḷng đối với quân lực vẫn chẳng soi ṃn sau hơn 30 năm.  Và như tất cả các cuộc hội họp, những cuộc hội thảo hàng lang là những cơ hội học hỏi thích thú nhất.

       Hội thảo về QLVNCH khai mạc ngày Thứ Sáu 17 tháng 3.  Mở đầu là bài tham luận của Tiến Sĩ Lewis Sorley.  Trong phần nói chuyện dài 30 phút, TS Sorley đă đưa ra những bằng chứng cụ thể để phản bác những dư luận sai lầm đầy ác ư từ trước đến nay về QLVNCH.  Ông cho rằng sự tham chiến của HK tại VN là cần thiết, sự hy sinh là xứng đáng cũng như nhận định những sai lầm của HK trong việc trang bị khí giới cho QLVNCH.  Và đối với một người thuộc thế hệ con cháu, đây là lần đầu tiên tôi được nghe xác nhận rằng trong thời kỳ đầu của HK tại VN, họ đă đẩy QLVNCH sang một bên (shove to the side) để dành quyền hành quân.  Chỉ sau khi VNCH được trang bị với vơ khí tối tân hơn sau Tết Mậu Thân và bắt đầu của Việt Nam Hóa chiến tranh, QLVNCH mới làm chủ các trận địa.  (Đó là lư do con số tử vong của HK cao và tạo cơ hội cho dư luận sai lầm rằng VNCH đă không chiến đấu).  Nói về tinh thần chiến đấu, TS Sorley cho biết trong Trung Tâm Văn Khố Quốc Gia của Hoa Kỳ (US National Archive) có hằng ngàn văn bản ghi lại những huy chương của HK trao tặng cho quân nhân của QLVNCH để ghi nhận chiến công của họ.  Tiếc thay, chẳng ai buồn nhắc đến.  Nói về khuyết điểm, ông ghi nhận rằng QLVNCH đă có những khiếm khuyết về chỉ huy và tham nhũng, nhưng không đáng kể để quy tội đưa đến hệ quả sụp đổ miền Nam. Và bằng một giọng trầm buồn, ộng cho rằng Hoa Kỳ mang mối nhục là đă bỏ rơi người bạn đồng minh của ḿnh trong những giờ phút đen tối nhất.  Quân đội Hoa Kỳ không bỏ cuộc màc hính những chính trị gia hèn nhát trong quốc hội đă bỏ cuộc, khiến cho HK mang tội phản bội với miền Nam Việt Nam.  Không những ông mà những diễn giả sau đó như Tiến Sĩ James Willbanks cũng đă xác định tương tự.

       Không chỉ Tiến Sĩ Lewis Sorley mà hầu hết những diễn giả Hoa Kỳ sau đó đều bày tỏ ḷng cảm phục cho người bạn đồng minh QLVNCH và tỏ ư trách cứ chính phủ Hoa Kỳ đă có quyết định bỏ rơi quân dân Miền Nam Việt Nam.  Ông Bill Laurie đă thẳng thắng chỉ trích giới truyền thông Hoa Kỳ là đă lừa dối ông cùng đồng đội của ông về những ǵ xăy ra tại Việt Nam.  Ông cho biết khi ông được biệt phái sang vùng 4 chiến thuật, những người chiến sĩ Mỹ ông gặp tại chiến trường đều hăng hái vui vẻ chiến đấu.  Theo lời ông, họ đă những có nụ cười lớn khi khoe rằng họ đă đá đít những tên việt cộng (they were ears to ears bragging we whacked their butts).  Ông c̣n nói thêm, những ǵ ông học được, ông đă học trong những quán cốc với những người bạn chiến binh VNCH.

       Một trong những thuyết tŕnh viên trẻ trong chương tŕnh hội thảo là anh Nguyễn Minh Triết, một ứng viên trong chương tŕnh Tiến Sĩ Sử học tại Đại học Ottawa, Canada.  Phần tŕnh bày của anh gồm 3 lư luận, và một trong 3 lư luận đó là trong cuộc chiến dành độc lập từ 1954-1963, đă có một cuộc nội chiến lồng trong chiến tranh độc lập.  Lập luận của anh dựa trên một số tài liệu khảo cứu và trên một số cuộc phỏng vấn cá nhân.  Không ít những gia đ́nh Việt Nam bị xâu xé v́ đă có thân nhân tham chiến cả 2 bên, quốc gia và cộng sản.  Lập luận trên của anh đă làm bất b́nh một số cử tọa người Việt, cho rằng chiến tranh VN là cuộc chiến ư thức hệ, không phải là nội chiến.  Theo người viết, cả 2 lập luận đều có lư.  Cuộc chiến dài trên 20 năm tại Việt Nam tuy là để chống lại chủ nghĩa cộng sản, một chủ nghĩa ngoại lai, tuy nhiên đă do người Việt Nam gây đến cho người Việt Nam.  Chưa kể rằng gọi như thế (nội chiến) là để phân biệt với những ǵ cộng sản thường rêu rao là chiến tranh chống Mỹ, nhằm tuyên truyền một chính nghĩa để bào chửa cho bạo lực.  Nếu không gọi là nội chiến, chúng ta có thể gọi cuộc chiến tương tàn Bắc tấn công Nam là cuộc chiến ǵ.  Một học giả Hoa Kỳ đă thắc mắc nếu lập luận của anh NMTriết do một người da trắng đưa ra, liệu có bị cử tọa VN chống đối?

        Một thuyết tŕnh viên trẻ khác là anh Hoàng Tuấn tŕnh bày về cuộc nổi loạn của thương phế binh vào những năm 1970-71 cũng đă làm cử tọa bất b́nh v́ đă đưa một h́nh ảnh tiêu cực về chiến sĩ VNCH.  Tuy nhiên, theo anh Hoàng Tuấn th́ anh muốn nói lên cảm tưởng của những người thương phế binh VNCH rằng khi bị tàn phế, họ đă không được đền bù xứng đáng.  Anh Hoàng Tuấn c̣n quá nhỏ khi chuyện thương phế binh cắm dùi xăy ra.  Anh không nhớ ǵ và dựa hoàn toàn sự nghiên cứu của anh qua tài liệu lưu trữ tại Đại Học Cornell.  Ngay tại Hoa Kỳ này, cựu chiến binh Mỹ c̣n không được lo lắng chu toàn th́ nói ǵ đến VN trong thời chiến.

       Diễn giả đặc biệt trong giờ cơm trưa ngày Thứ Sáu là Giáo Sư Nguyễn Ngọc Bích, cựu giám đốc chương tŕnh Việt ngữ đài Á Châu Tự Do và hiện là Chủ Tịch Hội Đồng Điều Hành của Nghị Hội Người Việt Toàn Quốc tại Hoa Kỳ.  Trong phần tŕnh bày của ông, GS Bích đă bàn lại một số vấn đề như tên gọi cuộc chiến, bằng chứng bạo lực mà cộng sản Hà Nội đă mang đến cho miền Nam, so sánh vũ khí trang bị giữa thế giới cộng sản cho miền Bắc và  thế giới tự do tức Hoa Kỳ cho miền Nam, và bàn cờ chính trị quốc tế vào thời điểm 1975.  Theo GS Bích, cuộc chiến VN cần được gọi là chiến tranh Đông Dương v́ đă xăy ra trên lănh thổ VN, Lào và Cam Bốt như ông đă từng tranh luận với ông Douglas Pike, một sáng lập viên của Vietnam Center.  Nói về bạo lực gây chiến, GS Bích đă dựa trên một bản dự thảo báo cáo nộp lên cho tướng việt cộng Vơ Nguyên Giáp cho thấy số lượng quân lính bộ đội đă gởi vào Nam trong suốt cuộc chiến lên trên một triệu người.  Người ta phải đặt dấu hỏi vào con số được Hà Nội chính thức công bố v́ nó ít hơn so với con số dự thảo.  Phải chăng cộng sản Hà Nội đă cố t́nh báo cáo con số nhỏ hơn để che đậy tổn phí nhân mạng mà họ đă phí phạm để thôn tính miền Nam.  Tuần báo Newsweek đă từng gọi quân dân miền Nam là những con thỏ đế so với con hùm cộng sản.  Ấy vậy mà 300 ngàn con thỏ đế Nam Việt Nam đă tiêu diệt gần 1 triệu con hùm cộng sản.  Phần tŕnh bày của GS Bích đă trả lời cho một nhận định sai lầm rằng quân dân miền Nam đă không tranh đấu cho tự do.

       Các diễn gỉa Vũ Hiếu, Trần Ngọc Toàn cũng như Đỗ Kiểm/Trần Đỗ Cẩm đă nói về Binh chủng Biệt Động Quân VN, Thủy Quân Lục Chiến VN trong trận B́nh Gỉa và cuộc hải chiến tại quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa với hải quân Trung Cộng.  TQLC Trần Ngọc Toàn đă phản đối việc chiến sĩ TQLC VN đă phải hy sinh để cứu một TQLC Mỹ rồi lại bị Mỹ bỏ quên trong cuộc tải thương sau đó.  Ông cũng cho biết sự phối hợp giữa TQLC Mỹ và VN không được thuận thảo.  Cựu Đại Tá Đỗ Kiểm trong phần tường thuật cuộc hải chiến đă nhận định rằng mệnh lệnh của cấp chỉ huy VN trong trận Trường Sa đă không phù hợp với thực tế v́ cấp chỉ huy trên đất liền đă không nắm vững t́nh h́nh chiến trận.

       Phần tŕnh bày của Tiến Sĩ James Willbanks nói về trận An Lộc mà chính ông đă tham chiến.  Ông đă ca ngợi tinh thần chiến đấu dũng cảm của QLVNCH, kiên tŕ dưới làn mưa pháo và trong hoàn cảnh thiếu thốn mọi bề suốt 2 tháng dài.  Ông cũng nhận định rằng đă có những sự việc tiêu cực xăy ra, tuy nhiên không đáng kể.  Ông cho biết năm 2005, ông đă trở lại thăm An Lộc.  Cộng Sản Việt Nam đă xóa hết mọi dấu tích của cuộc chiến tàn khốc năm nào, kể că san bằng nghĩa trang của lữ đoàn biệt kích dù VNCH.

       Người Nhái Việt Nam Nguyễn Văn Kiệt đă làm say mê cử tọa khi anh tường thuật lại cuộc mạo hiểm của anh cùng Tom Norris vào ḷng đất địch để cứu một phi công Mỹ bị bắn rơi tại vùng sông Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị.  Khi anh kết thúc câu chuyện, cử toạ đă đồng loạt đứng lên dành một tràn pháo tay dài cho ḷng dũng cảm của anh.  Cựu chiến binh Hoa Kỳ Bill Laurie đă bày tỏ sự bất b́nh của anh ta qua lời nhận định rằng người phi công được cứu sống, Hambleton, khi viết câu chuyện thành sách và sau đó thành phim, đă không nhắc đến người đă cứu mạng ḿnh.  Bill Laurie sau đó đă thố lộ tôi đă phải cố gắng lắm để dằn lời thô tục dành cho tên Hambleton.

       Trong phần tŕnh bày về sự bức tử của miền Nam và của QLVNCH, cựu Đại Tá Đỗ Kiểm đă liệt kê những sự cắt giảm viện trợ về vũ khí và đạn dược cho miền Nam của chính phủ và quốc hội Hoa Kỳ trong suốt thời gian từ sau Hiệp Định Paris, mặc nhiên phủ nhận mọi cam kết trước đó.  Trong hoàn cảnh thiếu thốn mọi bề, miền Nam đă không thể nào đối phó nổi với một miền Bắc được thế giới cộng sản dành cho mọi viện trợ tối tân nhất.  Điều đáng nhắc đến là tại một buổi hội thảo về chiến tranh VN qua các đời Tổng Thống Mỹ liên hệ tổ chức tại Boston một tuần trước đó, người ta đă được nghe một cuộn băng thu thanh cuộc trao đổi giữa TT Nixon và cố vấn an ninh Kissinger.  Trong đó, Nixon và Kissinger đă biết trước chỉ trong tối đa hai năm sau ngày kư kết hiệp định, miền Nam sẽ bị miền Bắc thôn tính.  Kissinger trong một thông điệp gởi Thủ Tướng Trung cộng Chu Ân Lai đă hứa rằng Mỹ sẽ không can thiệp vào miền Nam dù trong bất cứ hoàn cảnh nào.  Cuộn băng thu thanh đă thu rơ chủ trương của chính phủ Nixon ngày đó, quyết định bỏ rơi Việt Nam v́ đă không c̣n phù hợp trong chính sách toàn cầu của Mỹ.

       Đêm Dạ Tiệc của chương tŕnh hội thảo đă được tổ chức tại sân trong nhà của khách sạn Holiday Inn.  Diễn giả danh dự là cựu Trung Tướng Lữ Lan.  Trong phần tŕnh bày của ông, TT Lữ Lan đă phân tích và so sánh 2 bộ máy chiến tranh quốc gia và cộng sản, tŕnh bày về thể loại chiến tranh mệnh danh là chiến tranh trường kỳ và toàn diện và chiến thuật mà VNCH và Hoa Kỳ đă dùng để đối phó.  Ông cũng đă chia sẻ những kinh nghiệm cá nhân trong việc phối hợp với các cố vấn Hoa Kỳ và những khó khăn gặp phải khi cần thuyết phục họ thay đối chiến thuật.  Và cuối cùng, ông đă nói đến nổi xót xa của những ngựi cựu chiến sĩ QLVNCH khi phải đối đầu với những lời phê b́nh 30 năm sau là QLVNCH đă không chiến đấu cho tự do. Ông cho biết đó là một sự xúc phạm nghiêm trọng không những cho người chiến sĩ tị nạn mà luôn cả anh linh 300 ngàn tử sĩ.

       Ngoài những diễn giả kể trên c̣n có một số học giả Hoa Kỳ nói về thuyết chống du kích của Ngài Robert Thompson. Ngài Robert Thompson đă thành công trong cuộc chiến tranh chống du kích tại Mă Lai, đă chỉ trích chiến thuật áp dụng tại chiến trường VN, nhưng đă có lời khâm phục tinh thần chiến đấu của QLVNCH.  Một bài b́nh luận khác đă nhận định về sự vô h́nh của người chiến sĩ VNCH trong báo giới Hoa Kỳ.  H́nh ảnh của người chiến sĩ VNCH luôn bị mô tả như một kẻ bất tài, vô tướng.  Tiến Sĩ Phil Beider kết luận rằng bất cứ một ai chiến đấu cho tự do cũng đáng được một sự tôn kính.

       Tựu chung, cuộc hội thảo tái lượng định QLVNCH sau 30 năm do Vietnam Center tổ chức tại Lubbock đă có kết quả tương đối tốt đẹp, đă ghi nhận lại tinh thần chiến đấu và gương hy sinh anh dũng của QLVNCH.  Sự thật đă được trả lại cho lịch sử.  Những sai lầm về chỉ huy, lănh đạo nếu có, cũng không thể phủ nhận sự dũng cảm của người lính VNCH.  Điều đáng tiếc là đă không có một bài tham luận nào nói về cuộc chiến chiếm lại Cố Đô Huế và cuộc thảm sát tại đó vào năm 1968, cũng như đă không có bài tham luận nói về chính sách trả thù thâm độc và tàn bạo của cộng sản VN qua học tập cải tạo và kinh tế mới.  Một điều đáng nói khác là cuôc hội thảo với sự tham dự của những học giả, sử gia tên tuổi của Hoa Kỳ, vẫn không tạo được sư chú ư của giới truyền thông Mỹ. Chỉ có tờ nhật báo và đài truyền h́nh ABC/CBS tại địa phương.  Chẳng bù với buổi hội thảo tại Boston tuần trước đó.  Điều đó cho thấy dư luận Hoa Kỳ sau 30 năm vẫn thiếu khách quan, thiếu trung thực và thiếu công bằng cho miền Nam Việt Nam.

       Trong phần thảo luận về cái chết của QLVNCH, một câu hỏi đă được đặt ra về hiệp định Paris và sự đi đêm giữa Mỹ và việt cộng.  Hành động này đă cho thấy sự thiếu tương kính giữa hai đồng minh Mỹ Việt và đă cho cộng sản VN chính nghĩa chiến đấu chống đế quốc Mỹ?  Trong lúc chủ tọa đoàn cố gắng t́m lời giải thích th́ Phó Đô Đốc E. Tids đă lên máy vi âm để bày tỏ ḷng ân hận của ông về những ǵ đă xăy ra và thay mặt cho quân lực Hoa Kỳ, ngỏ lời xin lỗi đối với QLVNCH.  Đây, đối với người viết, là giây phút đáng ghi nhớ. 30 năm đă qua, VNCH đă không c̣n, nhưng một lời tương tự đă xoa dịu phần nào nỗi đau của người Việt quốc gia.

Virginia 03/06