Sổ Tay Y Học

Bảo Hiểm Sức Khoẻ Tại Mỹ có gì lạ?

● Dr. Tôn-Thất Hứa


       Để có một cuộc sống an lành đầu óc không phải nhức nhối suy nghĩ những vấn đề bệnh hoạn nhất là khi mạng lưới y tế hoàn hảo, bảo hiểm sức khỏe rõ ràng, hồ sơ không lỉnh kỉnh và người bệnh không phải trả tiền thuốc men. Y tế tại Mỹ đang cố chuyển hướng mạnh mẽ để được thích hợp với sự rạng nức của nền kinh tế, giảm bớt sự tiêu hao không cần thiết vì tiền thuốc men, viện phí, chẩn đoán y khoa, mổ xẻ, săn sóc…

       Y khoa Mỹ vẫn là một hệ thống tiêu tốn nhất, tiên tiến nhất của thế giới, nhưng không hẵn là tốt nhất. Năm 2007, dịch vụ y tế Mỹ tiêu tốn 2.327 tỷ mỹ kim, chiếm 16% tổng sản luợng quốc gia (theo hệ thống đơn vị Mỹ và Pháp 1 trillion là 1 ngàn tỷ: số 1 theo sau 12 số 0), trong đó 33% vào bệnh viện phí, 21% tiền bác sĩ và chi phí lâm sàng, thử nghiệm, 10% tiền thuốc, 9% cho các viện dưỡng lão. Tiền lo chăm sóc 32 cái răng chiếm 4%. Trang bị 4%. Nghiên cứu 2%. Dự liệu 10 năm tới, vào năm 2017, chi phí này sẽ tiêu tốn 20% tổng sản lượng quốc gia. Không hiểu chỉ là một sự đoán mò, hay là một ước tính có cơ sở, 20 năm trước khi chi phí y tế chiếm 12% tổng sản lượng quốc gia, đã có những phúc trình cho thấy nếu chi phí này lên đến 16%, nước Mỹ sẽ rơi vào tình trạng phá sản. Điều đó hình như đang xẩy ra hôm nay. Vậy thì điều gì sẽ xẩy ra trong 10 năm tới?

       Câu nói thường tình: tiền không mua được sức khỏe, dẫu chỉ có một ý nghĩa tương đối, đến nay vẫn đúng. Với cả một hệ thống vĩ đại, một sự tiêu tốn vô tội vạ như thế, nền y tế của nước Mỹ vẫn không đạt được mức tối ưu, và không đưa đến cho người dân Mỹ một bảo đảm được chăn sóc. Người Mỹ hôm nay không còn lo cơm áo. Nhưng trên phương diện tâm sinh, psychologic security, người Mỹ ngày càng bại hoại: sợ chết, sợ đau, sợ bệnh, sợ cô đơn, sợ tuổi già. Và cả cuộc đời, sợ không có bảo hiểm sức khỏe. Và như vậy, tiền bạc và sự thừa mứa vật chất đã lần hồi làm người Mỹ mất dần khả năng ứng chịu, "non tolerant society". 45 triệu người Mỹ không có bảo hiểm sức khỏe. Nói như vậy không có nghĩa những người này không có được những săn sóc y tế, hoặc bỏ mặc cho chết mỗi khi đau ốm. Không phải vậy. Họ vẫn được hưởng dụng mọi tiện nghi y tế, được chữa chạy tận tình, trong những trung tâm y khoa tối tân nhất cho đến lúc nằm xuống, ra đi. Mọi phí tổn đều do ngân sách nhà nước, do người dân ứng chịu. Đó là cái hình thái nhân bản của chủ nghĩa tư bản. Nhưng sự việc không có bảo hiểm y tế đã gây nên một nỗi lo sợ triền miên, một mặc cảm thua kém và bất khả, đẩy lớp người này vào giai tầng thấp kém, sống trong bất an, buông thả, và mất dần khả năng thăng tiến, hoặc mãi mãi không ngẩng đầu lên nổi. Đây là một vấn đề khó giải quyết đã làm nhức đầu sói tóc của nhiều nhiệm kỳ tổng thống tại Mỹ.

       Tháng 7. 1965 Tổng Thổng Johnson ban hành Luật An Sinh Xã Hội (Social Security Act) thành lập hai chương trình Medicare và Medicaid. Tại tiểu bang California thì Medicaid gọi là Medi-cal là một chương trình chăm lo sức khỏe cho người lớn tuổi và thành phần yếu kém của xã hội. Chỉ hơn 5 năm sau, tổng thống Nixon ghi nhận chi tiêu của hai chương trình đó tăng quá nhanh nên đã có ý kiến cải tổ. Vì có sự khác biệt đường lối với Thượng Nghị Sĩ Edward Kennedy, nỗ lực này của Tổng thống Nixon được xếp lại. Riêng Tổng thống George Bush không đưa ra chương trình cải tổ lớn nào ngoại trừ đề nghị sẽ giảm thuế cho những người tự mua bảo hiểm để giảm bớt số người không có bảo hiểm sức khỏe.

       Và hôm nay, đối với Tổng thống Obama sự cải tổ chế độ bảo hiểm sức khỏe trở thành một lời hứa long trọng với quốc dân, một chương trình quy mô ảnh hưởng đến sự ổn định kinh tế và xã hội trong bối cảnh của cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay và nó trở thành một điểm thúc bách, một cải cách ưu tiên quốc gia.

       Ngày 24.02.2009, đọc diễn văn đầu tiên trước quốc hội sau khi nhậm chức, Tổng thống Obama nói: "Chi phí chăm sóc sức khỏe của nhân dân Hoa Kỳ quá lớn đã làm yếu nền kinh tế Hoa Kỳ và vấn đề này đè nặng lên ý thức trách nhiệm của chúng ta. Vì vậy chúng ta cần cho nhân dân Hoa Kỳ biết rằng không còn chờ đợi gì nữa, chúng ta phải bắt tay ngay vào công tác chỉnh đốn lại hệ thống chăm sóc sức khỏe của Hoa Kỳ". Tổng thống Obama cũng không quên nhắc lại cam kết của tổng thống Clinton trước quốc hội ngày 17.02.1993 rằng: "… các gia đình người Mỹ không được bảo đảm sự an toàn với hệ thống bảo hiểm sức khỏe hiện nay, trong khi các nhà kinh doanh không thể yên tâm làm ăn và chính phủ Hoa Kỳ không thể ổn định nếu chúng ta không giải quyết được cơn khủng hoảng bảo hiểm sức khỏe này".

       Tình trạng y tế hiện tại nước Mỹ:

       Chế độ chăm lo sức khỏe hiện nay tại Hoa Kỳ dựa vào:

(1) các "chủ nhân" tư hay công trả một phần tiền bảo hiểm cho nhân viên sở mình,
(2) những người trên 65 tuổi hay bị tàn tật do chính phủ liên bang qua chương trình Medicare,
(3) những người có lợi tức thấp, các bà mẹ nghèo có con nhỏ do chương trình Medicaid của chính phủ tiểu bang, và
(4) những người làm nghề tự do tự mua bảo hiểm.

       Trong số gần 303 triệu dân Mỹ có 158 triệu người được bảo hiểm qua cơ sở làm việc, 42 triệu người cao niên có Medicare, 39 triệu người có Medicaid và 15 triệu người hành nghề tự do, họ tự mua bảo hiểm. Còn lại khoảng 49 triệu người không có bảo hiểm. Trong số này có 80% có việc làm bán thời gian hoặc làm toàn thời gian cho các cơ sở nhỏ không có khả năng mua bảo hiểm cho nhân viên. Một số khác (25%) đa số thuộc thành phần trẻ trong lớp tuổi từ 25 đến 30 có khả năng mua bảo hiểm nhưng không mua vì tin vào sức khỏe của mình.

       Chế độ bảo hiểm này hiện có 3 vấn đề: thứ nhất là chi phí rất cao và tăng nhanh theo thời gian vượt trội sự tăng trưởng lợi tức quốc gia; thứ hai là không hữu hiệu, và thứ ba có một tỉ số quá cao dân số (16%) không có bảo hiểm.

       Năm 2007, mỗi người Mỹ trung bình tiêu tốn 7.026 đồng để có được một cuộc sống kéo dài 78 năm. Người Nhật có tuổi thọ cao nhất, 83 năm, nhưng mỗi người Nhật hàng năm chỉ tiêu tốn 2.690 đồng cho dịch vụ y tế, tổng cọng chiếm 7,9% GNP. Người Nga, 369 đồng, sống được 66 năm. Người Mễ, 500 đồng, sống thọ 74 tuổi. Người Trung Hoa dành 4.5% GNP cho y tế, sống thọ 73 tuổi. Người có tuổi thọ cao nhất là người đàn bà Mỹ gốc Á châu, sống thọ đến 88 tuổi. Đó là một tin mừng, hay một bất hạnh. Quý cụ bà Việt Nam sống ở Mỹ hôm nay đã quá tuổi cổ lai hi có nhiều hy vọng sẽ sống trên trăm tuổi, vì tuổi thọ trung bình được tính từ lúc mới sinh. Còn với những người tuổi đã trọng, đã qua mọi phù trầm nhân thế, thì tuổi thọ đương nhiên phải lớn hơn tuổi thọ trung bình nhiều. Đến lúc đó, muốn mở mắt nhìn cố nhân, ôi còn ai nữa.

       Mức tử vong của trẻ thơ ở nơi đây cũng vẫn còn cao 7/1000, so với Singapore 2, Nhật 2.8, Pháp 3.9, Ấn độ 57, A phú hãn 165/1000.

       Tiền nằm ở chỗ nào thì tư bản và tài phiệt nằm ở đó. Với một ngân khoản 2.3 trillions hàng năm (theo hệ thống đơn vị Mỹ và Pháp 1 trillion là 1 ngàn tỷ: số 1 theo sau 12 số 0), dịch vụ y tế ắt hẵn là một dịch vụ thương mãi béo bở phì nhiêu nhất. Và cái bãi chiến trường nhân danh cứu nhân độ thế hẳn cũng đầy xác người, đầy xương thịt và máu me. Ngày nay, y tế là một dịch vụ, a business. Người y sĩ cũng phải là một businessman, nếu không muốn là nạn nhân, là người làm công được trả lương cao, và bị bóc lột. Và ở nơi nào có tư bản, tài phiệt thì ở đó có mọi mánh khoé, thủ đoạn, gian xảo bất chính. Năm 2007, văn phòng Tổng thanh tra Bộ Y tế, Xã hội đã thu hồi được 43 tỷ tiền gian lận Medicare và Medicaid. Ơi trời ơi, đây chỉ là một nhúm muối trong cái biển mặn ướp xác người.

       Kể từ năm 1980, cứ mỗi 10 năm, Bộ Y tế lại cho đúc kết một bản phúc trình được gọi là Healthy People Report thu tóm mọi dữ kiện liên quan đến tình trạng sức khỏe của người dân, để từ đó đặt những chuẩn mực mới cho 10 năm tới cần được thực hiện để nâng cao tình trạng sức khỏe chung. Bây giờ đã vào năm 2008, chỉ còn 2 năm để tổng kết những nỗ lực của 10 năm. Không có gì khả quan lắm dầu 59% chuẩn mực đã đạt được. Và nhiều điều tệ hơn: 67% người Mỹ quá cân lượng, over weight, hay bị mập phì, obese, tăng trên 10% so với 10 năm trước. Mập phì là nguyên ủy của nhiều căn bệnh chết người khác từ cao huyết áp, đái đường, tai biến mạch não, nhồi máu cơ tim, ung thư cho đến những nhiễu loạn thông thường khác như thấp, viêm khớp, nhiễm trùng, đông máu, trì trệ hô hấp, suyển, v.v… Số người bị tiểu đường tăng gấp hai, trên 50/1.000. 97% người Mỹ không ăn đủ lượng rau quả hàng ngày. 40% không vận động. 27% mắc bệnh cao máu… Tình trạng chưa đạt được mức ưu việt trong lãnh vực y tế không phải vì thiếu tiền, thiếu phương tiện, chậm lụt kỹ thuật, thiếu nhân tài, nhưng chỉ vì đường hướng cơ sở căn bản đã chưa được chuyển đổi đúng mức từ y khoa điều trị qua y khoa phòng ngừa. 50% người Mỹ chưa có được ý niệm, và chưa được hưởng dụng lợi ích về phòng bệnh hơn là trị bệnh, vì tổ chức y tế ngày càng xa dần tổ chức xã hội. Kết quả là nền y khoa của Mỹ được xếp hạng 19 trong số các quốc gia kỹ nghệ.

       ● Tin buồn trong giới Y Khoa:

       12 tháng 7.2008, Houston, nước Mỹ và thế giới mất đi một con người ngoại hạng: bác sĩ Michael Ellis DeBakey (Michel Dabaghi), ông vua không ngai của trường đại học y khoa Baylor trong suốt 50 năm, một con người vĩ đại đã đóng góp những phát minh lớn nhất, quan trọng nhất cho nền y khoa hiện đại của thế kỷ 20 qua 73 năm tìm tòi, nghiên cứu, bắt đầu từ khi ông mới 23 tuổi. Ông là cha đẻ của ngành giãi phẫu tim và mạch máu. Bàn tay ông đã để lại dấu vết trên 50 ngàn người bệnh, những công trình phát minh của ông đã cứu sống hàng chục triệu người trong đương thời, và hàng trăm triệu người trong những thế hệ mai hậu. Ông đã tham dự 3 cuộc chiến tranh, thế chiến thứ hai, chiến trường Triều Tiên, và cuộc chiến Việt Nam. Mỗi lần có đạn bay, máu đổ, là mỗi lần có ông để hàn gắn, xoa dịu những tàn phá của chiến tranh trên con người. Ông đã khai sinh các bệnh viện giãi phẫu dã chiến lưu động, mobile army surgical hospital, kể từ chiến tranh Triều Tiên, mà cho đến nay những chương trình truyền hình M.A.S.H. vẫn còn được chiếu hàng tuần. Ông đã tìm ra nguyên nhân và phương cách chữa trị các trường hợp "kích ngất hô hấp" gây ra bởi sức ép của các chất nổ trong chiến tranh Việt Nam được nhận diện tại Đà Nẳng mang cái tên y học "Đà Nẳng Schock Lunge". Ông đã gầy dựng hệ thống bệnh viện cựu chiến binh… Thế hệ những người sinh viên y khoa của hậu bán thế kỷ 20 không ai không là học trò của ông. Ông là một người thầy khắc kỷ, không dung nhượng. Ông làm việc cho đến những ngày cuối đời, cho đến lúc chỉ còn không đầy 2 tháng là đủ một trăm tuổi.