(truyện kể về Tết Mậu Thân 1968 tại Huế)

             . . . . . .

       Hùng nhờ Ấu Nhi canh chừng ngoài cổng, chàng tự mình dẫn từng người một đi vào trong nhà. Hùng lấy trong túi xách ra một bộ lư, một bản đồ, một lá cờ và một ảnh chân dung với hai cây nến màu đỏ. Sau khi thiết lập xong bàn thờ tổ quốc ở chính giữa nhà, Hùng tuyên bố:

       - Hôm nay, chúng ta sẽ làm lễ tuyên thệ cho một tân đồng chí (thời gian trong vòng 10 phút) sau đó sẽ có cuộc họp chi bộ. Buổi lễ tuyên thệ bắt đầu. Tôi xin giới thiệu: Đây là đồng chí Lê Chiến, đại diện Trung Ương, và đồng chí Hoàng Nguyên, đại diện Hội đồng kỹ luật.. và đây là anh Duy Việt một cảm tình viên xin gia nhập Đảng.

       - Trước bàn thờ tổ quốc, xin đồng chí hãy đọc lời tuyên thệ.

       - Tôi xin tuyên thệ: tuyệt đối trung thành với đảng, với chủ nghĩa. Nếu sai phạm lời thề, tôi xin chịu kỷ luật của đảng. Xin thề!

       - Đại diện Đồng chí Chủ Tịch Ban Chấp Hành Trung Ương, Tôi xin chấp nhận lời tuyên thệ của đồng chí. Xin chúc đồng chí dồi dào sức khoẻ.

- Đại diện hội đồng kỷ luật, tôi xin chúc đồng chí tích cực hoàn thành mọi công tác mà Đảng giao phó và hy vọng vũ khí nầy (tượng trưng cho tinh thần kỹ luật của Đảng) sẽ không bao giờ áp dụng đối với cá nhân đồng chí. Lễ tuyên thệ đã xong, các đồng chí giải tán.

Hùng nhanh chóng thu dọn lư hương, bản đồ, đảng kỳ..., các vật vừa trưng bày trên bàn thờ tổ quốc... bỏ vào túi xách, đậy nắp lại cẩn thận.

- Bây giờ, chúng ta khai mạc buổi họp. Các đồng chí nghiêm chỉnh... chào đảng kỳ, đảng ca. "Nào vùng lên, toàn dân anh dũng chiến đấu..." ...phút mặc niệm các đồng chí đã hy sinh vì tổ quốc, vì Đảng....

- Phần khai mạc đã xong, xin mời đồng chí Lê Chiến.

Một người trẻ tuổi, gương mặt hơi gầy, lưỡng quyền cao, mắt sáng, giọng nói nhỏ nhẹ nhưng rõ ràng từng tiếng:

- Thưa các đồng chí, vì tình hình rất phức tạp hiện nay, bọn Việt Cộng nằm vùng đang có mặt khắp nơi và cũng có thể đã trà trộn vào cơ sở của ta, nên buộc lòng chúng tôi phải tìm một địa điểm mới. Chúng ta chỉ gặp nhau ở đây một lần mà thôi. Sau đó yêu cầu tất cả anh em đừng bao giờ trở lại nơi nầy nữa... đề phòng địch theo dõi...

Nghỉ một lát, anh ta nói tiếp:

- Theo tin tức chúng tôi nhận được, hiện nay tại thành phố Huế và Nam Thừa Thiên có tên Việt Cộng từ miền Bắc vào... bí danh Thanh Bình, cấp bậc Thiếu tá, đang điều khiển bọn Việt Cộng nằm vùng trong các Phong Trào Tranh Đấu để lái cuộc tranh đấu của sinh viên và Phật tử hiện nay đi đúng kế hoạch của chúng là chống chính quyền Thiệu - Kỳ, chống Mỹ và chống chiến tranh. Chúng đang móc nối với những sinh viên, học sinh thành tâm yêu nước đi vào khuynh hướng đối lập, sẵn sàng gia nhập tổ chức của Cộng Sản và sẵn sàng thi hành mọi chỉ thị của chúng. Một số sinh viên, học sinh đã được đưa đến vùng Việt Cộng kiểm soát như Châu Chử, Nguyệt Biều, Đình Môn, Kim Ngọc (thuộc vùng núi quận Nam Hoà) để dự lớp huấn luyện về đặc công và tuyên vận.

- Các đồng chí phải cẩn thận khi di chuyển, đi đâu phải có 2, 3 người trở lên để bảo vệ cho nhau. Ban đêm, nhớ thay đổi chỗ ở, đừng lui tới những chỗ quen thuộc nhiều lần.

- Có tin từ Đà Nẵng cho biết trong vòng vài hôm nữa thì quân chính phủ sẽ đổ bộ ra Huế. Về công tác đặc biệt:... đồng chí... phải theo dõi tên... tại trường.... v... v...

- Nhớ báo cáo tình hình cho chúng tôi mỗi ngày...

- Anh em có tin tức gì báo cáo không? Có đề nghị gì nữa không?

Hùng tiếp lời "thủ lãnh":

- Nếu không còn ai có ý kiến gì. Tôi xin tuyên bố giải tán.

- Xin các đồng chí đi ra từng người một, người bên trái, người bên phải, cách nhau mươi phút... ra khỏi khu vực nầy mới đi chung.

Từ khi có khách vào nhà, cổng chính được khoá lại, Ấu Nhi đứng gác bên ngoài. Họp xong, thấy Hùng từ trong đi ra, nàng hiểu ý lánh mặt. Tất cả 4 người đi rồi, Hùng còn ở lại. Ấu Nhi từ ngoài vườn chạy vào, gặp nàng, Hùng nói:

- Xong rồi, cám ơn em nhiều.

- Anh làm em lo quá! Có chuyện quan trọng lắm phải không?

- Tất nhiên, phải cẩn thận đề phòng vì lúc nầy tình hình rất căng thẳng. Có lẽ nội trong ngày mai sẽ có đánh nhau rồi! Quân Nhảy Dù, Thủy Quân Lục Chiến, Biệt Động Quân và Cảnh Sát Dã Chiến từ Sài Gòn ra, đã kiểm soát chùa Phổ Đà ở Đà Nẵng! Phe Tranh Đấu kháng cự rất yếu ớt! Biệt Động Quân của Tôn Thất Trực bảo vệ Đài Phát Thanh Đà Nẵng, giờ chót trở cờ theo Thiệu- Kỳ. Nguyễn Thừa Du cũng trở cờ rồi! Trung Tá Phan Văn Khoa, tuần trước mới lên đài phát thanh Huế ủng hộ Nguyễn Chánh Thi, chống Thiệu - Kỳ, nhưng bây giờ đã bỏ Huế, chạy về quận Hương Thuỷ! Ông ta tính về đó để đón Tướng Hoàng Xuân Lãm và Đại Tá Nguyễn Ngọc Loan từ Đà Nẵng ra. Ba vị quận trưởng Hương Tra (Nguyễn Hữu Đệ), Hương Thủy (Nguyễn Văn Tăng) và Quảng Điền (Nguyễn Ngọc Anh) công khai chống lại phe tranh đấu. Chỉ có ông Đồng Sĩ Chương, quận trưởng quận Phú Vang còn trung thành với Tướng Nguyễn Chánh Thi... Một số sĩ quan quân đội, cảnh sát trước đây theo Tranh Đấu, bây giờ trở cờ hết rồi... Sinh viên và Phật tử... kể cả nhóm giáo sư Đại học Huế với nhiều tham vọng chính trị, cũng chỉ là "vật tế thần" mà thôi! Thượng Toạ Thích Trí Quang, người ra lệnh đưa bàn thờ Phật xuống đường, cũng không cản được bước tiến của quân đội từ Đà Nẵng tiến ra. Giờ chót, ông đã đến ngồi tuyệt thực trước sân Toà Hành Chánh Thừa Thiên và Thị Xã Huế.

- Em chỉ muốn tình hình sớm ổn định để đi học lại thôi!

Hương sen ngào ngạt từ Hồ Tịnh Tâm theo gió tràn vào tận trong sân. Hùng khẻ ngâm:

rồi tiếp tục:

- Mấy tháng nay tình hình tranh đấu căng thẳng làm cho mình quên mất "Hè đã đến rồi!" Mùa thi cử tới nơi! sinh viên, học sinh có học hành gì đâu mà thi cử!

- Anh tốt nghiệp rồi, khỏi lo chuyện thi cử. Còn em, mới đang học lớp 10, còn một năm nữa mới thi Tú Tài I, nhưng cũng phải học và phải đủ điểm mới được lên lớp 11 chứ...

Hùng nhìn đồng hồ, đã mười giờ tối rồi, đêm nay trăng sáng quá, Hùng và Ấu Nhi ngồi bên hòn non bộ nhìn ra vườn ngập ánh trăng, hoa dạ lan vào buổi đầu Hè thơm nồng, làm cho hai người cảm thấy ngây ngất với mùi hương quyến rũ. Hùng cũng muốn chia tay với Ấu Nhi để ra về nhưng hãy còn quyến luyến. Ấu Nhi cảm thấy lo lắng:

- Em nghe bác xích lô trong xóm nói tình hình bên ngoài đang căng thẳng lắm, không biết lúc nào quân đội trong Đà Nẵng sẽ tiến ra. Họ có thể đến vào ban đêm... Các con đường đều có người canh gác ghê lắm. Mọi người đang chờ đợi. Để em đi làm món gì ăn, anh ở lại chơi, sáng mai hãy về. Ra về lúc nầy lỡ hai bên đánh nhau, tên bay đạn lạc, em ngại lắm!

Hùng không biết trả lời cách nào, đành im lặng không có ý kiến. Thực ra, Ấu Nhi đã chuẩn bị nồi cháo gà từ chiều nay nhưng vì thấy đông người nên nàng không dám nói trước với Hùng. Nàng nở một nụ cười ý nhị:

- Khách đến nhà không gà thì vịt.. Thôi, để em đi chuẩn bị bữa ăn khuya...

Hùng ngần ngại:

- Vì đã hẹn gặp anh em lúc 8 giờ tối nên mọi người đã ăn trước khi đến đây... bây giờ anh chưa thấy đói.

- Anh đợi em vào bếp một chút, trong vòng mười lăm phút là xong ngay.

Ấu Nhi vào bếp hâm nóng nồi cháo gà rồi dọn lên bàn mời Hùng cùng ăn. Hai người ngồi tâm sự chờ tin quân đội từ Đà Nẵng tiến ra Huế. Tối hôm đó, trên đài phát thanh lên tiếng kêu gọi Đoàn sinh viên quyết tử sẵn sàng chiến đấu. Lệnh báo động được ban hành, tiếng mõ, tiếng chuông trống, phèng la, tiếng gõ trên những miếng thiếc, miếng sắt, miếng tôn... làm vang động khắp nơi. Ấu Nhi và Hùng hồi hộp ngồi theo dõi tin tức phát thanh, được một lúc thì không còn nghe lời kêu gọi, thông báo hay mệnh lệnh như trước nữa. Cũng không còn nghe những âm thanh báo động nổi lên liên tục từ xa. Hai người ngồi bên nhau cho đến sáng.

Qua đài phát thanh, cô xướng ngôn viên quen thuộc thông báo lệnh giới nghiêm, đồng bào ai ở đâu thì ở đấy, không được đi lại, di chuyển ngoài đường, trường hợp có người bệnh hay bị tai nạn cần xin cấp cứu thì báo cho lính hoặc cảnh sát ở gần nhất. Lệnh giới nghiêm nầy cũng đã được in ra và dán khắp trong thành phố cho mọi người biết.

Trong tình thế đó, Hùng không có cách gì liên lạc với bạn bè được, bắt buộc phải ở lại nhà Ấu Nhi. Mãi cho đến chiều hôm sau mới gặp được người bạn là sĩ quan Cảnh Sát từ Sài Gòn ra công tác, cho biết: khi đoàn quân Đà Nẵng từ phi trường Phù Bài tiến lên Huế tái lập trật tự thì lực lương tranh đấu đã bỏ chạy hết. Một số bị bắt, một số chạy ra vùng Việt Cộng kiểm soát...

Cùng đi với Tướng Lãm có Trung Tá Nguyễn Văn Toàn, Tư Lệnh Phó Sư Đoàn 2, đóng quân tại bến Phu Văn Lâu. Sau đó, được lên Đại Tá và chính thức là Tư Lệnh Sư Đoàn 2. Đại Tá Nguyễn Ngọc Loan, Tổng Giám Đốc Cảnh Sát Quốc Gia kiêm Giám Đốc An Ninh Quân Đội và Thiếu Tá Phạm Huy Sảnh, Chỉ huy Cảnh Sát Dã Chiến đóng Bộ Chỉ Huy tại Toà Đại Biểu Chính Phủ bên bờ sông Hương đối diện với Trường Đại học Luật khoa trên đường Lê Lợi. Nơi đó có tên là Trại Cữu Xừng. Thiếu Tá Trần Hữu Bào, gốc Nhảy Dù từ Sài Gòn ra làm Tiểu Khu Phó, Đại Tá Ngô Quang Trưởng, binh chủng Nhảy Dù (mới lên Đại Tá) được ra làm Tư Lệnh Sư Đoàn 1 Bộ Binh thay thế Chuẩn Tướng Phan Xuân Nhuận.

Một số nhân vật có gốc Phật Giáo như Đoàn Công Lập (bà con với Thượng Tọa Thích Thiên Ân Đoàn Văn An) là một ngừơi dân thường, được đưa lên làm Trưởng Ty Cảnh Sát Thừa Thiên-Huế.Thiếu Uý Liên Thành mới lên Trung Úy (bà con với Hoà Thượng Tăng Thống Thích Tịnh Khiết) đang làm Chi Khu Phó tại quận Nam Hoà được đưa vê làm Phó Ty Cảnh Sát Đặc Biệt Thừa Thiên-Huế. Trung Úy Lê Cảnh Thâm thuộc Phòng Nhì Sư Đoàn 1 có con là Phật tử bị chết do chất nổ tại đài phát thanh Huế tháng 5, 1963 thời Tổng Thống Ngô Đình Diệm, cũng được đưa ra làm Trưởng Ty Cảnh Sát Quảng Trị để dẹp Tranh Đấu. Lê Ngân, cũng thuộc gia đình Phật tử ở Huế, thời TT Ngô Đình Diệm bị cho giải ngũ vì có liên hệ với đảng Đại Việt, đang là một người dân thường, được đưa lên làm Phó Ty Cảnh Sát Đặc Biệt Quảng Trị... Người ta kể rằng, khi bắt được Nguyễn Khắc Ủy, một trong những lãnh tụ của Phe Tranh Đấu ở Quảng Trị, em ruột của Nguyễn Khắc Từ, lãnh tụ phe Tranh Đấu ở Huế, ông Lê cảnh Thâm nói với Ủy:

- Mi có biết tau là ai không? Tau là cha của Thánh Tử Đạo đây! (Mầy có biết tao là ai không? tao là cha của Thánh Tử Đạo đây).

Ông Thâm muốn nói ông có con chết tại đài phát thanh Huế vì tranh đấu chống TT Ngô Đình Diệm vào tháng 5, 1963 trong dịp Lễ Phật Đản...

Thiếu Tướng Hoàng Xuân Lãm, Tư Lệnh Quân Đoàn I kiêm Vùng I Chiến Thuật, kiêm Đại Biểu Chính Phủ tại 5 tỉnh Miền Trung, người nắm trọn cả quyền quân sự, hành chánh, chính trị tại đây, đã ra lệnh cho An Ninh Quân Đội đến bắt Thượng Toạ Thích Trí Quang đưa lên một chiếc máy bay trực thăng chở vào Đà Nẵng, sau đó, đưa vào Sài Gòn trao cho Bác Sĩ Phạm Duy Tài săn sóc... Tình hình mấy tháng lộn xộn tại Huế đã kết thúc ! Một số sĩ quan có công được thăng quan tiến chức ...

Viên sĩ quan Cảnh Sát khuyên Hùng tạm thời không được di chuyển, nếu ra đường mà không có giấy giới thiệu thì sẽ bị bắt vì sẽ bị nghi ngờ là thành phần sinh viên tranh đấu!

Hùng bị kẹt ở nhà Ấu Nhi mấy hôm, khi trở về trường Luật thì được tin một số sinh viên tranh đấu bị bắt, sau khi cảnh sát điều tra và lập phiếu lý lịch xong mới được về. Một số khác chạy theo bọn Việt Cộng nằm vùng, lên núi hoặc ra miền quê do chúng kiểm soát như Nguyễn Đắc Xuân, Phan Duy Nhân tức Phan Chánh Dinh, Lê Hiếu Đằng, Hoàng Phủ Ngọc Tường, Hoàng Phủ Ngọc Phan, Trần Quang Long, v.v... Trường hợp Bửu Tôn, một sinh viên con nhà danh gia vọng tộc ở Huế, cũng đã chạy theo bọn chúng ra vùng xôi đậu, gặp gỡ bọn du kích và cán bộ địa phương, thấy rõ mình bị lừa nên đã tìm cách trở lại thành phố, ra trình diện với cơ quan an ninh. Hoàng Phủ Ngọc Tường cũng tìm cách liên lạc với người học trò cũ là Nguyễn Văn Kim (đảng viên Đại Việt), nhờ làm trung gian cho anh ta trở v ề... Nhưng giờ chót, Tường không thể đến điểm hẹn là khu rừng thông Dòng Thiên An, cách Huế chừng 7 cây số, vì bị bao vây quá chặt chẽ, đành phải dứt khoát đi theo Việt Cộng ra Bắc. Nghe nói Nguyễn Đắc Xuân cũng vậy, sau khi vào vùng Việt Cộng kiểm soát rồi, rất chán nản, thất vọng, nhưng cũng không có cách gì trở lại Huế được.

Mặc dù đã hoàn toàn kiểm soát được trong phạm vi thành phố, nhưng vùng ngoại ô thì đầy dẫy bộ đội Việt Cộng và chỉ một tuần sau khi hành quân ra Huế, tiểu đoàn mang danh hiệu "Trâu Điên" của Thuỷ Quân Lục Chiến do Thiếu Tá Lê Hằng Minh trên đường di chuyển từ Huế ra Quảng Trị, đã bị phúc kích trên một ngọn đồi trọc cách Huế hơn 20 cây số về phía Bắc. Từ các hố cá nhân ở hai bên đường, Việt Cộng đã tấn công vào đoàn xe, hai bên đánh cận chiến, phía Thủy Quân Lục Chiến thiệt hại rất nặng, Thiếu Tá Lê Hằng Minh và nhiều sĩ quan, binh sĩ khác tử trận. Người ta cho rằng chính bọn nội tuyến nằm vùng đã báo trước cho Việt Cộng biết để tổ chức phục kích đoàn xe chở lính từ Đà Nẵng ra Quảng Trị ngay giữa ban ngày! Lê Hằng Minh là một chiến sĩ kiêm nhạc sĩ, đã từng làm cho biết bao em gái cảm kích trước lời ca tiếng hát của chàng. Bài "Người em gái bên dòng Đát La" chàng viết tặng cho người em gái học sinh nào đó ở Kontum đã từng được giới thiệu trên đài.

Sau khi ổn định tình hình, học sinh bắt đầu đi học lại, các kỳ thi Trung học, Tú tài tiếp tục vào mùa Hè 1966, một số giáo sư đại học bị bắt, bị mất chức, bị sa thải khỏi ngành giáo dục. Chính Phủ Quân Nhân tại Sài Gòn đã thực hiện lời hứa tổ chức bầu cử Quốc Hội vào tháng 9 cùng thời gian với các trường Đại học khai giảng trở lại. Một số nhân sĩ, trí thức ở Huế ra tranh cử như Giáo sư Trần Điền, Luật sư Trần Tấn Việt, Bác sĩ Nguyễn Đại Bảng... Hùng đã tham gia trong Ban Vận Động bầu cử ủng hộ Giáo sư Trần Điền, một nhân sĩ đối lập dưới chế độ của TT Ngô Đình Diệm, bị mất chức Tỉnh Trưởng và bị tù. Thời gian Hùng đi dạy trường tư đã gặp gỡ, quen biết với ông và chàng rất ngưỡng mộ tư cách đạo đức và kiến thức văn hoá của ông nên đã tự nguyện tham gia vào Ban Vận Động để ủng hộ ông. Tháng 9, 1966, Giáo sư Trần Điền đắc cử Dân Biểu Quốc Hội Lập Hiến, dẫn đầu phiếu tại tỉnh Thừa Thiên. Qua năm sau, cũng tháng 9, 1967, ông lại đắc cử Nghị Sĩ và Chủ Tịch Tịch Uỷ Ban Canh Nông Thượng Nghị Viện.

Hùng rất bận rộn với các sinh hoạt chính trị nên ít khi đến thăm Ấu Nhi. Mùa Hè 1967, Ấu Nhi đã thi đậu Tú Tài I rồi mà Hùng cũng chưa có dịp đến chúc mừng nàng vì thời gian đó chàng rất bận rộ với ba cuộc bầu cử: Dân Biểu, Nghị Sĩ và Tổng Thống, Phó Tổng Thống... Hùng đã mất nhiều thì giờ để tham gia các cuộc vận động cho các ứng cử viên của Đảng, được Đảng ủng hộ. Giới trẻ không thích chế độ quân nhân của hai Tướng Thiệu - Kỳ, nên trong số bạn bè của Hùng đa số ủng hộ các ứng cử viên của các đảng chính trị đối lập. Hùng thành tâm tranh đấu để thực hiện một chế độ tự do, dân chủ và tôn trọng quyền đối lập chính trị tại miền Nam Việt Nam, điều mà từ trước tới nay chưa hề có trong lịch sử của quốc gia nầy. Hùng rất thất vọng khi được biết Liên Danh Nguyễn Văn Thiệu - Nguyễn Cao Kỳ đắc cử với số phiếu quá thấp mặc dù họ có chính quyền trong tay.

Vào tháng 10, 1967, trong khi Ấu Nhi đang học lớp 12 trường Đồng Khánh thì cũng là lúc Hùng cảm thấy ê chề sau một mùa vận động bầu cử thất bại. Anh em quá mệt mỏi, không ai còn hăng hái để sinh hoạt chính trị như trước nữa... Một không khí chán nản, thất vọng bao trùm giới sinh viên Huế. Tình hình càng ngày càng leo thang, nhiều sinh viên được lệnh gọi nhập ngũ vào trường Bộ Binh Thủ Đức.

Huế đã vào mùa mưa bão, không khí ẩm ướt bao trùm vạn vật. Trời se lạnh đem đến cho tâm hồn Hùng một nỗi buồn man mác, một nỗi nhớ nhung với những hình ảnh tuổi thơ lãng mạn... Hùng cảm thấy hối hận vì suốt cả mùa Hè vừa qua, chàng đã dành tất cả thì giờ cho sinh hoạt chính trị, mà không một chút ân cần nào đối với Ấu Nhi. Lâu quá rồi, chàng chưa qua Hồ Tịnh Tâm thăm nàng. Bỗng một tà áo tím nào đó vừa thoáng qua trên đường làm cho Hùng càng nhớ đến Ấu Nhi một cách quay quắt. Trời trở lạnh rồi, chắc Ấu Nhi cũng cần áo len mới, một chiêc áo len màu đậm thích hợp cho mùa nầy. Hùng vội qua phố Đông Ba, đường Phan Bội Châu, tìm mua cho nàng một chiếc áo len mới. Chàng đã chọn được một chiếc áo len màu tím rất vừa ý để tặng cho nàng.

Hùng chạy thẳng tới cửa Đông Ba, qua đường Đinh Bộ Lĩnh, tới Hồ Tịnh Tâm. Trời vừa tối, trong nhà đã lên đèn, cổng ngoài đã khoá, Hùng gọi vọng vào:

       - Ấu Nhi ơi! Ra mở cửa cho anh!

       Không thấy tiếng trả lời, Hùng khoá xe, leo cổng vào. Ấu Nhi đang đắp chăn nằm trên giường.

       - Mới 6 giờ chiều mà em đã đi ngủ rồi à?

       - Em thấy lạnh trong người quá, có lẽ em bị cảm gió...

       Hùng đến đỡ nàng dậy, lấy chiếc áo len mới mặc thêm cho nàng:

       - Chiều nay, anh nhớ em quá nên vội qua phố mua cho em chiếc len nầy. Em mặc thêm vào cho ấm, đi học mặc cũng được. Lâu rồi anh chưa qua thăm em. Em có buồn có giận anh không?

       - Em nhớ anh lắm! Sao lâu rồi không thấy anh qua? Anh bận nhiều việc lắm phải không?

- Mấy tháng trước khá bận rộn, bữa nay thì thong thả rồi. Anh sẽ qua thăm em thường hơn.

Hùng để tay lên trán Ấu Nhi:

- Em bị cảm lạnh rồi đó! Em đã có thuốc gì uống chưa? Thôi để anh đi kiếm thuốc cho.

Nói xong, Hùng lên xe chạy ra Pharmacy Đông Ba, lát sau trở lại, chàng đi tìm bình nước ấm, rót vào ly rồi đưa cho Ấu Nhi:

- Em uống đi, nhớ đắp chân và quấn khăn vào cổ cho ấm... nên ăn thêm một miếng gừng tươi.

Tối hôm đó, Hùng ở lại săn sóc Ấu Nhi. Hôm sau, chàng đến trường xin cho nàng nghỉ học vài hôm...

*

* *

       Như thường lệ, vào dịp cuối năm, các bạn của Hùng, trước khi chia tay về quê ăn Tết với gia đình, đã tổ chức sinh hoạt tổng kết thành tích hoạt động và ăn tất niên với nhau. Vào những ngày cuối tháng 01/1968, tức tháng Chạp Đinh Mùi, trước Tết Mậu Thân, thời tiết rất lạnh. Sau khi từ giã bạn bè, Hùng đến thăm Ấu Nhi và hứa sẽ ở lại đón giao thừa, ăn Tết với nàng. Từ ngày Ấu Nhi bị cảm cúm vào đầu mùa mưa bão, Hùng thường đến săn sóc nàng vào những ngày cuối tuần, hoặc có khi chở nàng đi học và không cho nàng đi xe đạp như trước nữa. Hùng vẫn dạy trường tư và tập sự Luật sư gần hai năm nay. Hùng cũng thường đến chỉ dẫn bài vở, dạy thêm cho Ấu Nhi về sinh ngữ và toán để chuẩn bị thi Tú tài II vào tháng 6/1968 sắp đến.

       Nhờ sinh hoạt chính trị trong tổ chức chính đảng nên Hùng cũng biết ít nhiều tin tức tình hình chính trị nhất là các hoạt động của Việt Cộng tại địa phương, đặc biệt là thành phố Huế và tỉnh Thừa Thiên.

       Cuối năm 1967, tình hình an ninh tại tỉnh Thừa Thiên có vẻ sôi động, thỉnh thoảng VC cũng pháo kích vào các đồn, các cơ sở quân sự của VNCH và tấn công vào các xã tại quận Phú Lộc. Các cuộc hành quân của VNCH không có đụng độ vì VC khéo giấu quân. Tại quận Hương Trà thấy xuất hiện nhiều điện đài, nhưng quân ta cũng không tìm gặp địch mà chỉ bắt được nhiều hầm chôn giấu vũ khí và dụng cụ giải phẩu y khoa có thể sử dụng cho cả quân đoàn. Sư Đoàn I Không Kỵ của Hoa Kỳ bắt được một Chuẩn úy VC, y khai đang thực tập đánh Huế...

       Khoảng 20/12/1967, VC tấn công vào làng Phủ Cam bên cạnh thành phố Huế. Theo tin của An Ninh Quân Đội và Phòng Nhì Sư Đoàn 1 thì VC có thể đánh Huế. Trước Tết, ông Đoàn Công Lập, Trưởng Ty Cảnh Sát Thừa Thiên báo cáo có tin đặc công VC đã xâm nhập thành phố Huế. Do mật báo viên đưa tin, Cảnh Sát cũng đã đến bao vây, lục xét nhà nhà Giáo sư Lê Văn Hảo, bắt được máy in roneo và báo chí thân Cộng do cơ sở Việt Cộng nằm vùng thực hiện. Lê Văn Hảo đậu Tiến sĩ nhân chủng học tại Pháp, có vợ là con gái nhà tỷ phú Nguyễn Văn Bửu người làng Phủ Cam. Ông đã để vợ ở lại và chỉ về Huế một mình. Ông được cấp một căn nhà trong cư xá Đại học tại đường Lê Lợi và đã biến nơi nầy thành cơ sở bí mật của Việt Cộng. Giáo sư Lâm Ngọc Huỳnh, Khoa Trưởng Đại học Văn Khoa cho rằng Giáo sư Lê Văn Hảo chỉ là một người đối lập chính trị, không phải Cộng Sản, nên đã chính thức xin với ông Đoàn Công Lập, Trưởng Ty Cảnh Sát Huế cho Giáo sư Hảo được tự do. Tất nhiên giáo sư Hảo đã làm giấy cam kết sẽ tôn trọng luật pháp quốc gia và không tái phạm. Chiều 30 Tết, người ta thấy Giáo sư Hảo đã có mặt tại cư xá Đại học, đường Lê Lợi.

       Năm nay, Hùng đã hứa ở lại Huế ăn Tết, cùng đón giao thừa với Ấu Nhi và sáng mùng một, chàng sẽ về Sịa mừng tuổi mẹ và đi thăm bà con họ hàng ở quê. Hùng được phân công đi mua nếp, đậu xanh, mứt, trà... còn Ấu Nhi ở nhà lo làm dưa món, chuẩn bị lá chuối gói bánh chưng. Chị hàng xóm sau khi bán heo nuôi chung đã dành lại cho nàng một phần thịt để ăn Tết. Nàng cũng có mua thêm mấy đòn chả và ít nem, tré ở cửa Thượng Tứ; rượu dâu, rượu chuối do nàng tự làm. Trong lúc chờ đợi, nàng đem các đồ đồng ra lau chùi lại cho bóng loáng hơn. Ngoài sân và trước thềm đã có sẵn mấy chậu hoa hồng, hoa lan, hoa cúc, hoa thược dược. Ấu Nhi ra vườn cắt một nhánh hoa mai thật đẹp cắm vào bình để trước bàn thờ. Mặc dù nhà ít người lui tới, nhưng Ấu Nhi vẫn chuẩn bị như ngày bà còn sống, tất cả mọi trang hoàng không chỉ dành cho người sống mà còn để tưởng nhớ người đi xa, người đã khuất.

       Chiều ba mươi có mưa lạnh, thời tiết ở Huế tuồng như rét lạnh hơn mọi năm. Sau khi gói được một ít bánh tét, bánh chưng, Ấu Nhi nhóm lò giữa nhà bếp, bắc thùng bánh lên, hai người ngồi canh lửa chờ đợi giờ giao thừa. Hơi ấm từ bếp củi tỏa ra tạo nên một bầu không khí ấm áp cho cả nhà. Ánh lửa hồng làm gương mặt của Ấu Nhi và Hùng tươi sáng lên. Hùng mở radio nghe nhạc và theo dõi chương trình giao thừa từ đài Huế đang tiếp vận đài Sài Gòn. Lần lượt những giới chức địa phương, trung ương chúc Tết đồng bào. Đúng 12 giờ khuya, Hùng và Ấu Nhi cùng đến trước bàn thờ ông bà đốt ba nén nhang, thành tâm tưởng nhớ tổ tiên, cầu nguyện cho quê hương đất nước thái bình, sớm chấm dứt chiến tranh; cầu nguyện cho tương lai của bản thân, của mọi người trong gia đình được tươi sáng hơn, xin cho những ước nguyện chính đáng được thành tựu. Ngoài phố, các nhà buôn có thói quen đốt pháo chào mừng năm mới, nhưng nhà dân thì ít hơn, chỉ nhà nào khá giả mới đốt pháo.

       Giao thừa năm nay người ta đốt pháo rất nhiều. Tối mồng một Tết, khắp nơi trong thành nội đều nghe phát ra những âm thanh dòn dã khác với tối ba mươi Tết. Đúng rồi: tiếng súng! Có lẽ hai bên đang đánh nhau. Lính trong đồn Mang Cá, nơi đặt Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn 1 đang bắn trả Việt Cộng từ ngoài tấn công vào. Mấy ngày trước anh em cho biết có tin Việt Cộng sẽ đánh Huế chắc chắn đã xảy ra rồi. Từ trước tới nay, vùng nầy được xem như là an toàn nhất, trước mặt, sau lưng đều là cơ quan quân sự. Nào là Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn, sân bay Thành Nội, bệnh viện Nguyễn Tri Phương, đồn quân cụ, lính Hắc Báo, Cảnh Sát,v.v... Các cửa thành kiên cố, có lính gác làm sao Việt Cộng đột nhập vào được? Tiếng súng giao tranh càng lúc càng dữ dội, Hùng và Ấu Nhi lo sợ không biết phải chạy đi đâu?

       Sáng hôm sau, chị hàng xóm cho biết người ta thấy bóng dáng một vài tên bộ đội Việt Cộng ở trên đường Đinh Bộ Lĩnh, không ai dám di chuyển qua cống Mang Cá vì khu vực nầy đang xảy ra trận đánh giữa Việt Cộng và lính Việt Nam Cộng Hoà ở trong Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn. Hùng muốn tìm cách liên lạc với một vài anh em sinh viên trong tổ chức của chàng hiện đang ở trong khu vực nầy như anh Hồng, anh Thuận, anh Lương, chị Dung,v.v... nhưng không biết nhờ ai thông tin cho họ. Làm cách nào để biết Việt Cộng hiện đang có mặt ở đâu? Những nơi nào địch kiểm soát, chỗ nào được xem là khu an toàn do quân đội ta trấn giữ. Khi biết được Việt Cộng đã kiểm soát con đường trước mặt đồn Mang Cá, Ấu Nhi nói với Hùng:

       - Bọn Việt Cộng ở gần đây quá, anh nên tìm cách trốn ra khỏi vùng nầy!

       - Anh không muốn trốn đi một mình. Nếu được thì chúng ta cùng đi với nhau.

       - Em là con gái nếu chúng có vào đây chắc sẽ không nguy hiểm gì đâu? Nhưng với anh thì khác, chúng có thể bắt anh vì nghĩ rằng anh là sĩ quan hay công chức, cán bộ quốc gia. Tạm thời, anh nên trốn ra ngoài vườn, đừng ở trong nhà. Nếu chúng có vào nhà, một mình em đối phó dễ hơn.

       - Không được! Sống chết có nhau! Anh không muốn trốn đi một mình!

       Ngày hôm sau, đã thấy Việt Cộng bắt đầu đi qua từng nhà hỏi thăm tình hình, bắt người nầy, người khác đi trình diện. Khi nghe tiếng người gọi mở cửa ở ngoài sân, Hùng vội vàng thoát ra vườn bằng ngã chuồng heo. Chàng mang cả áo mưa chui vào lùm cây um tùm, trườn mình ra ao, núp dưới bụi tre.

       - Có ai trong nhà không?

       - Dạ có tôi đây?

       - Sao chỉ có một mình cô? Những người khác trốn đi đâu cả rồi? Nếu không ra trình diện sẽ bị tội với "Cách Mạng"!

       - Bà nội tôi mới qua đời, nhà nầy chỉ có một mình tôi. Bà con trong xóm đều biết rõ...

       - Được rồi, nếu chúng tôi phát hiện có người nào khác thì cô sẽ bị trừng trị...

       Hai người đàn ông và một người đàn bà mang súng đi ra... chưa thấy dấu hiệu gì chứng tỏ chỗ Hùng đang ẩn núp đã bị phát hiện. Suốt ngày hôm đó, Ấu Nhi không ăn uống gì, nhịp tim rối loạn vì luôn lo sợ không biết số phận Hùng ra sao? Tiếng súng vẫn nổ bên đồn Mang Cá, đồn Quân Cụ... Đợi trời tối, nàng liền khoá cửa, tắt đèn, kéo chiếu vào một chỗ thấp nằm tránh đạn. Qua đêm thứ ba, nàng bò ra vườn nghe ngóng... không thấy động tỉnh gì, lại trở vào nhà. Khoảng nửa đêm, nàng nghe có tiếng động nhỏ ở góc nhà:

       - Ấu Nhi, anh đây! Im lặng! Đừng nói... người ta nghe tiếng...

       Tiếng Hùng thì thào bên tai, Ấu Nhi hiểu ý, nói nho nhỏ:

       - Anh chưa ra khỏi đây à? Mấy ngày ni anh ẩn núp ở mô?

       - Anh đã dò được đường đi qua khu nhà thờ Công Giáo Tây Linh rồi. Bên đó chưa bị Việt Cộng chiếm. Anh em bên đó đã tổ chức được một phòng tuyến tự vệ. Một số anh em Cảnh Sát có mang theo máy liên lạc, nên đã hướng dẫn lộ trình cho anh em di chuyển an toàn. Em đi với anh qua bên đó. Đi ngay bây giờ. Lợi dụng trời tối. Mang theo ít bánh tét,thức ăn khô.

       - Anh nên trốn đi một mình... Em ở lại đây được.

       - Đài phát thanh Huế, Tiểu khu,Ty Cảnh Sát, Đồn Mang Cá...Quận Hương Trà, Hương Thuỷ, Phú Vang, căn cứ Mỹ ở Phù Bài, đồn pháo binh Nam Giao, đồn Trường Bia ở chân núi Ngự Bình (khu vực An Cựu),v.v.. chưa bị chiếm. Bên đó, anh em nghe được tin tức qua đài phát thanh Sài Gòn, Huế, Hà Nội, BBC, VOA... Khắp các tỉnh, thành phố của VNCH đều bị tấn công,nhưng Quân đội VNCH đang làm chủ tình hình. Chỉ có Gia Hội, Thành Nội là trầm trọng nhất. Việt Cộng đang tràn ngập. Chúng cố thủ trong thành, quân đội VNCH và Mỹ đang bao vây ở bên ngoài. Tình hình nầy còn lâu mới giải tỏa được, chúng ta phải thoát ra khỏi vùng nầy ngay. Đừng chần chờ, bọn chúng sẽ trở lại bây giờ.

       Hùng cầm tay Ấu Nhi, hai người theo lối cũ ra vườn, mỗi người mang theo một ít thức ăn tạm. Ban đêm, nhưng Hùng đã quen đường, theo bờ ao, nhờ có những luỹ tre bảo vệ, đi trước mở đường. Ấu Nhi theo sát Hùng, cách nhau chừng năm, mười thước... chỉ trong vòng hai giờ đồng hồ sau, họ đã tới được nhà thờ Tây Linh.

       Hùng gặp lại anh em bên Tây Lộc gồm Cảnh Sát, Xây Dựng Nông Thôn, quân nhân về phép, công chức, sinh viên học sinh... chạy về đây. Dựa vào địa thế trước mặt có hồ nước, sau lưng có tường thành, bên cạnh có lực lượng bảo vệ đồn Mang Cá và Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn 1, bên ngoài có lực lượng võ trang của quận Hương Trà, hải quân của Mỹ kiểm soát đường sông từ Bao Vinh đến cầu An Hòa, từ Thuận An đến Vỹ Dạ, bắn hải pháo yểm trợ cho các đơn vị còn chiến đấu... nên anh em đã lập được phòng tuyến tự vệ tại khu vực nhà thờ Công Giáo Tây Linh. Nhờ đồng bào ở đây cũng có chuẩn bị gạo, thức ăn, củi lửa trong mấy ngày Tết, cũng như nhà thờ có kho lương thực dự trữ của Cơ Quan Viện Trợ Công Giáo Hoa Kỳ như gạo, bột mì, đồ hộp, dầu, bơ, sữa bột, v.v... và cả áo quần nữa, nên trong thời gian gần một tháng chiến đấu, anh em khỏi chết đói.

       Việt Cộng đóng chốt trên thành, chân bị xiềng với súng phòng không, quyết tử thủ. Máy bay bắn rốc-két, đánh bom phá sập cửa thành, liên tiếp ba tuần rồi mà chưa giải tỏa được. Trong thời gian khu vực Thành Nội bị VC kiểm soát, bọn nằm vùng đã chỉ điểm cho du kích đi bắt một số người đem về, lập toà án xét xử.

       Việt Cộng đã chiếm các cơ sở hành chánh ở phía Nam sông Hương là những nơi không có lực lượng bảo vệ, như như Toà Hành Chánh Tỉnh, Thị Xã, Toà Đại Biểu Chính Phủ (nơi dùng tiếp đón khách vãng lai), Toà Án, Văn phòng quận Ba, các trường học... Tại nhà giam Thừa Phủ, Việt Cộng đã bao vây và tấn công hai tiểu đội Cảnh Sát bảo vệ. Anh em đã chiến đấu cho đến khi hết đạn và lựu đạn thì bỏ chạy, VC vào mở cửa nhà giam, tất cả tù đều bị chúng lùa đi trong đó có cả tù hình sự... Chúng bắt được ông Nguyễn Văn Đãi, Phụ Tá hành chánh tại Toà Đại Biểu Chính Phủ Vùng I Đà Nẵng về ăn Tết ở Huế, ông Bảo Lộc, Phó Tỉnh Trưởng Thừa Thiên đang ở nhà với vợ con, ông Trần Đình Thương, Phó Thị Trưởng Huế bị giết khi chạy ra khỏi nhà. Trung Tá Phan Văn Khoa, Tỉnh Trưởng Thừa Thiên lúc đó đang chơi bài tại nhà Kỹ Sư Nẫm, Trưởng Ty Công Chánh, nghe có biến liền chạy vào ẩn núp trên trần nhà bệnh viện Trung ương Huế và đã được giải thoát sau đó một tuần.

       Sau một tuần ở bên Tây Linh, Hùng và Ấu Nhi nghe được tin tức qua máy liên lạc của anh em Cảnh Sát, cho biết quân đội VNCH và đồng minh đã chiếm lại được khu vực Tả Ngạn sông Hương. Cầu Trường Tiền và cầu Bạch Thổ bị Việt Cộng phá sập, lính của Trung Đoàn 3 từ cây số 17 tiến vào, chiếm lại cầu An Hoà, kiểm soát đường Trần Hưng Đạo bên ngoài cửa Thượng Tứ. Lính Nhảy Dù đánh chiếm lại cửa Đông Ba bị tổn thất nặng nên phải rút lui để Thuỷ Quân Lục Chiến đến thay thế. Việt Cộng còn kiểm soát vùng Gia Hội, Phủ Cam, Vỹ Dạ và Thành Nội... Đài Giải Phóng và đài Hà Nội loan tin Liên Minh Dân Tộc, Dân Chủ, Hoà Bình ra đời, tại Sài Gòn do Luật sư Trịnh Đình Thảo làm Chủ Tịch; tại Huế do Giáo sư Lê Văn Hảo làm Chủ Tịch, Thượng Tọa Thích Đôn Hậu và Bà Nguyễn Đình Chi là đệ nhất và đệ nhị Phó Chủ Tịch, Hoàng Phủ Ngọc Từơng là Tổng Thư Ký...

       Mấy ngày đầu, thời tiết rất xấu, máy bay không hoạt động hữu hiệu được, thỉnh thoảng có lúc trời tạnh, anh em vẫn thấy cờ Mặt Trận Giải Phóng trên kỳ đài trước lầu Ngọ Môn. Thỉnh thoảng, có người ở ngoài chạy thoát vào được khu nhà thờ Tây Linh, cho biết một số tin buồn: người nầy bị bắt đi mất tích, người kia bị giết chết rất dã man. Hùng có người học trò tên Trung, vừa là đồng chí, có nhà ở gần cột cờ Thành Nội, yêu một nữ sinh trường Bồ Đề. Mấy tháng trước đây hai người đã làm đám cưới kiểu nhà nghèo, sau đó chàng vô Vũng Tàu xin việc làm để nuôi vợ. Mới đi làm được mấy hôm lại xin phép trở về Huế để tìm cách đưa vợ vào Nam... Bạn bè khuyên không nên vội vàng, nhưng anh ta không nghe. Khi Việt Cộng đến, bọn nằm vùng chỉ điểm, tố cáo Trung là "đảng phái phản động" và anh ta đã bị bọn chúng bắt đem đi giết! Đại loại những tin tức như thế làm cho Hùng vừa buồn vừa căm thù bọn giặc dã man.

       Hơn ba tuần rồi mà tình hình vẫn chưa sáng sủa, Việt Cộng vẫn cố thủ trong Thành Nội và khu vực Gia Hội, Phủ Cam, v.v.... Nhưng khi trời tạnh mưa và bớt mây mù thì không quân đã hoạt động hữu hiệu và máy bay đã liên tục bắn phá trong khu vực Thành Nội gây tổn thất lớn cho Việt Cộng đang cố thủ ở đây. Trải qua mấy tuần không họp chợ, không buôn bán, không trao đổi gì được; thực phẩm dự trữ trong ba ngày Tết cũng đã hết, nhiều gia đình đang đói và tất nhiên bộ đội Việt Cộng cũng không nhận được tiếp tế từ bên ngoài, nên càng đói hơn dân. Vừa đói, vừa bị truy kích nên chúng càng thêm khủng hoảng. Trong khu vực Tây Linh cũng khủng hoảng không kém, số người chạy về đây càng ngày càng đông mà số gạo dự trữ của nhà thờ, trường học, nhà dân không đủ để chia sẻ cho tất cả mọi người. Không ai dám ăn no, có người đã đổi một chiếc xe Honda 2 bánh để lấy một tạ gạo. Giá gạo đắt gấp mười lần! Có tiền cũng không mua được gạo, gia đình nào cũng phải lo dành dụm để sống qua ngày.

       Tin tức cho biết quân đội Việt Nam Cộng Hoà đã phản công chiếm lại nhiều nơi như cửa Đông Ba, sân bay Thành Nội, bệnh viện Nguyễn Tri Phương và đang đánh chiếm cửa Thượng Tứ, cột cờ, v.v... Mặc dù đang đói nhưng Hùng cũng thấy hy vọng ngày tàn của Việt Cộng đã đến nơi rồi! Hùng bỗng nhìn lên phía kỳ đài, không còn cờ Mặt Trận Giải Phóng nữa. Một lát sau, thấy cờ vàng ba sọc đỏ được kéo lên. Ngay lúc đó, đài phát thanh Huế loan tin quân đội Việt Nam Cộng Hoà đã tái chiếm cố đô Huế, đang tiếp tục truy kích địch. Hùng và anh em bỗng reo lên „quân ta chiến thắng rồi! quân ta chiến thắng rồi!" Tất cả mọi người trong vùng Tây Linh chạy ùa ra khỏi chỗ ẩn núp. Vì không chịu nổi áp lực của bom đạn, hoặc mất liên lạc với đơn vị, nhiều tên Việt Cộng còn trốn dưới các cống nước, dưới ao, trong các bụi cây, quá đói, đã ra đầu hàng. Nếu nằm lâu trong các chỗ đó thì chúng cũng chết đói mà thôi. Đa số bọn chúng còn rất trẻ, nói giọng Quảng Bình, Hà Tĩnh, Nghệ An hoặc nói giọng Bắc. Người gốc Huế không bao nhiêu.

       Hình ảnh người lính Việt Nam Cộng Hoà xuất hiện với xe tăng đã đem lại niềm tin cho dân Huế. Hôm qua, trong đêm tối, Việt Cộng đã rút đi hết sau khi bị tổn thất nặng nề. Khi biết chắc tình hình đã ổn định, Hùng và Ấu Nhi trở về nhà cũ ở gần hồ Tịnh Tâm. Một cảnh hoang tàn đổ nát đã diễn ra trước mắt: ngôi nhà tranh của bà nội Ấu Nhi đã không còn. Đồ đạc ngổn ngang, cây cối ngả nghiêng, bao nhiêu vật kỷ niệm của nàng đã cháy ra tro. Ấu Nhi đứng đó, bàng hoàng, ngẩn ngơ, rồi ôm mặt khóc. Một người hàng xóm còn sống sót, tay cầm chiếc máy thu thanh stransitor hiệu National, chạy đến bên nàng:

       Tôi vừa nghe đài Huế, cha mẹ của cô ở Đà Nẵng nhắn tin cho cô.

       Hùng nói mấy lời cám ơn người hàng xóm rồi ghé vào tai Ấu Nhi:

       - Nhà cửa, đồ đặc... cháy hết rồi. Bây giờ em phải đi theo anh qua bên chỗ anh ở... rồi sẽ tính.

       Cầu Trường Tiến bị giựt sập, nhưng Công Binh đã bắc cầu tạm để cho đồng bào qua lại. Hùng đưa Ấu Nhi ra bến đò Thừa Phủ, qua sông cho gần. Về đến chỗ trọ trong trường Luật, thấy sách vở, đồ đạc bị xáo tung, áo quần mất hết chẳng còn gì, Hùng liền đến nhà bà con hỏi mượn ít tiền sống đỡ vài hôm. Hùng cũng phải chạy kiếm ít quần áo cho Ấu Nhi vì từ Tết đến giờ, bốn tuần lễ rồi mà nàng chỉ mặc một bộ áo quần với chiếc áo len Hùng tặng mùa Đông năm ngoái và chiếc áo đi mưa hai lớp, trùm lên bên ngoài. Sau đó, chàng đến Bưu Điện, nhờ báo tin cho ba má của Ấu Nhi biết nàng còn sống và hứa sẽ lo cho nàng vào Đà Nẵng càng sớm càng tốt. Bà mẹ của Hùng vẫn buôn bán ngoài chợ Sịa, nhưng chàng cũng ít khi về thăm, vì tình hình an ninh ở nông thôn Thừa Thiên không được tốt. Trước ngày bầu cử Tổng Thống vào tháng 9/1967, Việt Cộng đã phục kích giết chết Đại Úy Nguyễn Quang Anh, quận trưởng Quảng Điền trên đường từ An Lỗ về Sịa. Hùng phải viết thư nhờ xe đò Huế-Sịa chuyển, báo tin cho mẹ, chứ không dám trở về quê.

       Con gái xứ Huế xưa nay luôn giữ nề nếp, ra khỏi nhà thì mặc áo dài, tiếp xúc với người lạ thì dè dặt, kín đáo, không dám ngồi bên đường ăn uống như dân Sài Gòn. Nhưng trải qua những xáo trộn trong Tết Mậu Thân, bây giờ các cô đã trở nên bạo dạn, không còn giữ ý tứ như xưa nữa. Hoàn cảnh của Ấu Nhi cũng vậy, nàng cũng phải biết xông pha, tranh đấu để mà sống. Hùng tìm cách cho nàng nói chuyện với cha mẹ qua điện thoại. Ông bà hối thúc nàng phải vào Đà Nẵng gấp vì sợ ở Huế trong hoàn cảnh hiện tại rất khó sống.

       Có thể nói không một gia đình nào tránh khỏi cảnh tang tóc, mất mát. Khắp nơi trong thành phố Huế đều có người chết. Trong thời gian chiến sự, không thể tổ chức tang lễ được nên phải tìm cách tạm chôn các nạn nhân ở đâu đó, vì thế, những chỗ đất trống, công viên trong thành phố đã trở thành nghĩa trang. Đó là chưa kể những mồ chôn tập thể các nạn nhân bị thảm sát dã man như trường tiểu học Gia Hội, chùa Therevada, Tiểu chủng viện, Bãi Dâu, Cồn Hến, Cửa Đông Ba, v.v... do Việt Cộng thực hiện.

       Hùng nghe kể lại: cụ Trần Điền, người mà Hùng và bạn bè đã ủng hộ trong hai cuộc bầu cử Dân Biểu Quốc Hội Lập Hiến 1966 và Nghị Sĩ 1967, đã bị Việt Cộng bắt đem đi chôn sống ở vùng Lang Xáù Cồn phía sau chợ An Cựu thuộc quận Hương Thủy. Giáo sư Phạm Đình Bách, đảng viên Việt Nam Quốc Dân Đảng, năm 1966, bị phe tranh đấu hành hung giữa đường, rồi đưa vào bệnh viện Huế. Nửa đêm, người con trai của ông là Phạm Đình Tần đã lén vào bệnh viện đưa ông cụ trốn ra quận Quảng Điền nhờ Đại uý Nguyễn Quang Anh bảo vệ. Trong Tết Mậu Thân, ông chạy vào trường Đại Học Sư Phạm bị trúng đạn VC, được máy bay trực thăng đưa vào Đà Nẵng và đã chết. Anh Trần Mậu Tý, sinh viên Luật khoa, bạn của Hùng, đã bị bắt tại Gia Hội, anh Trần Hữu Cầm, sinh viên Sư phạm ban Sử Địa, bị bắt tại trường Thiên Hựu, anh Trần Đình Trọng, học sinh trường Kỹ Thuật, bị bắt trong Thành Nội đều bị chúng giết...

       Thiếu Tá Từ Tôn Kháng, Tỉnh Đoàn Trưởng Xây Dựng Nông Thôn Thừa Thiên, đang trốn ở trong nhà số 176 Bạch Đằng (gần cầu Đông Ba). Việt Cộng vào nhà, bắt trói vợ con đem ra giữa sân và ra lệnh cho ông phải ra trình diện, nếu không thì vợ con sẽ bị giết hết. Vì thế buộc lòng ông phải ra trình diện. Chúng đã cắt tai, xẻo múi, hành hạ ông cho đến chết trước mặt vợ con. Việt Cộng đã bắt vợ chồng ông Trần Ngọc Lộ dạy võ Thần Quyền ở Phú Vang, đảng viên Đại Việt, đem giết chết tại Cồn Hến, xã Phú Lưu vì trước đây ông có nói với học trò: "Thầy truyền nghề cho anh em để tự vệ, anh em đừng theo Việt Cộng, giết hại bà con". Việt Cộng đã vào nhà thờ Công Giáo Phủ Cam bắt hơn 300 người đàn ông trong đó anh em Lê Hữu Bôi, Lê Hữu Bá và những em học sinh 15, 16 tuổi như Phan Minh, Nguyễn Duyệt, Bùi Kha đem lên núi giết tập thể.

       Trước khi đưa Giáo sư Lê Văn Hảo lên làm Chủ Tịch Liên Minh Dân Tộc, Dân Chủ, Hoà Bình, Việt Cộng đã đến tiếp xúc với ông Võ Thành Minh, lúc đó đang ở trong từ đường Cụ Phan Bội Châu ở Bến Ngự Huế, định đưa ông nầy lên làm Chủ Tịch Liên Minh nhưng ông từ chối. Vì thế, bọn chúng bắt ông, đưa lên giam trên núi và sau đó đã xử tử ông. Ông là một nhân vật của Phong Trào Hướng Đạo Quốc Tế, người đã dựng lều bên hồ Leman ở Thuỵ Sĩ năm 1954, tuyệt thực, thổi sáo chống chia cắt lãnh thổ Việt Nam. Thậm chí đến các nhà tu hành như Linh Mục Bửu Đồng, LM Hoàng Ngọc Bang, LM Lê Văn Hộ, LM Urbain, Dòng Thiên An, dạy Đại học Huế, các Sư Huynh dòng La San, Dòng Thánh Tâm, các Bác sĩ người Đức (vợ chồng BS Horst Gunther Krainick, BS Raymund Disher và BS Alterkoster) đến giúp trường Đại Học Y Khoa và Bệnh viện Huế... và những ngừơi dân vô tội cũng đã bị Việt Cộng giết.

       Sống giữa không khí đầy tang tóc, đổ nát như thế, tinh thần của Hùng trở nên căng thẳng, đêm đêm cứ nhắm mắt thiếp đi một lát là Hùng gặp những cơn ác mộng, thấy Việt Cộng đuổi bắt, chém giết ở đàng sau. Hoàn cảnh của Ấu Nhi cũng vậy. Nàng đã trải qua những ngày kinh hoàng, tang tóc, nhà cháy, người chết, công lao xây dựng của ông bà, tổ tiên mấy đời phút chốc ra tay trắng, phải tìm cái sống trong cái chết. Vì thế, Hùng đã quyết định phải rời bỏ Huế ngay, vào Sài Gòn hay lên Đà Lạt, mai danh ẩn tích một thời gian hoặc tìm cách liên lạc được với những người có trách nhiệm cấp Trung Ương để mưu đồ đại sự. Giải pháp tốt nhất cho Ấu Nhi lúc nầy là phải nhanh chóng đưa nàng ra khỏi thành phố Huế để vào Đà Nẵng ở với cha mẹ nàng. Phải giúp nàng thoát khỏi cảnh cô đơn, khủng hoảng hiện nay. Sau khi bàn bạc, phân tích lợi hại, Hùng khuyên Ấu Nhi phải ra đi, phải rời khỏi Huế một thời gian, đợi sau nầy, khi tình hình ổn định sẽ có ngày trở về, sẽ có ngày gặp lại nhau.

       Một buổi chiều, Hùng ngồi xích lô, đưa Ấu Nhi về Bao Vinh, nơi đó có những chuyến tàu chở hàng từ Sài Gòn hay Đà Nẵng ra Huế và trở về ngày hôm sau. Hùng nghĩ rằng đi đường biển an toàn hơn, xuống tàu, ngủ một đêm, sáng hôm sau sẽ đến Đà Nẵng, gia đình sẽ ra đón nàng về nhà. Thành phố Đà Nẵng lúc bấy giờ là một nơi an ninh vào bậc nhất ở miền Trung, nơi đặt Bộ Chỉ Huy của Quân Đoàn I, nơi có phi trường quân sự lớn nhất vùng Đông Nam Á và cũng là nơi có cửa biển quan trọng, có lực lượng Mỹ và Đồng Minh hùng mạnh để bảo vệ các căn cứ quân sự. Cha mẹ của Ấu Nhi có cơ sở buôn bán rất thuận lợi nên đời sống và sự đoàn tụ của gia đình càng được bảo đảm hơn. Tinh thần của dân chúng ở đây không bị khủng hoảng như ở Huế vì ngay từ đầu, Việt Cộng đã thảm bại trong Tết Mậu Thân. Trường học cũng thuộc loại tốt nhất miền Trung, Ấu Nhi không cần phải lo lắng về vấn đề xin chuyển trường.

       Bao Vinh trong thế kỷ 19, dưới thời nhà Nguyễn là một hải cảng quan trọng, thuyền bè buôn bán vào ra tấp nập. Ngày nay là căn cứ hải quân của Mỹ, nơi tiếp vận hàng hóa cho quân đội tại các tỉnh Thừa Thiên, Quảng Trị. Hai nhánh sông Gia Hội và An Hoà gặp nhau ở ngã ba Bao Vinh nhập vào sông Hương chảy ra cửa biển Thuận An. Sinh hoạt đường thủy ở đây vẫn tấp nập như ngày nào. Hùng và Ấu Nhi vừa dừng lại trên bờ, ánh nắng chiều đổ xuống mặt sông những làn sóng vàng lấp lánh, dòng nước cuồn cuộn chảy ra cửa biển, những cánh buồm trắng đang căng gió đuổi theo nhau từng cặp tấp vào bờ... Tàu sắp rời bến, khách tấp nập mang xách đồ đạc, bồng bế nhau bước lên cầu gỗ để vào trong khoang. Người gọi nhau trên bờ, dưới bến, dặn dò lần cuối. Hùng đưa Ấu Nhi bước lên boong tàu, tìm chỗ ngồi:

       - Tàu chạy qua đêm, sáng sớm mới đến Đà Nẵng. Sẽ có người ra đón em về nhà. Hãy cẩn thận, coi chừng mất cắp đấy!

       Ấu Nhi chỉ "dạ" một tiếng nhỏ rồi im lặng, không nói gì thêm. Hai dòng nước mắt từ từ lăn trên má. Trong những ngày chạy trốn Việt Cộng trong Tết Mậu Thân, mặc dù không có cha mẹ, anh em bên cạnh, nhưng trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng có Hùng để bảo bọc, che chở cho nàng.

       Tàu rời bến, Hùng đứng ở trên bờ đưa tay vẫy chào lần cuối. Ấu Nhi cúi mặt, không dám nhìn. Một nỗi cô đơn, trống vắng đã ập đến với nàng. Bây giờ nàng mới cảm thấy bơ vơ thật sự! Đối với nàng, trên đời nầy không có Hùng là không có tất cả! Buổi chia tay hôm nay... biết đâu ngày mai không còn gặp lại nhau nữa? Tàu chạy mỗi lúc một xa, nàng thấy Hùng quay mặt đi, không dám nhìn về phía nàng! Có lẽ Hùng đang xúc động, có lẽ Hùng cũng đang khóc. Ấu Nhi lấy nón che mặt, khóc tủi một mình..