Trích Nhật ký Tha hương

       Đến bây giờ, tôi vẫn không hiểu đứng sau lưng cuộc nổi dậy của Phật Giáo miền Trung năm 1966 là Cộng sản, CIA hoặc cả hai? Tệ hơn nữa là có sự tiếp tay của một số Tướng, Tá, Uý… kéo theo vài đơn vị, chống chính quyền trung ương, trong đó có Tiểu đoàn 11 Biệt động quân do Đại úy Nguyễn thừa Du chỉ huy. Tất cả đã bị lực lượng từ Sàigon gồm Biệt động quân, Nhảy dù, Cảnh sát dã chiến dưới quyền điều động của Tướng Nguyễn ngọc Loan dẹp tan.

       Tiểu đoàn 11 Biệt động quân được chuyển vận về Trung tâm Huấn luyện Dục Mỹ. Do công lệnh TT/TTMT ký bổ nhiệm tôi giữ chức Tiểu đoàn trưởng thay thế Đại uý Nguyễn thừa Du, theo đề nghị của Trung tá Trần văn Hai vừa nhận chức Chỉ huy trưởng Biệt động quân. Sau 3 tháng tái tổ chức, trang bị, tái huấn luyện, Tiểu đoàn được không vận lên Pleiku hoán chuyển với Tiểu đoàn 21 Biệt động quân ra Đà nẳng. Tôi không thay đổi nhân sự, ngoại trừ 4 Đại đội trưởng: Trung úy Châu, Trung úy Di nguyên đại đội trưởng của TĐ21/BĐQ giữ chức vụ ĐĐT của đại đội 1 và 3, Trung uý Đa, Trung úy Rạng (đã cùng tôi tham dự HQ Vũng Rô năm 1965) giữ chức vụ ĐĐT đại đội 2 và 4.

       Liên đoàn 2 BĐQ gồm: TĐ22/BĐQ, TĐ23/BĐQ và TĐ11/BĐQ là lực lượng trừ bị của Quân đoàn II và Quân Khu II. Tuy nhiên, các Tiểu đoàn thường được đặt dưới quyền điều động trực tiếp của Bộ Tư Lệnh Quân đoàn. Thông thường các đơn vị hành quân đơn độc, đôi khi trực thăng vận hoặc phối hợp với Thiết giáp và đơn vị Đồng minh, thọc sâu vào các mật khu VC, lục soát, truy lùng, tìm và tiêu diệt địch dọc theo biên giới VN-Campuchia. Ngoài ra, Liên đoàn thỉnh thoảng tăng phái cho các Tiểu khu kém an ninh.

       Tiểu đoàn 11 BĐQ không ngoại lệ, tăng phái cho Tiểu khu Lâm Đồng 3 tháng, từ tháng 10 năm 1966. Thời gian nầy thật thoải mái… xa mặt trời… cộng thêm mối giao hảo, đối xữ, yễm trợ tốt đẹp của BCH Tiểu khu và chính quyền tỉnh. Để vui vẻ có đì có lại, các kết quả hành quân như giết vài VC, thu vài súng cá nhân…và một lần khám phá hơn 10 ngàn lít nhiên liệu tại mật khu Tứ quí, Tiểu đoàn đều dành cho Tiểu khu làm chiến tích. Những chuyện lẻ tẻ tương tự, Tiểu đoàn không hề báo cáo về Quân đoàn, ngoại trừ cuộc hành quân giải tỏa Chi khu Dak’sar, tiêu diệt toàn bộ toán VC tại đèo Chuối giáp ranh tỉnh Long Khánh. Toán VC này thường xuyên thâu thuế các xe đò, xe vận tải dân sự chở hành hoá rau quả, nhu yếu phẩm từ Đà Lạt về Sàigon và ngược lại. Suốt thời gian tăng phái cho tỉnh Lâm Đồng, tình cảm dân quân hài hòa, không một điều gì đáng tiếc xảy ra. Điều đáng ghi nhớ nhất là hàng ngàn người dân thị xã, các em sinh viên Nông lâm súc, nữ sinh Trung học Lâm Đồng sánh vai đến sân bay với những nụ cười thật dễ thương, vẫy tay đưa tiễn Tiểu đoàn mãn nhiệm trở về căn cứ Biển hồ Pleiku.

       Sau trận chiến Đức Cơ-Pleime, Sư đoàn Không kỵ Hoà Kỳ đến Pleiku đã làm cho thành phố trở nên sầm uất, vui vẻ, đông đúc hơn, Kinh Thuợng đề huề… Từ thị xã đi về phía Hàm Rồng, gần doanh trại đóng quân của quân đội Mỹ, quán bar mọc lên như nấm, các chàng GI tán gẩu thân mật với các cô gái tiếp viên. Họ cũng là lính xa gia đình, xa quê hương… vào sinh ra tử. Họ cố tìm quên bên quán rượu, ngững tang thương, đau xót bạn hữu đứt đoạn cuộc đời ở một phương trời xa lạ…, trong lúc Biệt động quân phơi thân dưới nắng mưa, sương đêm lạnh buốt, luôn kề cận với Tử thần, trung bình 25 ngày trong một tháng. Chẳng cần ai biết, ai khen, ai chê… Chỉ biết vui chung cùng đồng đội, vì dân chiến đấu, chiến đấu cho lý tưởng Tự do.

       Có một lần dừng quân tại khu dinh điền Lệ Thanh, (khu dinh điền từ hồi đệ nhất Cộng Hòa, nay là hoang địa) đất đai phì nhiêu, bát ngát, những cây xoài, mít, bưởi, chuối và sắn hoang còn tồn tại ề hề… Ngồi uống cà phê với viên cố vấn Mỹ, sau vài câu chuyện thời tiết, gia đình, tôi buột miệng hỏi:

       - Bob, anh có thú câu cá không?

       Anh ta trả lời:

       - Không, nhưng vợ tôi thường dẫn đứa con trai độc nhất đến khu giải trí có hồ nuôi cá, có cần câu cho thuê. Thế còn anh, anh có thích câu cá không?

       - Thích, hiện chúng ta đang làm mồi câu cá lớn (đại đơn vị CSBV bên đất Campuchia). Tôi trả lời.

       Anh ta chợt hiểu, đưa ngón tay lên miệng tỏ ý đừng nói lớn sợ người khác biết kể cả sĩ quan và hạ sĩ quan thuộc toán cố vấn và sĩ quan không quân trực thăng của Sư đoàn Không kỵ tăng phái cho Tiểu đoàn xữ dụng. Đúng lúc đó, Trung úy Bé, sĩ quan B3, đến trình công điện khẩn: "Anh Cả Trường sơn đáp trực thăng thăm Tiểu đoàn." Đúng vào 1giờ chiều 30 Tết, Trung tướng Vĩnh Lộc Tư Lệnh Quân đoàn II đến thăm và cho Tiểu đoàn 5 cần xé rau tươi Đàlạt. Chiều 30 Tết, trong khoảng khắc không gian đó, tôi cảm nhận tất cả SQ, HSQ và binh sĩ dưới quyền đều có tâm trạng như tôi, đang suy tư nhớ về gia đình, cha mẹ, vợ con, bạn bè… Bất chợt tôi thở dài nói với viên cố vấn: "Bob, chúng ta lên trực thăng bay một vòng quan sát biên giới xem có gì lạ không."…