Ông Hòa đứng lặng hàng giờ để ngắm hai cây đào nở hoa trong sân vắng.  Cây không có lá.  Muôn vạn cánh hoa hớn hở đua chen phô màu tươi thắm.  Trời nắng, nhưng mưa xuân lất phất bay.  Những giọt nước li ti đọng trên cánh hoa hồng đo đỏ, long lanh cùng màu hoa làm hồng tươi cả một góc sân.  Phía bên kia hàng dậu là cả một bầu trời sáng trong như ngọc.  Vài áng mây lơ thơ hình như cũng chuyển theo màu.  Gió nhẹ nhàng như có hương thơm.  Ông cảm thấy bây giờ mùa Xuân mới đến dù ngày tết quê hương đã qua thật lâu rồi.

       Hôm nay, ông lại thấy lại lòng mình trẻ trung như thuở học trò.  Từng chùm hoa màu đỏ hồng và một buổi sáng trong suốt kia đã làm cho tâm hồn ông bất ngờ rung động, một cảm giác rất hiếm trong cả cuộc đời.  Tuổi trẻ, tuổi bồng bột sôi nổi trong đời ông rất ngắn.  Mà có lẽ thế hệ thanh niên lứa tuổi ông Hoà ở miền Nam đều có tuổi trẻ ngắn ngủi như thế. Mới hai mươi mấy thì ông đã vào tù như dân của ông chịu xiềng xích nô lệ.  Bao nhiêu năm ông đã xẻ núi phá rừng để trả xong cái nợ làm dân mất nước.  Ôi, non sông, tổ quốc đã mất gần ba chục năm rồi mà sao ông vẫn hằng đêm xót xa thương nhớ.  Mà có lẽ nỗi nhớ sẽ theo ông suốt cả cuộc đời.  Quá khứ vẫn tuơi màu như quanh quẩn đâu đây. Nhất là những đêm giật mình choàng dậy để chờ sáng như hôm nay.

       Phiá sau lưng ông là Phương, cô con gái yêu mười sáu tuổi đã dậy, đang sửa soạn pha trà cho bố.  Cô mang trà đến và chào cha buổi sáng.  Trời lạnh, ly trà nóng trong tay, đứa con gái như truyền cả hơi ấm và sức sống cho ông.  Trong hơi nóng bốc lên ông hình dung thấy cả một rừng trà bát ngát, thấy cả một ngôi nhà trong khu vườn vắng bên kia sông đầy những cánh hoa trà đỏ thắm làm hồng cả một góc trời như buổi sáng như hôm nay.  Ông âu yếm nhìn con.  Phượng ôm lấy ông rồi nói.:

       - Good morning bố.  Hôm nay bố dậy sớm quá.

       Lớn lên trên đất Mỹ, cô đã hấp thụ một nền văn hoá tây phương.  Nhưng ông Hoà lúc nào cũng săn sóc dạy dỗ con kỹ luỡng.  Ông chính là bình lọc nước giúp Phượng gạt bỏ ra ngoài những vi khuẩn độc, chỉ để lại những cái hay của một nền văn hóa đa dạng, phong phú nhưng quá tự do.  May mắn thay, Phượng đã ngoan ngoãn vâng lời cha và nàng thấy được những điều hay lẽ phải.  Ông Hoà âu yếm nhìn con gái rồi vui vẻ trả lời:

       - Không sớm lắm đâu con.  Hôm nay bố con mình có nhiều chuyện phải làm.  Bố sẽ chở con đi đổi bằng lái xe cho con trước.  Rồi sau đó con chở bố đi gặp bà bác sĩ gì đó.  Mong rằng bà ấy cho con làm việc.

       - Bố đừng lo, con đã nói chuyện với chị ấy rồi.  Chị ấy đã bằng lòng cho con làm việc trong phòng mạch của chị.  Hôm nay lại mời bố con mình tới nhà cho biết và dùng cơm tối.  Chị ấy có một chuyện bí mật muốn nhờ bố giúp.

       - Bố thì giúp được gì.  Tài cán không có, cả đến sức khỏe cũng không.

       Ông định nói thêm là cả tuổi trẻ cũng không còn nữa nhưng sợ Phượng không hiểu ý mình.  Hai bố con nói chuyện vui vẻ trong bữa ăn sáng rồi bước ra xe.  Ngày thứ bảy nên phố cũng thưa người.  Ông Hoà thấy mừng và an tâm vì con mình có được việc như ông mong muốn.  Mười sáu tuổi Phượng đã có bằng lái xe và hôm nay là ngày cuối cùng để nàng đổi lấy bằng chính thức.  Cảnh nhà đơn chiếc chỉ có hai bố con nên muốn chia xẻ chi phí gia đình với bố, cô gái đã xin việc làm bán thời gian cho một bác sĩ mới mở gần đây.  Riêng ông Hoà thì lại có niềm vui khác.  Ông vui vì Phượng đã làm việc trong một phòng mạch, và điều này có thể làm nàng thích và học cái nghề mà ông đã theo đuổi nhưng không thể hoàn thành từ hơn ba chục năm nay.

       Thưở ấy, ông Hoà từ miền xa về thủ đô theo học.  Ông là niềm hy vọng đầu tiên của một gia đình ôm mộng cho con làm bác sĩ.  Mẹ ông tuy buôn tần bán tảo nhưng lại hay ốm đau lay lất. T rong những cơn đâu vật vã mẹ ông vẫn cứ ước mơ và tin rằng rằng ông sẽ cố học để sau này là bác sĩ chữa lành bệnh cho mẹ.  Bao nhiêu vốn liếng của gia đình đều đưa hết vào tay ông ăn học.  Năm đầu tiên ông may mắn trúng tuyển vào học chứng chỉ APM dự bị Y khoa vói một số tiền lót tay khá lớn cho những ông thày trường thuốc.  Nhưng rồi hoàn cảnh mỗi ngày một xấu đi.  Đất nước thì chinh chiến hoang tàn.  Đường về quê mỗi ngày một xa xôi, khó khăn hơn mà mẹ thì cứ ngày một yếu đau thập tử nhất sinh, cho nên con đường cuối cùng của ông là vào quân đội.  Ông vẫn yêu những ngày làm sinh viên trường thuốc nhưng ông phải yêu quê hương ông hơn tất cả.  Và ông vui vẻ, hãnh diện chấp nhận hiến dâng tuổi trẻ của ông cho chiến trường như các chàng trai ngày ấy.

       Tuy giấc mộng không thành để báo đền cha me,ï nhưng ông Hoà không nản chí.  Ông vẫn hy vọng một ngày ào đó sẽ thuyết phục và lo lắng để con ông làm được điều mẹ cha mong muốn.  Nhưng trời chẳng bao giờ chiều cho lòng người.  Ngày tàn cuộc chiến chinh, ông phải vào những trại tập trung mà kẻ thù đã dành sẵn cho những người bại trận như ông nên cái cơ hội đi học lại không còn nữa.

       Khi được họ thả ra thì cuộc sống tối tăm lam lũ thêm nhiều.  Căn nhà khang trang cuả gia đình ông khi xưa chỉ còn bốn bức tường rách nát đến nỗi ông không dám nghĩ đến chuyện lập gia đình vì chẳng có chỗ đủ che cho vợ.  Cho đến một ngày ông cùng vợ chồng một người bạn thân lên tàu vượt biển.

       Chuyến đi không may mắn.  Ba bốn ngày luồn lách hồi hộp vì bọn công an cộng sản con tàu đã ra khơi trong nỗi vui mừng.  Càng mừng hơn nữa khi họ trông thấy một con tàu khác tưởng rằng mang đến cho niềm hy vọng.  Nhưng không lâu bọn người khốn khổ mới biết ra đó là con tàu của bọc cuớp biển Thái lan.  Từng người một bi chúng khám xét kỹ lưỡng cả đến chỗ sâu kín nhất.  Vợ anh bạn với đưa con tám tháng trên tay cũng không thoát khỏi.  Chúng giằng đứa bé ra vất xuống biển sâu nếu ông Hoà không nhanh tay chụp lấy, trong lúc người bạn ông đưng chết lặng uất hận nhìn bọn quỷ dữ sàm sỡ khám xét vợ mình.  Khi chúng kéo người đàn bà khốn khổ nhưng xinh đẹp vào trong khoang tàu thì người chồng bất hạnh biết là chuyện gì sẽ phải xẩy ra cho vợ.  Như một con hổ dữ, người bạn ông hét lên tiếng kêu phẫn uất rồi lao vào hai tên đang lôi kéo vợ mình.  Tên hải tặc mang súng đã dự trù được điều ấy nên nó nhanh tay bắn luôn một tràng đạn về phiá người đàn ông khốn khổ.

       Hàng chục tiếng nổ vang lên chát chúa át hẳn tiếng gió gào và sóng biển.  Tiếng súng M16 thân thuộc trong tay ông ngày xưa bây giờ chiã thẳng vào bọn ông.  Bạn ông Hoà cùng bốn năm người gần bên kêu rú lên, họ bị sức đạn hất văng xuống biển.  Tên cướp đã dằn mặt quá sức tàn bạo để cho lũ người vượt biển sợ hãi không còn dám chống đối.

       Ông Hoà nhìn đứa bé trên tay rồi nhìn đám người khốn khổ.  Chỉ toàn là đàn bà con gái,mấy cậu thanh niên mới lớn và những ông già đang đợi chết.  Chỉ có mình ông là lính, và đây là đồng bào ruột thịt của ông.  Tiếng rú của bạn, tiếng la hét đau đớn của vợ bạn ông nghe thê thảm qua.  Ông lặng câm suy tính rồi đặt đưá bé xuống sàn tàu, môi ním chặt bưóc đi về phiá lũ người man rợ.

       Mải suy nghĩ ông không hay Phượng đã dừng xe lại trước cữa một căn nhà trồng đầy hoa Pansy tím.  Căn nhà không lớn nhưng cỏ cây được cắt tiả gọn gàng.  Mùa xuân mới đến còn vuơng hơi lạnh nên Hoa pansy đua chen nhau nởø bên những bông cải bắp tím màu.  Ông đứng lại ngắm những bông hoa trong khi Phượng đang gõ cửa.  Một cô gái trẻ bước ra chào đón, cô ôm lấy Phượng và thân mật chào ân cần chào ông.

       - Dạ thưa chào bác, mời bác và Phượng vào nhà chơi.  Cháu có nghe em Phượng gọi trước là hôm nay bác đến nên cháu đã pha trà sẵn mời bác rồi.

       Ông Hoà ngạc nhiên và cảm động.  Ông không ngờ bà bác sĩ mà ông thường nghĩ lại là một cô gái trẻ trung và đón tiếp ông thân mật đến thế.  Ông thầm cảm ơn cô chủ nhà và con gái đã biết ý ông chỉ thích uống trà nên đã pha trà sẵn đợi ông.  Chắc hai người đã nói nhiều về ông và biết luôn cả ý thích uống trà.

       Vào trong nhà ông Hoà càng ngạc nhiên hơn với một vườn cây được bày la liệt trong phòng đầy cửa sổ bên cạnh phòng khách.  Ông thích thú nhìn những bông hoa đủ loại, rực rỡ khoe màu.  Ồ, có cả những cánh hoa lan nhỏ xíu, tím hồng nở đầy trên chậu.  Không phải là một chậu mà là cả một hàng chậu đầy hoa.  Ông quay sang cô gái nói với vẻ đầy thán phục:

       - Bác sĩ cũng thích chơi hoa.  Tôi thích nhất những cánh lan nhỏ xíu này.  Đây là loại lan có tên là Oerstedella centradinia, mà mãi sau này tôi mới biết.

       - Bác biết rành về hoa lan quá nhỉ.  Cháu chẳng biết tên nó là gì, nhưng ở quê cháu có rất nhiều.  Những cánh hoa này giúp cháu nghỉ ngơi tâm trí mỗi khi làm việc căng thẳng trong phòng mạch.  Nhưng bác đừng gọi cháu là bác sĩ nữa.  Tên cháu là Trà Mi, Nguyễn thị Trà Mi.

       Ông Hòa hứng thú nói thêm:

       -Thực ra Hoa lan có nhiều loại lắm, dễ có đến hai mươi lăm ngàn loại, sau này người ta lai giống pha màu có tới cả trăm ngàn thứ.  Tên chỉ là của người ta đặt ra để phân giống thành thử ít ai mà biết được.

       Ông quay lại đỡ ly trà trong tay con gái.  Trà cúc đậm hương làm ông nhớ tới ly trà quế ngày xưa.  Khi hai cô con gái cùng bước vào phòng ăn để sửa soạn bữa cơm chiều ông Hoà vẫn trầm ngâm với ly trà nóng trên tay.  Những cánh hoa lan nhỏ li ti ông đã thấy ở một nơi rất xa, xa lắm trong những tháng ngày rất xưa, xưa lắm.

       Buổi chiều xưa ấy ông Hòa cùng những người lính biệt động thuộc quyền được trực thăng đổ xuống cánh rừng nằm sát bên một xã của quận lỵ Trà Bồng, một miền núi có nhiều rừng quế thuộc miền sơn cước tỉnh Quảng ngãi.  Hai mươi bốn giờ liền từ khi đặt chân xuống đất là đại đội của Hoà phải chạy, chỉ có chạy, nổ súng xung phong về phiá trước.  Đạn thù giăng khắp không gian, đạn thù găm vào thân thể.  Mặc kệ, những người lính áo hoa nếu ai còn sống sót chỉ có một đường tiến lên chiếm lấy mục tiêu.  Đến khi thanh toán xong những ổ kháng cự cuối cùng của địch thì Hoà mới cảm thấy mình mệt mỏi đến độ không còn muốn đứng.  Đại đội của chàng được lệnh rút về quận lỵ sau khi đã giải quyết mau lẹ chiến trường.  Đường xung phong hiểm nguy gian khổ nhưng đường về thật rộng thênh thang.  Cây lá của rừng như cũng reo vui chiến thắng.  Hoà cảm thấy bước chân chợt cứng cáp thêm nhiều.

       Khi ra khỏi cánh rừng về một xóm nhỏ ven sông Hoà thấy thấp thoáng trong rừng cây một ngôi nhà tường vôi lớn. Màu rêu tuy cũ nhưng ngôi nhà vẫn mang một vẻ cổ kính uy nghi khác xa những túp lều tranh cỏ chung quanh.  Chàng chưa kịp hỏi thì người lính đia phương tăng phái dẫn đường đã vội vàng giải thích:

       - Ngôi nhà này của một gia đình thuộc phong trào cần vương theo cụ Phan đình Phùng khi trước.  Sau khi cụ Phan chết thì những người đồng chí bị Nguyễn Thân truy nã, một người phải trốn lên đây nương náu và xây dựng ngôi nhà.  Nghe nói rằng ông cụ đã chết từ lâu.  Bao nhiêu năm rồi chiến tranh mà ngôi nhà vẫn còn nguyên vẹn. Ông quận ở đây có vẻ nể vì bà cụ chủ ngôi nhà lắm.  Mà bên kia cũng có ý chừa ra.

       Hoà cho lệnh dừng quân vì chiều đã xuống.  Chàng không muốn đại đội phải lội sông trong đêm tối khi không có gì vội vã. Và căn nhà cổ kính cao sang kia như mời gọi bước chân chàng.  Sau khi ấn định cho các trung đội bao quanh, Hoà cùng mất thằng đệ tử và hai người lính truyền tin lên đồi tìm đến căn nhà.  Hàng tre gai bao quanh kín cổng tường hoa, chàng nhìn qua kẽ hở của những thân tre ngạc nhiên thấy nhửng gìo lan treo thằng hàng trên vách.  Tuy cách khá xa Hoà cũng nhận ra hàng trăm cánh hoa nho nhỏ màu tím pha hồng.  Dưới chân là những chậu cây với những bông to, đỏ thắm.  Chàng ngập ngừng muốn mở cánh cổng bước vào trong để xin bà cụ cho chàng qua đêm ở trước sân nhà.

       Phiá tây, những đồi trà cũng đã thẫm màu trong nền sáng của mặt trời đã tắt.  Ánh sáng còn sót lại vương vất trên các ngọn đồi soi rõ ba người đang đi tới.  Dáng đi vội vã như đuoiå theo bóng đêm về.  Hoà nhận ra hai người đàn bà đang gánh nặng trên vai và một cô gái trẻ.  Chàng chưa kịp chào hỏi thì cô đã tiến thẳng tới bọn chàng với vẻ mặt đỏ hồng vì giận dữ:

       - Tại sao lúc nào các ông cũng cho lính tới bao vây, kiểm soát nhà của ngoại tôi.  Các ông không tha cho chúng tôi được sống yên lành như nhửng người khác hay sao?

       Hoà ngớ người ra ngạc nhiên.  Chàng không hiểu sao tự nhiên cô giận dữ thế.  Nhưng chàng bình tĩnh lại ngay ân cần giải thích rằng chàng chỉ muốn được nhờ qua đêm ở một góc sân hay ngay ngoài hàng dậu vì đây là một cao điểm rất tốt cho việc dừng quân.  Chàng cũng nhận ra nàng là một cô gái xinh xắn, với mái tóc dài bưông phủ cả bờ vai.  Cô cầm nón trên tay vừa nói vừa quạt như để xua đi cơn nóng giận nhưng vô tình làm mát cả mặt Hoà.  Cái cảnh ngộ nghĩnh đó là mấy người lính buồn cười.  Họ chỉ cho nhau nói cười vui ve để trêu chọc hai người.

        - Ông thày mình có duyên gớm, đi hành quân về đã có người quạt cho rồi.

       Cô gái cũng chợt nhận ra điều ấy nên mở cổâng quay ngoắt vào trong sân.  Cả bọn không chú ý đến một bà lão tóc đã trắng phau, từ trong sân bước tới từ bao giờ.  Cô gái khoanh tay lễ phép chào rồi thưa về chuyện bọn chàng. Nghe xong cụ bà vui vẻ bảo:

       - Con cứ mời các ông ấy vào nghỉ trong nhà cho khỏe, chắc các ông ấy đang mệt lắm.

       Hoà cũng tới gần, Chàng bắt chiếc cô gái lễ phép vòng tay thưa, gửi lời cám ơn:

       - Chúng cháu không dám làm phiền bà. Chỉ xin được giăng võng ở góc sân này thôi.

       Buổi tối khi Hoà vừa ngả lưng trên võng thì cô gái và hai ngưởi đàn bà khiêng một nồi khoai luộc lớn và một sàng khoai khô nhúng mật tới.  Cô nói với chàng mà mắt nhìn lên bầu trới có những vì sao lấp lánh:

       - Ngoại tôi bảo mang khoai và mật đến biếu các ông ăn cho vui.  Xin các ông đừng chê quà của đồng quê.

       Hoà vội vàng ngồi lên.  Chàng cảm động cám ơn nàng rồi bảo những người đàn em tự nhiên dùng những món ăn.  Nhìn mái tóc xoã ngang vai và đôi mắt long lanh, Hoà mạnh dạn hơn truyện trò hỏi thăm cô gái.  Chàng theo nàng đi về phía những chậâu hoa và cả hai cùng ngồi xuống thềm nhà.  Cô gái cũng vui vẻ cho chàng biết rằng cô là một học sinh đang theo học dưới thị xã, nghỉ hè mới về lại trên này.  Hai người nói chuyện trời trăng mây nước, chuyện dĩ vãng, chuyện tương lai, chuyện trường học, chuyện gia đình để chàng được biết thêm rằng vì cha mẹ nàng là người tập kết ra miền bắc, anh trai nàng đã chạy núi nên chính quyền điạ phương hay đểù ý đến sinh hoạt của gia đình nàng.  Bây giờø căn nhà thưa vắng lắm, chỉ có bà ngoại và mấy người đàn bà giúp việc.  Đó cũng là lý sao nàng giận dữ khi vừa mới từ trên nương trở về thấy những người lính đóng ở chân đồi.  Hai người bỗng chốc trở thành thân thiện.  Hoà thân mật hỏi đùa:

       - Thế bao giờ đến lượt cô thoái ly chạy núi.

       Cô gái cười lớn.  Tiếng cười dòn dã và trong, còn rất nhiều thơ ngây.  Nàng vui vẻ đùa giỡn trả lời:

       - Em không bao giờ chạy núi.  Có lẽ em đã nhiễm nặng tư tưởng của bọn tư bản bóc lột sống sung sướng quen rồi nên không chịu cực được nữa.  Nhưng cái chính là em không thích làm người Cộng sản.

       Chàng nhận thấy rằng không những cô xinh đẹp mà lại rất là duyên dáng.  Không hiểu vì sao mà chàng tin ngay những lời nàng nói.  Hoà nhìn quanh thấy mấy người đàn em biết điều tản mác ra xa.  Hai người đàn bà mang khoai và mật đã vào nhà tự lúc nào.  Khoảng sân bỗng rộng thênh thang đầy những ánh trăng và sao đêm lóng lánh.  Thời gian sao trôi nhanh quá.  Cô gái chợt rùng mình vì lạnh:

       - Thôi, đã khuya rồi anh cho em vào nhà kẻo ngại la rầy.  Chàng cũng bằng lòng, không giữ nàng ở lại.

       - Ừ thôi, khuya rồi, em đi vào nhà đi kẻo lạnh.

       Hoà lững thững đi trở lại võng và nhận ra chưa bao giờ thấy lòng mình rộn ràng đến thế.  Đã từ lâu chàng chưa được nói và nghe những lời dịu dàng như hôm nay.  Cuộc đời lính trận, Hoà đã quen và quên hẳn những phố phường và sự êm ấm của gia đình.  Đặt lưng trên lớp vải, chàng đu đưa võng để ru hồn vào mộng.

       Sáng hôm sau Hoà giật mình choàng dậy.  Mặt trời vừa ló dạng ở phương đông. Ánh sáng non mềm, vàng óng lọt qua hàng tre dậu rơi trên poncho che ngang cột võng.  Chàng đưa mắt nhìn lên thềm nhà thích thú nhận thấy màu hoa tím hồng như quyện vào ánh sáng.  Hoà đi tới gần hơn để say sưa ngắm những giò hoa.  Chỉ đồng loạt một loại hoa nhỏ li ti, cùng màu màu mà nhìn vẫn đẹp.  Cô gái hôm qua vừa thấy chàng đã hiện ra nơi khung cửa.

       - Ngoại nói mời anh vào dùng trà, rồi ăn sáng.

      Chàng không khách sáo, ngoan ngoãn đi theo nàng vào trong nhà cúi chào bà cụ.  Buổi sáng ở miền cao, núi rừng còn phảng phất hơi sương lạnh. Hoà đỡ ly trà nóng trong tay cô gái uống dần từng ngụm.  Trà thơm mùi quế nồng ấm thơm tho.  Khoai lang mới luộc ăn với muối mè vừa béo vừa bùi.  Sự săn sóc ân cần của bà ngoại và chu đáo của nàng để Hoà nhận ra hai người đã thân mật hơn chàng tưởng.

       Đến lúc Hoà phải dẫn đại đội vượt sông về quận lỵ, cô gái đứng bên bờ sông trông theo. Hoà ngập ngừng xin nàng một vài lời hứa hẹn. C ô gái suy nghĩ rồi cúi đầu nói nhỏ vừa đủ để chàng nghe:

       - Em sẽ qua sông để đến thăm anh.

       Hoà bước xuống bờ sông quan sát những người lính của mình vượt sóng.  Bất ngờ chàng quay trở lại đến bên cô gái vẫn còn đang đứng ở trên bờ:

       - Anh quên chưa hỏi dể được biết tên em.

       Cô gái thì thầm nhưng giọng nàng thân mật:

       - Em là Đoa, Lê thị Đoa.

       Hoà đang định nói tên mình nhưng Đoa ra dấu cho chàng im lặng.  Nàng nhìn thật lâu trong mắt Hoà rồi nói nhỏ:

       - Anh đừng nói. Em đã biết tên anh rồi.

       Mấy hôm sau Đoa giữ đúng lời hứa hẹn vượt sông sang thăm Hoà.  Buổi sáng cả quận ly xôn xao với cái tin cô gái kiêu kỳ con của một cán bộ cao cấp phiá bên kia đến thăm chàng lính Cộng hoà.  Người ta nhòm ngó. Người ta thêu dệt.  Người ta thương hại cho Hoà sắp sa chân vào cạm bẫy mỹ nhân cuả quân thù.  Nhất là những chàng trai trẻ đã hơn một lần tương tư người đẹp lại càng thấy cần phải nói, phải thêu dệt cho câu chuyện hồi hộp, gay cấn hơn lên. M ấy ngày đang nghỉ dưỡng quân nên Hoà rảnh rỗi.  Chàng đưa nàng đi dạo khắp những con đường quê.  Hai người còn lên tận những nương trà và tìm hoa lan trong rừng quế.  Đó chính là những giò lan có hoa màu tím hồng, cánh nhỏ li ti mà rực rỡ lạ lùng.  Buổi chiều Hoà bạo dạn nắm lấy tay Đoa.

       - Tối nay em ở lại đây với anh.  Chịu không?

       Đoa không trả lời. Nàng im lặng khiến Hoà lo lắng.  Hay là câu hỏi của chàng quá sỗ sàng làm Đoa hờn giận.  Nghĩ thế nên Hoà lại nói, giọng như van lơn:

       - Anh xin lỗi em, anh chỉ muốn nói rằng anh không thể xa em được nữa.

       Đoa vẫn cúi đầu đi xuống bờ sông.  Dù có thương nhau bao nhiêu đi nữa cũng không núi kéo được thời gian.  Đêm sắp xuống rồi, nàng phải trở về dù trong lòng nàng rất muốn đưọc ở bên chàng.  Một lúc thật lâu Đoa khẽ nói:

       - Em không thể ở lại đêm nay, ngoại la rầy chết.  Nhưng nếu anh thật lòng thương em thì mời anh theo em về nhà ngoại.  Em sẽ xin ngoại cho anh ở qua đêm như lần trước. 

       Hoà thấy trong lòng rộn ràng sung sướng. Trái tim chàng hớn hở như chứa cả mùa xuân.  Chàng hưá với Đoa sẽ thu xếp công việc để có một đêm được ở bên nhau.  Nhưng khi Đoa đã qua sông, khi niềm bồng bột qua rồi Hoà nghĩ lại có biết bao nhiêu khó khăn và gian nguy đang chờ đón.  Làm sao chàng được phép bỏ đơn vị để đi một đêm giang hồ lãng mạn trong một vùng đất mà ban đêm là của địch quân.  Đó là chưa kể Đoa là một cô gái nằm trong sổ đen của ông sĩ quan tình báo.  Mạo hiểm ra đi là chấp nhận những hiểm nguy đe doạ đến mạng sống của chàng. Mà dù có muốn cũng không ai cho phép chàng làm như thế.

       Đúng như Hoà dự đoán, buổi tối ông Chi khu trưởng cho mời Hoà lên nói chuyện theo lời yêu cầu của ông sĩ quan tình báo.  Chuyện một cô gái miền quê với một chàng lính tăng phái tưởng như bình thường mà hoá thành quan trọng quá.  Hai ông sĩ quan vưà khuyên nhủ vừa đe dọa Hoà với những chuyện mỹ nhân kế mà địch thường dùng làm chàng giao động.  Thế nhưng ánh mắt, nụ cười và những lời âu yếm chân thành của Đoa làm Hoà không thể không giữ lời đã hứa.

       Rồi một chiều, sau khi nhờ ông đại đội phó thân tình và thông cảm thay thế chàng chỉ huy đại đội, Hoà đã qua sông tìm đến ngôi nhà tường vôi đầy hoa trà và những giò lan hồng tím.  Chàng đi một mình, mặc thường phục và một khẩu súng Colt 45 giắt ở sau lưng.  Đến trước ngõ chàng tự nhiên mở cánh cổng tre để bước vào sân vắng.  Hoa lan vẩn nở tím hồng.  Hoa trà ửng đỏ nhưng không có ai ở trong nhà.  Chàng mạnh dạn bước ra sau để vui mừng nhìn thấy một già một trẻ đang vun cỏ dưới những gốc trà.  Hoà lên tiếng gọi tên nàng.  Tiếng gọi đã làm cho Đoa ngạc nhiên và vui mừng reo lên như trẻ thơ.  Nàng kéo tay bà ngoại rồi chaỵ đến bên chàng.  Hai nguời ôm chặt lấy nhau như đã xa nhau lâu lắm.  Một lúc sau Đoa đến bên bà hãnh diện khoe khoang vì biết rằng mình được nuông chiều và chấp nhận.

      - Đó bà thấy chưa.  Con đã bảo chắc chắn rằng anh Hoà sẽ về lại bên này.

       Bà ngoại cũng cười vui.  Nụ cười của bà hiền hậu như tiếng nói thương yêu con cháu của bà.

       - Thì bà đã nói với con là anh Hoà đây là người tốt.  Bà đã thấy điều ấy ngay từ hôm qua lúc mới gặp đó thôi.

       Hai người đi đến những gốc trà cùng nhau giũ cỏ.  Bao nhiêu chuyện lại được kể cho nhau nghe và họ đã thấy không thể thiếu nhau được nữa trong cuộc đời này.  Sáng hôm sau, Hoà lại vượt sông yên lành trở về đơn vị. Rồi đến lượt Đoa lại sang sông tìm đến bên Hoà.

       Một hôm hai người nằm bên nhau trong ngôi nhà bên kia sông.  Chàng say sưa kể cho Đoa nghe về những ngày mới lớn và mộng ước của mình làm vui lòng cha mẹ nào là ước mong trở thành bác sĩ, nhưng vì chiến tranh nên trời chẳng chiều đãi lòng người.  Hai người bàn tính đến chuyện tương lai và mong sao cho những ước mơ chóng thành sự thực.  Đến nửa đêm, đang say sưa trong hạnh phúc thì những tiếng lao xao đánh thức chàng choàng dậy.  Đoa vẫn nằm bên cạnh Hoà với đôi ngực trần thơm tho và tấm thân ngà ngọc dấu một nửa trong chăn.  Cả hai đang mệt mỏi trong niềm hoan lạc vô biên, nhưng linh tính bén nhậy của một ngưòi lính báo cho chàng biết sẽ có chuyện chẳng lành. Hoà lay Đoa dậy.  Chỉ một phút sau nàng nhận ra sự thực.  Một sự thực mà trong lúc ngụp lặn trong hạnh phúc Đoa không hề nghĩ tới.  Nàng run rẩy ghé sát vào tai Hoài thì thầm trong bóng tối.

      - Trời ơi, anh Hai và mấy người ngoài kia đã trở về.

      Hoà bỗng thấy toàn thân mình lạnh giá.  Chết, chết thật rồi.  Đoa ngồi ngay dậy dặn Hoà giữ yên lặng rồi nàng sửa sang xiêm áo bước ra phòng khách, nơi có ánh sáng, có những tiếng lao xao và những bước chân người.  Hoà biết ngay sự nguy hiểm đã đến với mình nhưng chàng không hối hận.  Chàng không nghi ngờ hay oán trách gì người con gái mà chàng đặt hết cả tin yêu, lại chính là người sắp sửa mang đến cho chàng cái chết.  Không, Hòa chẳng tin rằng Đoa sắp xếp để quyến rũ chàng về đây cho anh nàng dẫn người tới giết như những kế mỹ nhân mà ông sĩ quan ban hai đã kể.  Chàng đưa tay tìm khẫu súng dấu ở đầu giường và bình tĩnh kéo khóa an toàn về phiá trước rồi ghé mắt nhìn ra căn phòng có ánh đèn.

       Một đám đông những tên mang danh giải phóng đang ngồi bao quanh một tên đầu đảng, mà sau đó Hoà mới biết là anh trai của Đoa.  Hắn đang hằn học la mắng em gái về tội giao du với lính nguỵ quyền.  Hoà nghe loáng thoáng những tiếng Mỹ nguỵ, chiến tranh và giải phóng.  Giảng giải xong hắn dỗ dành Đoa phải dứt khoát tư tưởng ủy mỵ để trở về với nhân dân.  Cuối cùng Hắn ra lênh cho đàn em lục soát để bắt cho bằng được Hoà,mà hăn chắc rằng đang ẩn nấp đâu đây.  Chàng chợt nghe tiếng của bà ngoại la mắng và cản ngăn người cháu trai theo Việt cộng đang hung hăng như con sói dữ.  Thừa lúc bọn chúng đang trù trừ Đoa lẻn vào căn phòng dẫn Hoà chạy ra phía giòng sông.

       Hai người chui ra khoỉ lùm tre chaỵ băng ngang những thửa ruộng khô.  Gần đến bờ sông thì Hoà nghe thấy tiếng súng AK dòn dã nổ, tiếng la hét và tiếng chân người hùynh huỵch đuổi theo.  Rồi tiếng hét lên đau đớn của Đoa làm Hoà kinh hoàng quay lại.  Đoa ngã xuống một lùm cây và hổn hển trong hơi thở gần như đứt quãng.

       - Anh ơi, chạy ngay đi.  Chúng nó không tha cho anh đâu, chạy ngay đi đừng lo cho em.

        Hoà đau đớn cúi xuống đỡ người con gái dậy.  Chàng định bế nàng lên thì cô gái đã gào lên cương quyết:

       - Anh chạy ngay đi nếu không em cắn lưỡi chết ngay bây giờ.  Chạy ngay đi qua sông rồi em sẽ đến với anh.

       Hoà bắn lên nhiều phát súng để cản bước chân đi tới.  Chàng cúi xuống ôm chặt thân thể của nàng rồi cố đứng lên chạy xuống bờ sông.  Đoa vùng vẫy để thoát khỏi cánh tay chàng.  Cuối cùng không biết gì hơn, Hoà đành phải đặt Đoa nằm trên bờ cỏ rồi nhào xuống giòng sông nhắm điểm sáng bên bờ bên kia bơi không ngừng nghỉ.  Khi chàng mò về tới quận ly, nơi đóng quân thì trời vừa hừng sáng.  Ngoại trừ Hoà, không ai biết chuyện gì đã xẩy ra phiá bên kia bờ sông, nơi có căn nhà cổ kính với bà cụ già hiền hậu tóc bạc như sương và cô con gái mặt đẹp như hoa với những cánh lan nhỏ li ti màu tím hồng rực rỡ.

       Hai hôm sau, khi Hoà xin được lệnh thượng cấp dẫn quân đi trở lại thì ngôi nhà đã hoang tàn vườn không nhà trống. Những chậu lan bị đập vỡ tan hoang, những cánh hoa rơi vương vãi khắp thềm nhà.  Không còn bóng dáng một người.  Không còn dấu vết của sự sống ở chung quanh.  Mấy hôm sau nữa Hoà được lênh thuyên chuyển đi ngay bằng công điện.  Người ta thả xuống nơi đóng quân một ông đại đội trưởng mới để thay thế Hoà chỉ huy đại đội.  Còn chàng được lệnh trình diện phòng 2 quân khu ngay tức khắc.  Tại đây chàng được biết thêm chi tiết về người anh trai của Đoa đã dẫn bà ngoại và người em gái bị thương vào vùng của địch mà chúng gọi là vùng giải phóng.  Sau khi từ chối tham dự những toan tính của phòng 2, Hoà được lệnh đổi về một quân khu khác.  Từ đó đã bao lần Hoà tìm cách trở về chốn cũ nhưng tin tức và bóng dáng người xưa vẫn biền biệt mù khơi.  Đến đầu mùa xuân bảy lăm bọn chàng gãy súng, tan đàn.  Kẻ ra biển cả người trốn vào rừng sâu và đại đa số những người ngơ ngác chưa hoàn hồn như Hoà thì vào trong những trại tập trung của giặc.

       Tám năm sau, Hoà được thả ra khỏi trai tù rồi đuợc bạn bè rủû đi vượt biển.  Khi chàng đặt đứa bé, con người bạn vưà mới chết xuống khoang tàu để chạy tới phòng lái vì những tiếng kêu thảm thiết cuả ngưòi vợ bạn, lúc đó Hoà đã không còn nghĩ đến thân mình.  Nỗi nhục nhằn, tủi hổ làm chàng không thể hèn hơn được nữa.  Chàng chạy như điên bất ngờ xông thẳng vào  tên đang cầm khẩu M16.  Với một sức mạnh của sự điên cuồng Hoà giựt khẩu súng trên tay tên cướp biển, nhanh đến nỗi chính nó không tin rằng súng đã mất khỏi tầm tay.  Hoà nổ súng ngay, nhưng không vội vã bắn luôn một loạt mà là từng phát cho từng tên cướp.  Mấy chục ngày sau còn thuyền không lái trôi giạt tới đất liền thì còn rất ít ngươi sống sót.  Kỳ diệu thay trong những người sống sót có Hoà và đưá con người bạn.

       Hoà nuôi con của bạn như chính con mình.  Đó là Phượng bây giờ.  Trong tháng ngày nơi đất tự do chàng chăm chỉ đi làm việc, nuôi con và dành hết thì giờ còn lại lo chuyện nước non.  Nhưng rồi niềm tin dần dần phai lạt khi một tổ chức mà chàng đặt hết niềm tin chia năm xẻ bảy,chửi bới xâu xé lẫn nhau.  Chàng nhận ra điều chính yếu của thất bại là không sao kết hợp lòng người xưa về một mối.  Càng về già Hoà càng thu mình lại chui trong vỏ ốc với những nỗi buồn chán cô đơn.  Mùa xuân cuộc đời người lính năm xưa đã không còn nữa.  Mẹ cha mỗi lúc mỗi già sống vất vưởng đợi trông ở nơi quê hương nghèo khổ mà bọn chàng chẳng làm được việc gì.  Niềm vui hôm nay của Hoà chỉ làchăm sóc cô con gái.  Phượng bây giờ là sự sống duy nhất của đời chàng.

       Khi hai cô gái trẻ sửa soạn xong bữa ăn chiều thì ly trà nóng trong tay ông Hoà đã lạnh.  Ông ngồi yên trên ghế, mắt nhìn xa xăm như đang sống tận nơi nào.  Trà Mi cùng Phượng bước ra mời.  Ông Hoà lững thững bước theo.  Không biết có chuyện gì mà cô bác sĩ đón đón tiếp ông long trọng thế.  Trong lúc dùng bữa mọi người chỉ nói chuyện thời sự, chuyện sinh hoạt bâng quơ, làm ông Hoà nóng lòng không chịu được nên đành phải hỏi:

       - Tôi có nghe cháu Phượng nói bác sĩ tính nhờ tôi giúp cho một chuyện, thú thực tôi hơi lo vì không biết có thể giúp bác sĩ được không.

       Trà Mi cười lớn, nàng vui vẻ trả lời để ông Hoà an tâm:

       - Chuyện hơi ngộ nghĩnh, cháu không muốn nghĩ tới nữa nhưng em Phượng biết được bảo cháu cứ thưa với bác, chắc bác sẽ giúp được.  Nhưng nếu bác muốn giúp cháu thì xin bác coi cháu như em Phượng, thì cháu mới dám thưa với bác.

       - Thì xin bác sĩ cứ nói đi.

       Đấy, bác cứ gọi cháu là bác sĩ thì cháu chẳng dám nhờ.  Cháu biết nói chuyện này với bác là hơi đường đột, nhưng mà cháu thương mẹ cháu lắm.  Cũng như bác với em Phượng, cháu chỉ có mình mẹ cháu.  Chỉ có hai mẹ con côi cút ở trên đời.

       Tự nhiên ông Hoà thấy lòng mình mênh mông thương mến cô gái mà ông xem ra hiếu thảo và khôn ngoan.  Đời người ai cũng có niềm vui cộng với nỗi buồn.  Nếu việc ông làm mang được niềm vui cho người khác thì ông rất sẵn sàng.  Huống chi lại làm cho cô gái đã cho con ông việc làm và có những cành Lan nhắc nhở ông đến những kỷ niệm không thể nào quê.  Ông muốn hỏi thêm về cô gái.

       - Thế còn cha cháu đâu. Ông đã mất rồI sao?

       - Thưa bác cháu không có cha.  Ngay từ khi khôn lớn cháu chẳng bao giờ được gọi tiếng cha thân yêu như bao người khác, cũng như em Phượng không có mẹ.  Đó là lý do tại sao hai chị em lại hợp và thương nhau như chị em ruột vậy.

       Ông Hoà cũng thở dài tiếp tục lắng nghe cô gái kể lể tâm tình.  Cô lớn lên Ở Việt nam, trong một gia đình có chức quyền cao sang, công thần của chế độ hiện nay.  Cô được nuông chiều đủ thứ, nhưng chẳng bao giờ được nghe nói về cha cô cả.  Mẹ cô thì lúc nào cũng âm thầm như chiếc bóng và rất ít lời.  Cô muốn hỏi về cha nhưng hình như không ai muốn nói tới.  Cho đến khi học xong trung học Trà Mi được gia đình lo cho sang đây du học.  Chín năm miệt mài trong trường y khoa cho cô thấy được cái hay cái đẹp của thế giới bên ngoài bao nhiêu thì cô lại càng thấy chán chường cho cái chế độ ngu dân, độc tài mà cô đang sống.  Cô không còn ý định muốn về lại Việt nam, không còn muốn nhìn thấy ông bà, người bác, người chú lúc nào cũng lầm lỳ với những âm mưu, thủ đoạn.  Nhưng cô không muốn xa mẹ. làm sao để mẹ cô có thể ở bên cạnh cô trên mảnh đất này.  Đó là lý do cô muốn nhờ ông Hoà giúp đỡ.

       Đến đây thì ông Hoà đã một phần nào hình dung được chuyện cô muốn ông làm.  Ông không nề hà gì khi việc làm của ông mang đến niềm vui cho người khác.  Nhưng trước khi làm giấy kết hôn với một người đàn bà để đưa sang đây, ông muốn được trông thấy người ấy ra sao.  Ông ôn tồn bảo Trà Mi:

       - Bác đoán ra chuyện cháu muốn nhờ bác giúp.  Bác cũng sẵn sàng thôi.  Nhưng trước khi quyết định trở về bác muốn được thấy hình mẹ cháu.  Cháu có cái hình nào của mẹ ở đây không.

       Trà Mi sung sưóng quá.  Nàng không ngờ ông Hoà thông minh và dễ dàng như thế.  Cô bất ngờ chạy lại, ôm chầm lạy ông cảm động.

       - Cháu cảm ơn bác lắm.  Bác là cứu tinh của gia đình cháu.  Cháu có rất nhiều hình ảnh của mẹ cháu ngay đây.  Có cả những tấm hình của mẹ cháu chụp ngày xưa, thời con gái nữa.

      Nàng vôi vã mang đến cho ông cuốn Album của mẹ.  Ông Hoà lật giở từng trang.  Bỗng nhiên người ông tái xanh như vừa trúng gió nhưng ông gượng ngay lại được.  Ông hỏi Trà Mi:

       - Có phải quê cháu có rất nhiều rừng quế và những giò lan nhỏ li ti màu hồng tím như ở ngoài kia.

       - Dạ phải.

       - Và tên Trà Mi chính là tên làng của cháu.

       - Dạ phải, mà sao bác biết.

       Ông Hoà vẫn không trả lời, lại tiếp tục hỏi thêm:

       - Từ đó đến giờ cháu chưa bao giờ thấy mặt người cha.

       - Dạ thưa đúng vậy, cháu có hỏi mẹ cháu bảo rằng cha cháu là một người ở phiá bên kia như bác vậy.  Vì hoàn cảnh mà hai người phải xa nhau, nhưng mẹ cháu không bao giờ quên cha cháu được.  Mẹ vẫn chờ đợi cha từ ngày ấy, không kết hôn với ai khác.  Tên của cháù mang họ cha.  Đó cũng là lý do tại sao mà bác Hai và ông bà ngoại cháu không thương mẹ.

       Ông Hoà nhìn kỹ những tấm hình rồi chậm rãi hỏi.

       - Có phải tên của mẹ cháu là Đoa, Lê thị Đoa.  Đúng không?

       Trà Mi mở lớn đôi mắt nhìn ông Hoà.  Miệng nàng há to kinh ngạc.

       - Đúng, đúng vậy.  Mà sao bác biết?

       Ông Hoà không trả lời. Ông nghĩ đến giấc mộng mong cho con cháu sẽ thành bác sĩ của mẹ ông ngày xưa.  Nghĩ đến đêm trước khi xa nhau Đoa đặt tay ông lên bụng hỏi ông có cảm thấy gì không.  Ông sẽ lấy vé máy bay để trở về Việt nam ngay trong hôm nay nếu có thể, sau gần hai mươi năm thề sẽ không về vì còn bọn người Cộng sản.  Ông vẫy tay gọi Trà Mi lại gần rồi ôm chầm lấy cô như sợ mất.  Và ông nhìn ra những hàng cây mới nhú mầm xanh, những đám mây bay trên bàu trời trong vắt.  Trong lòng ông mênh mông xuân đến.

Mùa Xuân 2003