Một Chuyến Về Thăm Quê Hương

Hoàng Đức


       Sau mấy tháng trời cưu mang ư kiến tổ chức một ngày hội nhỏ của các đồng môn T.H. tại quê nhà, hay chính xác hơn là tại Lăng Cô, một thị trấn ven biển, dưới chân đèo Hải Vân, trước khi từ tỉnh Thừa Thiên đi vào địa phận Quảng Nam, giấc mơ hoa đă thành hiện thực.  Vâng, đúng là một giấc mơ hoa, một giấc mơ đẹp như hoa v́ ai cũng nghĩ khó có thể thực hiện được một cuộc hội ngộ đẹp như hoa, quy tụ anh em bạn đồng môn T.H khắp năm châu bốn biển, hay ít nhất cũng là bằng hữu từ Pháp, Mỹ và Việt Nam.  Trong chúng tôi, đă nhiều người mơ một ngày họp mặt như thế này, v́ những cựu học sinh T.H. trong lứa tuổi hoàng hôn cuộc đời, gần như ai cũng có lúc bùi ngùi nhớ dĩ văng vàng son, và mọi người đều không nhiều th́ ít, mong muốn tổ chức một ngày họp mặt bạn bè đă từng cùng nhau "dùi mài kinh sử" dưới mái trường T.H. thân yêu.

       Chúng tôi hiện đang sống những ngày tháng "bonus" mà Trời, Phật, Chúa ban cho.  Không biết ngày giờ nào sẽ đi xa, nên ai cũng mong muốn gặp nhau để níu kéo tuổi xuân bằng cách cùng nhau sống lại những kỷ niệm xưa cũ, v́ đă xa rồi lứa tuổi yêu cuồng sống vội như trong cuốn phim nhan đề "La fureur de vivre" do James Dean thủ vai chính. (Tui không rành xi-nê nên nhớ răng nói rứa, nếu không đúng th́ quư vị cứ cười cho bày mười cái răng... giả.)

            Và... từ vùng Viễn Giang (Tôi dịch ẩu tả tên tiểu bang Virginia), một ông bạn của chúng tôi, xuất hiện như một đấng Từ Hải!  Thay v́: "Một tay gánh vác sơn hà" ông bạn này đă hung hăng con bọ xít, vung hai tay, khuỳnh hai chân, múa vơ mồm, ôm một bầu nhiệt huyết, phu xướng, phụ tuỳ, nhất quyết tổ chức cho bằng được một ngày hội T.H. tại Lăng Cô.  Thuận vợ thuận chồng, tát biển Đông cũng cạn, nên công cuộc chuẩn bị cho ngày hội Lăng Cô đă tiến hành đều đặn trong âm thầm cũng như trong dầu sôi lửa bỏng, (Chạy như giặc đuổi để mua vé máy bay cho kịp ngày, từ Saigon ra Đà Nẵng.  Công tác này do sự phối hợp chặt chẽ của ông bạn vùng Viễn Giang và ông bạn T.V.T. ở thành phố mang tên "Ngợm".) trong hoà nhă lịch sự với các đồng môn niên trưởng, trong thịnh nộ tung trời lúc tiếp xúc với H.L.T. dở dở, ương ương khi th́ đ̣i đi xe hơi cho "giang hồ tứ chiếng, dọc đường gió bụi", khi th́ thích nằm "couchette" trên xe lửa x́nh xịch để nhớ thuở thanh b́nh qua bao nhiêu nhà ga lớn nhỏ, quà bánh tưng bừng thời Việt Nam Đệ Nhất Cộng Hoà, cái thời mà anh em ta "chưa từ Bắc vô Nam nối liền cánh tay", cái thời mà mấy tay du kích chưa đặt ḿn phá hoại đường rầy hoả xa, gieo bao tang tóc cho người dân vô tội Việt Nam Cộng Hoà. 

       Nghĩ mà giận cho lũ người theo chủ nghĩa vô thần!  Giờ đây, xe lửa bon bon xuôi ngược từ Nam ra Bắc, họ có bao giờ nghĩ đến ngày xưa họ đă nhẫn tâm giết hại dân lành bằng cách phá nát tanh banh con đường sắt "Xuyên Việt".  Họ có bao giờ nghĩ đến chính phủ Hoa Kỳ đánh giặc mà đầy ḷng nhân đạo, không dám bỏ bom ga xe lữa Hà Nội, cảng Hải Pḥng, đê Hồng Hà, sợ người dân miền Bắc lâm cảnh lầm than, thịt nát xương tan.  Chính phủ Hoa Kỳ sợ dư luận quần chúng Mỹ, sợ mấy cái mồm phản chiến như Jane Fonda, sợ mấy cậu sinh viên con nhà quyền quư không đủ can đảm nhập ngũ nên to mồm chống chiến tranh, nhất định "make love" chứ không "make war".  Họ, những con người tự phụ là "đỉnh cao trí tuệ", họ có sợ ǵ không?  Luân lư, đạo đức, t́nh thương đồng loại có làm cho họ ngại ngần trong việc giết hại đồng bào không?  Hỏi tức là đă trả lời v́ họ đâu có đồng bào với những ai không tôn thờ chủ nghĩa Cộng Sản!  Tôi đă từng đi xe lửa để thử xem ḿnh có cảm giác hạnh phúc hay chăng khi không sợ Việt cộng giật ḿn.  Quái lạ thật!  Tôi không hề cảm thấy sung sướng một chút nào, mà trái lại, một nỗi uất nghẹn gậm nhấm tim tôi, một sự tức giận âm ỉ nung nấu tim gan khi nghĩ đến con đường sắt ngày xưa lắm hiểm nguy chờ chực bất cứ lúc nào để cướp đi sinh mạng của người dân nghèo không đủ tiền mua vé máy bay cho "an toàn trên xa lộ", mà đành chọn phương tiện di chuyển bằng xe lửa, phó mặc cuộc đời cho Thần may rủi.

       Thế rồi, tôi đă theo ư kiến của số đông bạn bè, lấy vé máy bay từ Saig̣n đi về Đà Nẵng thay v́ đi xe hơi hay xe lửa để tiết kiệm thời gian và đồng thời cũng tiện việc sổ sách.  Chúng tôi, một số bạn bè từ bên trời Tây, Pháp Quốc và một số từ các tiểu bang California và Virginia, đă hẹn gặp nhau tại Sài G̣n để rồi cùng đáp máy bay ra Đà Nẵng.

       Sài G̣n mùa này, cuối tháng Năm, gần như ngày nào cũng mưa.  Bầu trời đang quang đăng bỗng chuyển sang mây mù ảm đạm, giống như "Bác" đang khoẻ mạnh "bỗng chuyển sang từ trần" và từng cơn mưa rào ập đến trên thành phố xe cộ và người đông như kiến, lúc nào cũng ồn ào, náo nhiệt, cũng tấp nập như ngày hội lớn.  Người Sài G̣n vốn đă đông, nay lại thêm dân các thành phố khác ngoài Bắc ào ạt vào Nam, để hưởng cái "phồn vinh giả tạo", v́ dù cho có giả tạo th́ cũng phồn vinh hơn là cái đói rách của miền Bắc xă hội chủ nghĩa, hạt cơm chia làm ba, một phần để nuôi sống con cháu của "Bác" xây dựng Chủ Nghĩa Xă Hội và hai phần kia dùng để nuôi dân miền Nam, đồng ruộng c̣ bay thẳng cánh và các nước anh em nghèo đói, Lào, Cam Pu Chia.

      Lăng Cô Thật là XHCN, xạo hết chổ nói!  Nói rứa mà nghe được mới là chuyện lạ thế gian!  Sài G̣n ngăn sông, cấm chợ, cấm xe ba gác, dẹp bỏ xích lô để tạo bộ mặt phồn vinh, cái phồn vinh này chắc là không giả tạo v́ đă tưng bừng rước đuốc Thế Vận Hội Trung cộng với hàng ngàn công an nhân dân vừa sắc phục vừa giả dạng thường dân hợp tác cùng công an Tàu cộng, để ngăn chận người dân biểu t́nh, chống bọn "Tàu phù" dành đất, chiếm đảo.

       Tôi đi giữa thành phố Sài G̣n hoa lệ ngày nào mà ngỡ như ḿnh lạc lơng vào xứ sở Hồi giáo v́ đàn bà, con gái ra đường đều che mạng kín mặt mày, quần dài phủ gót, hay chân dài mang vớ cao lên tận... bẹn, hai tay mang bao tay dài lên đến sát nách.  Kín như thế mà không hôi nách mới là chuyện lạ bốn phương!  Đường sá nào cũng xây cù lao ở giữa để sửa ống cống làm tắt nghẽn giao thông.  Cấm đường này, mở đường kia, đường một chiều "búa xua", di chuyển thật khó khăn và mất thời giờ vàng ngọc.  Tôi đi taxi từ Ngă Ba Hàng Xanh đến Phú Lâm để thăm bạn, đường dài nh́n lên đồng hồ cây số chỉ hơn 10 cây số thế mà đi mất hơn một giờ rưỡi, tốn hết 150 ngàn tiền bác Cáo.  Thời xưa, di chuyển trong rừng, khổ cực biết bao nhiêu, nay về thành phố, lưu thông trên đường phố bằng xế bốn bánh dù có chậm như rùa ḅ th́ cũng không sao.  "Khắc phục" là phương châm của Bác và Đảng!  Trời giá buốt miền thượng du Bắc Việt mà Bác c̣n mặc áo phạch ngực như cao bồi miền Viễn Tây của Mỹ, cầm quạt, quạt phành phạch để chống lạnh th́ chuyện khó nào cũng khắc phục được. (Ai không tin câu chuyện này th́ đọc sách của Bác Cáo, bút hiệu Trần Dân Tiên là biết ngay phịa hay không láo).  Sau vài ngày ở lại thành "Hồ", chúng tôi đáp máy bay Vietnam Airlines, không phải máy bay "Con Rồng Lộn" ngày xưa đểà ra Đà Nẵng.

       Chúng tôi đến phi trường Đà Nẵng giữa ban trưa, nắng chẳng "dịu êm", dù thành phố này nằm ven biển với gịng sông Hàn êm ả trong mùa Hạ, khác xa với gịng nước cuồng nộ những ngày giông băo, đă bao lần cuốn trôi tài sản và sinh mạng của người dân xứ Quảng.  Xe hơi do ban tổ chức ngày hội thuê bao đă đón chúng tôi từ phi trường Đà Nẵng đưa về Lăng Cô bên kia đèo Hải Vân.  Xe đi qua con đường nằm ven băi biển Thanh B́nh ngày xưa hoang sơ, nơi chúng tôi lúc c̣n bé đă cùng nhau nô đùa nhảy sóng, bắt c̣ng.  Ngày nay, trước mặt băi biển, nhà cửa san sát, nhà thấp lè tè mái tôn rách nát chen lẫn nhà cao, cửa lớn cùng cao ốc xây cất trong một thứ trật tự hỗn tạp của dân "hănh tiến", giàu xổi, phách lối.  Tôi ngán ngẩm nh́n những chung cư sơn quét màu sắc quê mùa, nhơm nhếch, với những bao lơn dơ dáy, bẩn thỉu, treo máng áo quần ướt và đủ thứ tạp nhạp của thành phần "nhân dân làm chủ" từ Bắc xâm nhập vào Nam nhờ "chiến thắng bất ngờ", một cuộc đổi đời đau ḷng người dân miền Nam Việt Nam sau biến cố 30 Tháng Tư Đen.  C̣n nhớ sau bao năm theo "cha già dân tộc" làm cách mạng để rồi lúc Bác khăn gói ra đi theo Lê Nin, Các Mác, con cháu Bác vào Nam ngơ ngáo như Mán lạc vào thành phố, cướp được một căn chung cư 3 pḥng ngủ, hí ha, hí hửng dành lấy 2 pḥng để ăn ở, c̣n căn thứ ba ngăn lại nuôi heo.  Ôi, nếp sống văn minh xă hội chủ nghĩa!  Thế kỷ thứ hai mươi, hai mươi mốt, con người xă hội chủ nghĩa miền Bắc Việt Nam đang sống trong thời đại đồ đá, giờ đây đă chuyển sang đồ đểu và đồ đéo.

       Xe hơi đi vào con đường hầm xuyên núi, thay thế đoạn đường đèo Hải Vân, tuy ngoằn nghèo như ruột tượng, lắm hiểm nguy, dễ xảy ra tai nạn lưu thông, nhưng bù lại, du khách có thể nh́n ngắm phong cảnh núi đồi, và biển cả mênh mông, thác ghềnh cheo leo, một bức tranh thiên nhiên hùng vĩ và mỹ miều.  Ông bạn của chúng tôi, ngày xưa là quan ba thuyền trưởng thương thuyền viễn duyên, từ Pháp về quê hương tham dự ngày hội đồng môn thời trung học, lần này bỏ thuyền, bỏ lái, bỏ cả gịng sông như ông "lái đ̣", chỉ mang theo ḿnh một chiếc khẩu cầm, chễm chệ trên xe hơi, lặng lẽ "ôn liều, ôn lằn" văn chương thi phú loại Ba Giai Tú Xuất để giúp vui bạn đồng hành trên dặm đường thiên lư.  Đến Lăng Cô, thuê khách sạn tại "Lăng Cô Resort", khách sạn loại 4 sao, mỗi pḥng có 3 giường ngủ, tiêu chuẩn quốc tế, nằm kế cận băi biển.  Du khách tha hồ tắm biển!  Rất tiếc, mùa này, Lăng Cô không có được một ngọn gió biển, không khí oi bức, nóng hầm hập, chỉ t́m thấy khoái cảm khi ngâm ḿnh trong nước biển, nước trong xanh, mát lạnh nhưng lại đầy sứa biển bơi lội tung tăng nên cũng thấy gờm v́ sợ ngứa.  Một trong những sinh hoạt kinh tế rất thịnh hành sau ngày cưỡng chiếm miền Nam là kỹ nghệ khách sạn, được phát triển tối đa để móc hầu bao du khách và các cán bộ cao cấp tiêu tiền phóng tay quăng qua cửa sổ.  Đi đâu cũng có khách sạn từ 1 sao đến 5 sao, có pḥng cho mướn giá b́nh dân.  Tôi đau xót mà nghĩ rằng ngày xưa, quê hương tôi, ngành du lịch không phát triển mạnh được v́ vấn đề an ninh không được bảo đảm do Việt cộng phá làng, phá xóm, quậy tới bến, khiến du khách không dám đến Việt Nam chiêm ngưỡng danh lam, thắng cảnh.

       Sau hai ngày họp mặt các bạn đồng môn, cùng nhau ôn lại chuyện ngày xưa, một số anh em chúng tôi tiếp tục bôn hành trên đường thiên lư, hướng về Quảng Trị.  Đi qua "Đại Lộ Kinh Hoàng" ḷng quặn đau khi nghĩ đến những nạn nhân của cộng sản trong những ngày quê hương chinh chiến điêu linh.  Đi ngang qua Quảng Trị không thể nào quên được địa danh Ba Ḷng, với chiến khu của Đại Việt, không khỏi ngậm ngùi nhớ Khe Sanh với những chiến thắng của binh chủng Biệt Động Quân, chiến thắng huy hoàng để rồi cuối cùng ră ngũ trong âm thầm uất hận.  Ra Cửa Tùng, nơi địa đầu giới tuyến phân chia lănh thổ Quốc - Cộng, nh́n cầu Hiền Lương nay trở thành một di tích lịch sử v́ cầu đă điêu tàn không được dùng đến sau khi nhà nước xây thêm chiếc cầu mới bắc ngang gịng Bến Hải, chúng tôi bùi ngùi cảm thán cho số phận của quê hương, đau khổ v́ lịch sử đă sang trang trong ngỡ ngàng của dân miền Nam.

       Từ Cửa Tùng chúng tôi đi ngược vô Huế, đi ngang qua Cửa Việt, nhớ những tiểu đoàn Thuỷ Quân Lục Chiến trước ngày "găy súng", ḷng bồi hồi xúc cảm, mến thương những chiến sĩ đă buông súng trong tức tưởi nghẹn ngào, v́ những nhà lănh đạo quốc gia ươn hèn, vô tài bất tướng, trốn tránh trách nhiệm, uất hận v́ đồng minh tháo chạy trên bàn cờ quốc tế.

       Về lại Huế, nh́n cuộc đời bon chen, cảnh vật đổi thay gần như toàn diện, tôi như lạc lơng, bỗng thấy ḿnh già cỗi không theo kịp nếp sống mới của Huế Đô "nghiêm mật mơ màng" thời xa xưa.  Một triều đại lịch sử, một chế độ phong kiến hoàn toàn sụp đổ chỉ c̣n lại những sinh hoạt làm năo ḷng người hoài cổ, với những chiếc thuyền rồng bồng bềnh trên sóng nước Hương Giang lúc đêm về, vang vọng tiếng hát từ một cung đ́nh nào xa vắng trong quá khứ mù khơi.  Nói đến sông Hương, không thể nào quên vạn đ̣ Hương Giang với sinh hoạt nhuốm mùi trần tục: "Ngủ đ̣", c̣n được gọi đùa là "Đo đ́" tức là đi đ̣.  Bây giờ, chẳng biết có c̣n hay không những con đ̣ với "trai tứ chiếng, gái giang hồ".

Cố Đô        Trên gịng sông thơ mộng, giờ đây, ban đêm, tấp nập những chiếc thuyền rồng với các đoàn văn nghệ loại "mini" tŕnh diễn nhạc Cung Đ́nh.  Các cô nàng ca sĩ nghe đâu đều là dân có ăn học hẳn hoi, ít nhất cũng đă tốt nghiệp Tú Tài đôi.  Du khách có bao giờ nghĩ rằng ḿnh có thể một ngày nào đó ngự trên thuyền rồng chính hiệu của nhà vua để du hành trên Hương Giang. Trong "Tứ Linh", 4 con vật trong truyền thuyết, Long , Lân, Quy, Phụng th́ con rồng tượng trưng cho nhà vua, vị hoàng đế của một nước, chỉ những ǵ thuộc về nhà vua mới được mang "logo" con rồng.  Thế mà nay tại Huế đô, biểu tượng "Con Rồng" nhan nhản khắp nơi.  Các ca sĩ hạng nh́, hạng ba không phải "siêu sao" , các du khách đủ mọi từng lớp cũng đều được ngự trên thuyền rồng.  Thật là mỉa mai lịch sử!  Thuyền rồng được b́nh dân hoá đến độ nhàm chán, trơ trẽn!  Sao không là một con thuyền đơn sơ, mộc mạc, lăng mạn, với khách đa t́nh, phong lưu tiêu sái, thưởng thức câu ḥ, điệu hát trên gịng sông trữ t́nh mà lại phải là một chiếc "thuyền rồng" không nói lên được một cái ǵ ngoài sự bêu rếu lịch sử v́ không mang tính chất lịch sử.  Rồng đâu mà nhan nhản trên sông!  Hoạ chăng là rồng "upside-down", đầu đuôi xuôi ngược!  Than ôi văn hoá cổ truyền bao ngàn năm giờ đă trôi sông lạc chợ!  Cảm ơn bạn T.V.T. cùng trường, cùng lớp, đă dẫn tôi đến cổng trường xưa để nh́n ngắm những đổi thay của ngôi trường cũ, ḷng bùi ngùi nhớ thầy, nhớ bạn.  Ngày tháng phôi pha, theo gịng đời xuôi ngược, tôi hầu như không nhận ra được ngôi trường thân yêu dù trong tim đầy ắp kỷ niểm thiếu thời.  Khách sạn "Festival Huế" đón tiếp chúng tôi, những người con dân xứ Huế phiêu dạt bốn phương trời về đây t́m lại cảnh cũ, người xưa.  Cảnh cũ với nhiều biến thiên của cuộc đời, hờ hững trong không gian đổi mới, người xưa, kẻ c̣n, người mất.  Ngậm ngùi, nỗi nhớ mênh mang!  Ngụ tại Huế một đêm, ăn tối tại quán ăn: "Không gian xưa" gần Nam Giao. Món ăn đặc sệt Huế, Huế quê mùa, Huế chay, gồm cà pháo chấm mắm ruốc, muối sả, canh riêu cua, thịt gà xào gừng, vả xào tôm thịt, cơm niêu vv... đă đưa chúng tôi về với quê hương trong niềm nhớ khôn nguôi.  Tôi xin chấm dứt "Chuyến về thăm quê hương" bằng mấy câu thơ trường phái "Con Cóc" mô tả quê cũ dấu yêu:

Tôi về t́m lại Huế xưa
Huế trong kỷ niệm mộng mơ một thời
Huế chừ hồn vắng chơi vơi
Nhịp đời vội vă cuốn trôi Huế rồi.