Suy đi nghĩ lại, Nhược quyết định phải làm quen với một ngưòi con gái để cuộc đời mình có thêm hương vị.  Và để cho người ta không coi thường mình là thằng tứ cố vô thân nghèo rớt mùng tơi.  Người ta đây chính là cô chủ quán sách mà Nhược đang là kẻ làm công.

       Ngoài cái xe đáng giá vài trăm bạc ra thì Nhược đúng nghĩa như một thằng homless.  Bao nhiêu năm nay, lúc nào anh cũng mơ về dĩ vãng để nuối tiếc một thời vàng son đầy ắp những lý tưởng của tuổi trẻ, cái tuổi thích sống một cuộc đời hào hùng như một thằng bạn đã viết ngày nào: "Ta sinh ra là để làm những việc cao cả".   Ngày ấy, chưa làm được việc gì thì Nhược đã vào tù cùng đồng đội.  Sáu năm sau được thả ra, anh cố gắng vượt biển để ấp ủ chuyện đội đá vá trời.  Nhược rất nóng lòng trở lại quê nhà, làm một cái gì cho giặc tan để đón em về, như bài hát trữ tình ngày trước.  Tốn hết ba bốn năm nữa anh mới thấy con đường cứu nước sao mà gian nan quá.  Những chông gai, lừa lọc dẫy đầy.  Đường đi loanh quanh lại đưa anh vào cạm bẫy.  May mắn lần này Nhược thoát được.  Anh trở lại đất Mỹ, trải lòng mình trên những trang giấy trắng, với ý nghĩ rất lãng mạn rằng ta lúc nào cũng phải chiến đấu.  Kẻ thù cướp mất súng của ta rồi thì ta dùng cây bút.  Trên trận tuyến nào ta cũng là người lính trận năm xưa.

       Hôm nay gặp người con gái đẹp trong quán sách, Nhược đã đứng ngây người, yên lặng nhìn.  Mái tóc ngắn, chiếc quần Jean bạc màu, gọn gàng trong chiếc áo thun trắng là một thân hình tràn đầy sinh lực.  Nhược liếc nhanh về phía người con gái lần nữa.  Mái tóc ngắn, gọn gàng xinh đẹp này làm chàng nhớ đến một câu thơ của Nguyên Sa "Em ở đâu, hỡi mùa thu tóc ngắn, giữ hộ anh màu áo lụa Hà Đông".

       Nhưng nghĩ đến mình Nhược lại buồn.  Thân phận anh là một người làm công, chui rúc vào những góc kẹt tối tăm suốt cả ngày, ít khi nào được nhìn thấy ánh mặt trời.  Mùa Xuân đến, mùa Hạ qua, mùa Thu đang tới,  Nhược có biết gì đâ u. Nếu hôm nay không thấy nàng thì anh cũng chẳng mộng mơ để nhớ ra rằng bây giờ đang là mùa Thu.

       Mùa thu đang đến, với lá vàng bay khắp các nẻo đường lành lạnh trong những sớm mai qua.

       Nhược lắng nghe nàng đang nói chuyện văn chương với cô chủ quán ở quầy check out, hình như hai người đang nói đến cuốn sách mà anh mang lại hôm trước.  Nhược bạo dạn bỏ cả chồng băng đang xếp dở, đi đến bên quầy sách, hỏi nàng:

       - Cô cũng thích đọc cuốn truyện đó à.  Đây là cuốn sách của một ngưòi bạn tôi viết.  Tôi xin được tặng cô một cuốn.

       Trong thâm tâm Nhược chỉ đơn giản nghĩ rằng nếu may mắn làm quen được với người đẹp như thế này chắc sẽ làm cho cô chủ quán sách đỡ coi thường chàng hơn.  Ít ra cũng không nỡ sai bảo chàng đến tối tăm mặt mũi.  Cầm cuốn sách dày hơn bốn trăm trang, nàng hơi ngần ngại.  Thì giờ ở cái đất chạy theo vật chất bạc tiền này rất hiếm.  Đào ở đâu ra khoảng trống vài ngày để đọc một cuốn sách mà chắc gì mang đến những thích thú như những bộ phim Tàu.  Cô gái kín đáo liếc mắt về phiá Nhược, thấy gương mặt khẩn khoản của người đối diện, nghĩ rằng từ chối cũng tôi nghiệp cho cái mặt có lẽ suốt đời thất tình kia.  Thôi thì nhận cho vui, xem như làm phước cho anh chàng đáng thương này.

       Nhược thở ra khoan khoái.  Bước đầu như thế là đã có dịp làm quen, và biết đâu cho đến một lúc nào sẽ có cơ hội thân nhau.  Nhưng có lẽ cuộc đời Nhược coi bộ chưa may mắn vì giữa lúc đó ngoài xe có người gọi lớn.  Cô gái vội vã vớ lấy túi đựng băng phim bộ, bỏ lại cuốn sách hấp tấp bước ra xe.

       Cuốn truyện bị bỏ lại trong lúc vội vàng trông thật vô duyên.  Vô duyên như chính bản thân và lời tặng cầu thân của Nhược.

       Anh quay sang cô chủ quán rồi ngượng ngập nhìn cuốn sách.  Cô không nói một lời nào, có lẽ vì lịch sự lắm nên cô không tỏ vẻ khó chịu vì Nhược đang làm việc mà dám bỏ ngang ra đây tán gái.  Lại còn tự nhiên lấy sách trong tiệm của cô ra tặng không cho cái con nhỏ kia.  Cũng may là nó bỏ lại đây chứ không thì cô sẽ bắt thằng cha này trả tiền cuốn sách.  Tuy sách là của gã mang lại nhưng cô đã trả cho nhà xuất bản rồi.  Lạ một điều cô không biết cuốn sách viết gì mà gặp ai gã cũng quảng cáo để người ta mua.  Trước đây cô yên lặng vì điều này có lợi, giúp cô bán được nhiều sách.  Nhưng lần này gã đi quá trớn, dám lấy sách của cô để tặng cho người khác thì nhất định là phải bắt hắn trả tiền.

       Cô chủ quán nhỏ nhắn, dấu mình trong nếp áo lụa mềm mại, trông hiền lành như một con mèo ngái ngủ trong tay ai, nhưng có quyền lực ghê gớm đối với Nhược.  Chính cô đã interview mướn Nhược làm quán sách với cái giá ba mươi lăm đồng tiền mặt, để gã xếp sách và sang băng nhạc cho cô mỗi ngày.  Hôm nào làm xong cô trả tiền liền ngày hôm đó.

       Chuyện thuê mướn này thật tình cờ không dự tính, bắt đầu từ một buổi sáng mùa đông năm trước.

       Hôm ấy gần chín giờ mà mặt trời chưa muốn dậy, cô chủ quán sách vôi vã ra đây để mở cữa hàng.  Cô quên cả bữa ăn sáng nóng hổi mà bà mẹ đã dọn sẵn, để tất tưởi đến đây chỉ vì mới sáng sớm tinh mơ người đưa sách gọi cô nói rằng, họ đã để chồng sách mà cô order trước cửa quán.  Cô phải đến ngay để mang sách vào chứ không có kẻ nào tham lam lấy mất.  Vừa lái xe cô vừa nguyền rủa cái thằng cha giao sách mắc dịch nào gọi cô sớm quá.  Đã thế nó còn bảo cô là nó phải đi ngay không thể chờ đợi được.

       Sách ở đây tuy rẻ như bèo, có khi cho không cũng chưa ai thèm lấy, nhưng cũng có những cuốn sách được bán bằng tiền, đó là những cuốn sách mà cô đã đặt và được mang đến hôm nay.  Đến nơi, cả khu thương mại vẫn còn vắng ngắt.  Gió lạnh thổi bay những mảnh rác làm khung cảnh mùa đông như thêm vẻ tiêu điều . Cô mở cửa xe, vừa mới đưa hai chân xuống đất, thấy một chiếc xe đậu ngay bên cạnh có hai bàn chân gác lên, in trên cửa kính phía hông xe.  Hai bàn chân mang đôi vớ trắng bất động như chân của những thây ma thò ra.  Trời đất ơi, có người chết, có ai bị giết hay tự tử đêm qua, ngay tại đây để thò ra hai bàn chân, dấu trong đôi vớ trắng đến rợn người.  Cô líu lưỡi lại không đám kêu, không dám nhìn vào bên trong cửa xe.  Tay cô run đến nỗi không bấm đúng số trên chiếc hand phone nhỏ xíu mà cô vẫn mang theo.  Đang lúc sợ hãi luống cuống như thế thì cửa xe lại bất mở, một thân hình đàn ông còn quấn trong chăn như những xác ướp thời xưa ngồi chồm đậy bước ra khỏi xe.  Cô chủ quán điếng người kêu thét lên như được thấy quỷ nhập xác người sống đậy.  Cô lùi vào ngồi trên ghế, hai chân vẫn bỏ ra ngoài, nằm dài người như muốn xỉu ngay lập tức.

       Trời đất ơi, quỷ hay là cướp.  Buổi sớm mai vắng người như đồng lõa với tội lỗi.  Nó sẽ làm gì cô đây.  Như điện giật, cô bắt chéo hai chân lại như để cố dấu cái cám dỗ những tên quỷ râu xanh.  không cho đụng đến.  Nhưng khốn thay hôm nay cô mặc quần tây chật bó, cái mà cô muốn dấu nó cứ lồ lộ nhô lên.

       Gã đàn ông ở chiếc xe bên kia cũng hết hồn, sợ tái cả người.  Hắn lắp bắp để bào chữa như chính mình đã phạm tội.

       - Tôi là người đưa sách, người ta bảo tôi mang sách đến cho.. hiệu sách này.

       Câu nói đã làm cô nàng tỉnh lại thần trí.  Một lúc sau cô nhận thấy cách nằm hớ hênh của mình nên cũng ngồi bật dậy.  Nhìn thằng đàn ông trước mặt đã làm cô sợ hãi, cô giận đến run người:

       - Đưa sách. Tôi đã bảo để đấy rồi tôi sẽ gởi trả tiền cho nhà xuất bản.  Sao mà ông còn đợi gì ở đây?  Mà lúc nãy ông bảo tôi là ông cần đi ngay cơ mà. Sao bây giờ vẫn còn ở đây

       - Có đợi gì đâu, lái xe cả đêm làm tôi buồn ngủ quá.  Thấy còn sớm không có ai nên tôi lăn ra xe ngủ một chút.

       - Thế ông từ đâu đến, sao không thuê khách sạn hay nhà người quen rồi trưa hay chiều đưa sách cho tôi cũng được.

       - Tôi không quen ai ở đây, mà cũng không có tiền thuê khách sạn.  Tôi ngủ như thế hằng đêm, bao nhiêu tháng nay, từ khi thất nghiệp, quen rồi.

       Cô chủ nhìn thằng cha homless này như nhìn con quái vật.  Giữa đất trời tự do mênh mông, giàu có đến dư thừa này, cô không tưởng nổi có người phải ngủ ngoài xe hằng đêm.  Nó nói láo để chọc cô hay sao.  Không, cô nhìn vào khuôn măt xanh xao với vẻ thiếu ngủ đáng thương của hắn kia, không hiểu sao mà cô nghĩ rằng hắn đang nói thật.  Cô bỗng coi thường vì cái vẻ xoàng xĩnh bên ngoài nên hỏi gã với giọng của kẻ bề trên.

       - Tên anh là gì?

       - Tên tôi là Nhược.

       Cô chủ lại giật mình.  Quái lạ, thằng cha này lại muốn trêu mình.  Mà sao hắn lại biết tên mình cũng là Nhược Lan để mà trêu.  Thôi đúng rồi, chắc mình ở đây đã lâu ai cũng biết và hắn quả muốn trêu mình thật.  Nghĩ vậy cô chủ qúan sách Nhược Lan nghiêm ngay nét mặt nói lớn:

       - Tôi không đùa với anh, nghe chưa.

       - Dạ, dạ tôi đâu dám đùa với cô.

       - Thế sao anh lại lấy tên tôi để trả lời cho tôi?

       Nhược cũng ngạc nhiên, không hiểu tại sao cô chủ lại giận, lại bảo gã lấy tên của cô ta.  Một lúc sau khi nhìn lên tấm biển "Quán sách Nhược Lan", gã bỗng hiểu ra mỉm cười.

       - Tôi đâu dám đùa với cô, thưa cô chủ.  Tôi có cần phải trình cô drive lisence để chứng minh tên thật của tôi hay không?

       Nhược nói xong vội vã móc ví, rút bằng lái xe ra, tiến lên đưa trước mặt cô chủ quán, với vẻ mặt làm ra vẻ thành khẩn như những lúc vào toà giải tội.  Cô đưa tay đỡ lấy, chăm chú nhìn vào rồi cũng mỉm cười.  Cô bắt đầu tin tưởng phần nào.

       - Thế anh ở đâu mà tới đây sớm thế.

       - Tôi ở trong chùa Vạn Phước bên Mississippi.  Hôm qua tôi được điện thoại của nhà xuất bản bảo mang sách đến cho cô.  Tôi đi ngay sáng nay mới tới.

       Cô thầm nghĩ nhà cửa đâu mà lại ở trong chùa.  Hay thằng cha này là một ông sư phá giới.  Trông cái mặt láo liên thế kia thì chắc có muốn cũng không tu được.  Nói chuyện một lúc, cô thấy hắn cũng thành thực, không giống như cái vẻ bụi đời bên ngoài.

       - Thế ông làm việc cho nhà xuất bản hay sao mà đi giao sách cho họ.

       - Không, đây là cuốn sách của. . . người bạn tôi.  Tôi chỉ đi giao giùm cho hắn.

       - Cuốn sách viết về chuyện gì mà tôi nghe mấy người trong nhà xuất bản quảng cáo gớm thế.  Hay lắm phải không?

       - Viết về những nỗi đau khổ của những người dù cố gắng, dù hy sinh vẫn không giữ nổi đất nướ , vẫn bị lăng nhục, vẫn bị tù đày và lưu vong trên chính quê hương mình.

       - Chuyện đó cũ rồi, ai mà còn đọc.

       - Chuyện đã cũ, nhưng vết thương vẫn còn nhức nhối.  Những người còn có niềm đau vẫn còn muốn đọc.

       Dĩ nhiên cô chủ còn quá trẻ, chẳng có niềm đau đớn nào nên không thèm ngó qua cuốn sách.  Cô chỉ cần sách bán chạy để kiếm lời.  Thế thôi.  Nói chuyện với gã đàn ông một lát Nhược Lan cũng biết thêm rằng hắn thất nghiệp đã lâu đang cần việc làm, mà cô cũng cần một người để sai lặt vặt, để khuân vác, quét dọn vì quán sách này chỉ có mình cô.  Tự nhiên cô thấy mình cần phải ra tay độ lượng, cứu vớt một con người đang rách nát khổ đau.  Mướn gã làm, cô thấy mình cao cả, tựa như đức Phật bà Quan âm ra tay cứu độ chúng sinh.  Trầm ngâm một lúc để đắn đo hơn thiệt, cô hẹn Nhược hôm sau đến để bắt đầu làm việc.  Gã đàn ông đưa sách lại hỏi.

       - Sao không bắt đầu từ hôm nay cho tiện, tôi đi đâu bây giờ.

       - Ừ, như thế cũng được. Cô chủ quán gật đầu.

       Thế là từ đó, Nhược đã trở thành công nhân làm việc cho cô.  Công việc không có gì là khó, cũng chẳng đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao.  Nhược chỉ việc xếp những cuốn sách, những băng phim bộ mà khách hàng đem đến trả vào kệ và khi xong xuôi thì sang các băng chính gốc để cho thuê.  Ai cần cuốn sách gì, tìm chưa thấy cô chủ hò Nhược ra lấy.  Cần khuân vác, bốc rỡ hàng hóa sách vở hoặc đi đâu cô cũng sai Nhược làm.  Thậm chí cô còn sai Nhược sang bên chợ Việt nam gần đó mua giùm cô bó hành, mớ rau mà cô quên lần đi chợ trước.

       Mấy ngày đầu chưa thạo việc thật là vất vả, nhưng về sau Nhược cũng quen dần.  Vì có tật mê đọc, nên chẳng bao lâu Nhược thuộc hết những loại sách, loại phim nào để ở nơi đâu.  Nhưng với đam mê tao nhã này nhiều lúc làm Nhược suýt mất việc vì có khi sang băng đã xong cả tiếng đồng hồ mà Nhược mải đọc sách quên cả lấy ra.  Cái âm thanh tắc nghẽn, nghe cành cạch nhắc nhở cô chủ Nhược Lan đi kiểm soát.  Những lúc không may ấy cô chủ phát giác ra, nhìn anh hằm hằm, giận dữ tràn lên, đôi mắt bồ câu cũng sắc như dao.  Cô khó chịu như muốn tống cổ đi ngay làm Nhược sợ đến tái người.  Anh gãi đầu gãi tai nhăn răng cười cười nhận lỗi trông thật thảm hại và vô duyên.  Ban đêm khi tỉnh trí, Nhược thấy điều sợ hãi thật là vô lý.  Anh phân tích xem mình sợ cái gì.  Mất việc ư.  Không, với ba mươi lăm đồng một ngày thì anh kiếm đâu chẳng được việc làm lương nhiều hơn thế.  Trong đời Nhược đã từng lãnh lương hàng tháng, giá trị một ngày làm gấp năm bảy lần hơn mà anh có sợ gì những thằng xếp trước đây.  Thế thì sợ cô chủ vì lý do gì Nhược cũng không hiểu nổi.  Hết một một ngày làm việc đầu tiên, anh đi lăng quăng tới mấy tiệm Fast food kiếm vội một cái hamberger, ly nước lạnh, vào toilett làm vệ sinh, rửa ráy qua loa rồi lái xe về đậu trước quán sách, đọc nhanh vài tờ báo dưới ánh đèn đường, rồi lăn ra ngủ trong xe sau khi quấn vào người đống chăn mền chống lạnh.  Đến sáng hôm sau khi cô chủ quán ra mở cửa Nhược mới thực dậy.  Anh lại vào toilet vội vã đánh răng, lau sơ mình mẩy.  Cuộc sống kéo dài như thế, cả mấy tuần sau Nhược mới tìm được nơi tạm trú.

       Bây giờ suốt ngày Nhược đánh vật với đống băng nhạc, đặt những cuốn sách vào kệ, xong việc là phải canh chiếc máy sang băng.  Cô chủ quán ở phía trên quầy thu tiền, quần áo lúc nào cũng óng mượt, cao sang.  Từ khi Nhược trở thành người làm công của cô, chẳng bao giờ cô nói chuyện với anh nữa, trừ khi cáu gắt, khiển trách hay có việc gì bắt Nhược khiêng vác hay sai bảo.  Mà ngày nào cô cũng tìm ra một lỗi lầm của Nhược để có cớ dậy dỗ Nhược.  Anh để ý thấy đôi lúc rảnh rỗi vì vắng khách cô cũng dở cuốn "câu chuyện bên đồi" ra đọc, chắc vì tò mò muốn biết bên trong có những gì mà nhiều người đến hỏi mua.  Đôi khi gặp khách hàng quen cô cũng giới thiệu cuốn sách, với những mỹ ý và lòng thành khẩn như chính cô đã cảm nhận thấy được cái tâm sự của tác giả dù cô chỉ mới dở qua.  Nhất là những hôm ông Cương đến chơi cô chủ Nhược Lan vui hẳn lên.  Hai người nói chuyện tương đắc, hết chuyện văn chương thơ phú đến chuyện chính trị trên trời dưới đất.  Ai cũng muốn chứng tỏ rằng mình là con người coi trọng chuyện văn chương.  

       Ông Cương làm nghề buôn bán nhà cửa nên ngoài kiến thức bao la.  Ông còn nói năng nhuần nhuyễn, miệng trơn như thoa mỡ, chứng tỏ ra là người hiểu sâu biết rộng.  Ông đang tìm một chỗ đề đặt văn phòng giao dịch địa ốc của ông, mà nhìn trước nhìn sau ông không thấy đâu hơn quán sách Nhược Lan.  Giá mà cô chủ cho ông share một gian thì vừa vặn quá.  Ông cũng nghe cô chủ đã gần ba mươi mà chưa có chồng, còn ông thì mới vừa bị vợ bỏ.  Thật là đúng dịp đúng nơi.  Nếu mà cô chủ cho ông chia phòng rồi tiến lên chia cả tình cảm thì còn gì hay hơn nữa.  Vì thế trong những lúc vắng khách, ông tận dụng cơ hội đến đây tán tỉnh, cố mời người đẹp đi ăn trưa để nghe ông khoe giàu, khoe sang và kiến thức.  Mỗi lần đi ăn trưa với ông Cương như thế, Nhược được cô chủ tin cậy dặn dò, để anh thế cô đứng trước quầy coi quán sách.  Ai vào mua đôi lúc tưởng Nhược cũng là chủ nhân hay ít ra cũng là họ hàng cô chủ quán.  Dù rất ít, nhưng cũng có người tưởng lầm anh là chồng cô chủ, vì ở đây cái cảnh vợ chúa chồng tôi đã quen mắt mọi người.

       Nhưng dưới mắt cô cô chủ thì Nhược vẫn chỉ là gã người làm, tuy không đến nỗi lười biếng nhưng hay lơ đễnh.  Cô thấy gã buồn cười, hơi khó hiểu nhưng chưa làm điều gì để mất tư cách, hoặc mất lòng cô.  Hình như anh chàng không coi trọng bất cứ chuyện gì trong cuộc sống này và cũng chẳng nghĩ gì đến tương lai.  Nàng không biết Nhược học hành tới đâu, kiến thức ra sao nhưng xem ra cái gì anh cũng biết.  Bên ngoài cái vẻ tầm thường kia có thể chất chứa những điều gì bí ẩn mà cô chưa khám phá ra được chút nào.

       Nhược Lan nhớ lại hôm ông Cương đang say mê giảng giải cho nàng biết về nguồn gốc của những sự xung đột ở Trung Đông.  Ông nói bao la quá Nhược Lan không thể hiểu nổi.  Những địa danh nghe ghê gớm được ông xắp xếp không theo một thứ tự nào làm nàng ngờ ngợ.  Nhiều lần Nhược Lan tò mò hỏi lại, nhưng ông Cương cứ lờ đi.  Có thể chính ông cũng chẳng hiểu ông nó i gì. Khi ông ra về rồi Nhược Lan vẫn còn ấm ức.  Nàng nhìn sau vào phòng trong thấy Nhược vẫn đang chăm chú làm việc ra chiều không để ý đến hai người, nhưng linh tính cho Nhược Lan biết anh chàng đã nghe tất cả.  Nàng hỏi trống không.

       - Ông Cương vừa bảo là thành phố Baghdad là thủ đô của nuớc Batư,  Như vậy thì Iraq tiếng Việt mình gọi là xứ Batư phải không?

       Những lúc như thế chính Nhược đã khéo léo giảng giải lại cho nàng nghe hai xứ Iran và Iraq, về cả những thiếu sót hay sai lạc của ông Cương.  Anh biết rằng ngày xưa ông hay đọc truyện ngàn lẻ một đêm có thành Bát đa, có xứ Batư huyền bí nên lầm tưởng rằng đó là Iraq bây giờ.  Ông có biết đâu đó là hai xứ khác nhau.  Khi thấy Nhược Lan nhìn mình bán tín bán nghi, anh chỉ lạnh lùng bảo:

       - Tôi không có ý gì ngoài chuyện muốn cô phải biết đúng những sự thật.  Cô biết đấy, một nửa cái bánh thì vẫn là cái bánh, nhưng một nửa sự thực thì không là sự thực.  Thành thử bất cứ vấn đề gì đã biết thì phải biết đúng đắn, thật sự, rõ ràng.

       Hôm ấy Nhược Lan hơi ngạc nhiên nhưng không lấy làm khó chịu.  Nàng chưa biết nhiều về Nhược.  Nhưng rõ ràng lòng cô đang vui vì muốn khám phá cái bí mật của anh chàng dở người, nửa thày nửa thợ kia, nên chỉ mỉm cười rồi bảo:

       - Thôi vào làm việc đi, nhà thông thái.  Có mấy cuốn băng mà cứ quên lên quên xuống. Lần sau là tôi trừ lương anh đấy.

       Một hôm, khi có bà mẹ cô chủ đi chợ bước vào quán sách vì muốn coi mặt người làm mà con bà đã mướn được rẻ, cô chủ mới lại gọi chàng lên để ra mắt.  Sau khi nhìn Nhược từ đầu tới chân như để đo xem sức lực của chàng, bà cụ hỏi:

       - Thế gia đình ông ở đâu mà trôi dạt đến đây.

       Trôi dạt, cách dùng chữ của bà cụ đủ biết đã coi Nhược vào hạng người không được sang trọng trong xã hội.  Nhưng có sao đâu, người ta chưa hiểu được mình.  Anh chậm rãi trả lời:

       - Thưa bà, cháu vừa ở Missiisipi sang đây.

       - Tôi muốn hỏi ông có vợ con gì chưa.

       - Thưa bà cháu chưa lập gia đình.

       Bà cụ lại nhìn Nhược.  Trông cái mặt già đanh thế kia cũng phải đến ngoài ba mươi mấy mà chưa có gia đình.  Quân này chắc là nói láo.  Bà thầm trách cô con gái cũng xấp xỉ ba mươi, đang lập quán sách để kiếm chồng hơi nhẹ dạ.  Mướn làm gì cái thứ này, không biết có thực thà hiền lành như cái mặt kia không.

       - Thế sao đến tuổi này mà chưa có gia đình.

       - Dạ thưa bác cháu chưa kịp lập gia đình thì đã..

       - Đã sao?

       - Đã vào tù.

       Nhược mỉm cười khi thấy bà cụ và cô chủ cùng giật mình lên một lượt, thảo nào mà không nhà không cửa, chẳng ma nào nó muớn làm việc nên vác xe đi khắp đó đây.  Nhìn sự sợ hãi của hai người đàn bà,  Nhược phải từ tốn giải thích cho bà biết là chàng đã vào tù khi mới hơn hai mươi tuổi, vì "người anh em" ở phiá bên kia từ Bắc vào xâm chiếm miền Nam.

       Ồ, thế ra ông là tù cải tạo.  Chắc trước đây ông cũng là sĩ quan, cấp bực gì mà phải tù những sáu bảy năm.  Ông nhà tôi cũng thế.  Chúng nó hành hạ đày đọa cho thật khổ.  Bây giờ hằng đêm cứ ho lên sù sụ.  Nhược để ý thấy cô chủ quán liếc nhanh về phía chàng rồi quay đi vờ như không nghe thấy.  Anh hả hê nghĩ rằng cô đã nghe rất rõ, có lẽ từ đây cô sẽ hết bắt nạt Nhược vì ít ra anh cũng là bạn đồng tù với ông bố của cô . Hai hôm sau ông cụ thân sinh ra cô chủ đến thăm quán sách.  Ông thân mật vào chỗ Nhược đang làm để nói chuyện với chàng.  Thành phố tuy đông người Việt nhưng cũng khó tìm ra một ngưòi đồng cảnh, nhất là khi tình cờ nhận ra Nhược ở cùng một trại tù với mình ngoài Bắc, ông cụ mừng hẳn ra.  Hai người nói chuyện với nhau tương đắc.  Họ cùng nhắc lại những kỷ niệm, những ngày đói lạnh và lòng căm thù quân cướp cạn mang danh giải phóng.  Khi biết Nhược đã từng có thời gian mang ý định trở lại Việt nam và bây giờ vẫn nuôi ý chi đấu tranh bằøng ngòi bút làm ông xúc động.  Ông thân mật bảo:

       -Tôi đã già rồi, cứ sợ rằng không có ngày nhìn thấy bọn chúng sụp đổ khi thấy người ta vì vật chất mà cứ quên dần chuyện đấu tranh.  Nhưng mà tôi lầm anh ạ.  Chiến đấu cho tự do cho lẽ phải thì không bao giờ thiếu người phải không anh nhỉ?

       Rồi ông cụ vui vẻ ra về.  Mấy ngày hôm sau khi đi ăn trưa , cô chủ mua về cho Nhược một ổ bánh mỳ kẹp đầy nhân thịt nướng và một lon nước ngọt.  Thường thì mỗi khi đi ăn về cô cho phép Nhược chạy ra tiệm fastfood gần đó kiếm cái hamburger.  Hôm nay lòng từ bi của cô bất ngờ nổi dậy, cô nhận thấy ba mươi lăm đồng mà cô trả hằng ngày cho Nhược có hơi ít, để anh chàng có thể sống cầm hơi.  Vẫn với giọng điệu bề trên của một chủ nhân, cô gọi anh ra, đưa cho ổ bánh mỳ rồi ra lệnh:

       - Tôi mua đồ ăn trưa cho anh đấy.  Ăn đi.

       Nhược cảm ơn rồi thản nhiên cầm lấy ổ bánh mỳ đi vào chỗ làm việc của mình.  Nhược Lan lại bảo.

       - Anh cứ ngồi đây ăn đi.  Để tôi vào coi mấy cuốn băng đang sang dở cho.  Hay thôi cứ để cho nó chạy, bao giờ hết thì biết ngay mà.

       Nhược biết rõ ràng là Nhuợc Lan muốn anh ngồi đây để nói chuyện với cô.  Cô tò mò muốn biết về chàng hay cô tội nghiệp cái thân phận làm công đầu tắt mặt tối của chàng.  Cô có thích ông Cương bán nhà hay không mà mỗi lần ông đến Nhược nghe thấy tiếng cô cười trong trẻo quá.  Tiếng cười cô trong như tiếng thuỷ tinh vỡ ấy rõ ràng là cô đang vui.  Hai người trông thật xứng đôi.  Ông Cương làm địa ốc rất thành công dĩ nhiên là giàu, rất hợp với ước muốn có nhiều tiền của Nhược Lan.  Nhưng muốn làm giàu mà mở quán bán sách coi bộ không lên nổi, trừ phi những người hay đọc sách.  Mà cô chủ thì chỉ làm dáng hay đọc sách thôi chứ có thực sự mê sách như chàng đâu.  Ồ, cô cũng khó hiểu lắm chứ chẳng đơn giản như mình biết.  Nghĩ thế Nhược ngồi ngay xuống chiếc ghế đối diện và bắt đầu ăn chẳng chút ngượïng ngùng.  Nhược Lan hỏi:

       - Anh Nhược thích cô Kim lắm phải không?  Có muốn tôi làm mối cho không?

       Bị hỏi bất ngờ, Nhược ngơ ngác hỏi lại:

       - Cô Kim nào. Tôi biết cô Kim nào đâu mà thích?

       - Cô mà hôm trước anh mang tặng sách rồi cô ấy bỏ lại đó.  Thôi đừng giả vờ nữa.  Tôi thấy cô ấy cũng đẹp đấy chứ.  Làm móng tay nên giàu lắm.  Anh mà vớ được cô ấy thi chẳng phải làm gì cả.

       - Thế à, nhưng tôi không còn nhớ gì đến cô ấy nữa.

       Nhược thực tình không còn nhớ đến cô gái mà chàng thấy vẻ đẹp giống như cô Trân Chân trong phim mùa thu lá bay thủa trước.  Chàng quên ngay như cô ấy quên cuốn sách mà chàng đã tặng.  Thực ra cái bề ngoài chỉ cuốn hút người ta trong thoáng chốc.  Rồi thôi sẽ qua đi khi hai người không cùng chung một lối nhìn.  Nhược muốn nói cho cô chủ hiểu rằng chàng không còn nhớ gì nữa nhưng chẳng biết cô có tin không . Nhưng bất ngờ Nhược Lan lại nói:

       - Tôi đã đọc hết cuốn sách mà anh mang tới.  Cũng lôi cuốn lắm.  Tôi chỉ thấy thương những người con gái trong chiến tranh, nhưng ba tôi thì say mê lắm.  Ông đã ở trong quân đội ngày trước, nên cứ tấm tắc khen là ngưòi bạn ông viết rất thật và có hồn lắm, làm sống lại cả một thời oanh liệt cũ.

       Nhược ngừng nhai nhìn thẳng vào mắt Nhược Lan như thầm cảm ơn nàng đã chia sẻ với chàng một phần đời sống ngày xưa.  Cái nhìn thiết tha đến nỗi làm Nhược Lan phải quay sang nơi khác.  Anh nói:

       - Cảm ơn cô và hai bác.  Bạn tôi sẽ rất mừng khi biết được những gì mà mình viết ra được đón nhận chân thành đến thế.  Cô đã hỏi chuyện tôi rồi thì tôi cũng xin phép hỏi cô một câu rất riêng tư.  Chuyện cô và ông Cương đã đi đến đâu  rồi? Tôi thấy hai ngưòi cũng xứng đẹp đôi lắm.

       - Xứng đẹp đôi là thế nào?

       - Cô làm chủ một quán sách.  Ông Cương làm chủ một văn phòng giao dịch mua bán nhà cửa, đẹp trai, học rộng tài cao mà lại thích cô nữa.  Cô còn chờ đợi gì.

       Nhược Lan phì cười về những chữ học rộng tài cao mà Nhược vừa nói để chỉ ông Cương.  Hôm ông ấy bảo nàng về xứ Batư có thành Bagdad, về xứ Ai cập nằm sát nách Italia có dòng sông Niles dài nhất châu Âu nàng cứ bấm bụng cười thầm đẩy đưa cho ông nói.  Nàng đem chuyện ấy giả vờ ngây thơ hỏi Nhược là chỉ để đo lường kiến thức của gã người làm mà lâu dần nàng cảm thấy không ghét nữa.  Nói chơi với gã thế là đủ rồi.  Cô bỗng nghiêm mặt lại:

       - Chuyện tôi và ông ấy không việc gì đến anh mà cứ hỏi vớ vẩn.  Anh đã sang xong những cuốn băng và xếp lại chồng sách theo thứ tự mà tôi nói hồi sáng chưa.  Thôi làm việc đi nhà thông thái.  Làm mau lên để chút nữa trông quán cho tôi đi chợ.  Chủ nhật này nhà tôi có khách.

       Nhược tò mò muốn hỏi khách gì nhưng gương mặt cô nghiêm quá làm anh hơi ớn.  Anh lặng lẽ bỏ vào phòng làm việc.  Nơi ấy có cửa sổ trông ra một con suối đầy cây lá.  Mùa Thu đã bắt đầu về đổi màu vạn vật.  Nhìn ra khoảng không gian vàng úa anh thấy được hồn thu đang phảng phất trong thời gian đang chầm chậm đi qua.  Chỉ thế thôi Nhược cảm thấy mình hạnh phúc .

       Đến chiều Nhược Lan gọi Nhược lên phía trên coi hàng cho cô đi chợ.  Cô không đếm tiền như mọi khi mà chỉ rút mấy tờ giấy bạc cho vào túi.  Cô nói chuyện về các món ăn và hỏi ý kiến Nhược nên làm món gì để cô đãi khách.  Lần đầu tiên được cô chủ thân mật hỏi ý kiến làm Nhược sung sướng nên đề nghị huyên thuyên nhiều thứ.  Anh kể lại những món ăn mà thời xưa anh thích.  Anh cũng kể những món ăn mà anh đã thèm thuồng khi còn trong trại tù cộng sản.  Nhược Lan chỉ nghe rồi mỉm cười.  Nàng vui vẻ bảo: "Anh thích nhiều quá!" 

       Cô không hỏi Nhược, nhưng cô đã biết rất nhiều về anh.  Cô biết cha mẹ anh đã thất lạc trong chiến tranh, chẳng còn tin tức gì.  Cô biết anh từ trại cải tạo ra rồi tìm đường vượt biển.  Sang được bến bờ tự do rồi anh lai quay về.  Bốn năm năm sau Nhược trở lại nơi tạm dung, nhưng chưa hết niềm tin.  Anh đi lang thang khắp nơi và viết sách.  Chính cuốn sách mà cô đang bán là của anh viết chứ không ai khác.  Cô đã hỏi nhà xuất bản và được tường trình rất rõ về Nhược.  Cả những kiến thức mà anh có thật sư, không làm dáng màu mè là do anh kiếm được nhờ ham mê đọc sách, ham mê học hỏi.  Và nhất là anh vẫn còn độc thân trên đường đời cô quạnh này.  Cô thấy lòng mình ấm lại, rất mới, trong bầu không khí hôm nay nồng nàn và đậm ngát hương thơm, trôi lơ lửng, chơi vơi giữa khi mùa thu đang đến.   Ngưòi khách được mời của cha cô ngày chúa nhật này chính là Nhược, gã làm công mà cô mướn cách nay sáu tháng.  Ba cô đã ngỏ ý cùng cô và mẹ đều được cả hai vui vẻ tán thành.  Cô sẽ có nhiệm vụ thông báo là anh sẽ được đến nhà cô lần đầu tiên.  Thông báo hay ra lệnh cô không phân biệt được vì đằng nào thì Nhược cũng phải đến, cũng phải thi hành như anh đã phải thi hành những mệnh lệnh của cô trước đây.  Chắc chắn là như thế.

       Khi cô chủ đi rồi, Nhược ngồi trên quầy nghĩ lại những lời nói và cử chỉ khác thường của cô chủ.  Nó có vẻ mềm mại dịu dàng chứ không xẵng giọng hay gay gắt như những lần trước đây.  Anh cũng thấy mắt cô bây giờ ươn ướt, nồng nàn mà chẳng biết vì sao.  Có lẽ cô cũng như bao nhiêu nguời thiếu nữ khác, chợt thấy lòng mình rung động xuyến xao khi mùa thu đến.

       Nhược không thể ghét cô dù rất nhiều lần cô cáu gắt hay sai bảo chàng.  Đôi khi Nhược còn sung sướng được cô tin cậy như hôm nay, để một mình anh coi hàng mà chẳng để ý gì đến tiền bạc.  Nhưng anh sắp phải đi xa.  Chỉ vài bữa nữa thôi ngưòi ta sẽ đem đến cho anh một chiếc vé máy bay, gửi anh vào giữa rừng già Thái Lan để anh trông coi một đài phát thanh hướng về bên kia biên giới.  Cái ngày anh mong muốn từ lâu đã đến gần kề.

       Những người bạn bè cùng chiến tuyến với anh năm xưa bây giờ đi về, qua lại Việt nam như đi chợ.  Người ta mang tiền, mang sự giàu sang về vơí quê hương trong tiếng vỗ tay chào đón của kẻ thù.  Anh cũng sẽ về Việt nam nhưng bằng con đường khác hẳn.  Con đường chông gai xuyên qua những cánh rừng hoang dã mà anh biết chắc kẻ thù sẽ mang những họng súng để đón chờ anh và các bạn đồng chí hướng, thay vì tiếng vỗ tay trong những tháng ngày sắp tới.

       Ra đi như thế, còn lâu anh mới quay về quán sách Nhược Lan, không chừng vào một mùa thu xa lắm khi cả hai đều tóc bạc da mồi.  Hay cũng có thể cái ngày gặp lại sẽ không bao giờ đến nữa.