Mỗi năm khi cúc, đào, mai nở
Ḷng rộn vui mừng đón Xuân sang"
Chúc mừng năm mới... Chúc mừng năm mới...
Chỉ c̣n vài ngày nữa là "the men's best friend Bính Tuất" sủa vang, vẫy đuôi giă từ năm cũ, đón mừng
"heo quư Đinh Hợi" ủn ỉn mập mạp mang tài lộc vào nhà.
Năm hết Tết đến xin mời quư vị dừng chân ghé thủ đô lớn nhất của người Việt tỵ nạn hải ngoại
"Tiểu Saigon" ở Nam, Bắc Cali, hay các khu thương xá ngườiViệt khắp nơi để chung vui cùng bà con cô bác tưng bừng đi chợ Tết đón Xuân.
Nh́n cảnh "Ngựa xe như nước áo quần như nêm", mới thấy người Việt hải ngoại mừng Xuân
"bằng ngàn, bằng vạn" ngày c̣n ở quê nhà. Đó là chưa kể trên dưới 4 tỷ đô
la "ĺ x́, mừng tuổi" gửi về quê Mẹ giúp đỡ người thân, mới thấy sức mạnh kinh tế phi thường của hơn 2 triệu người Việt hiện đang định cư tại hải ngoại.
Không biết Tết nhất, phong tục cúng Ông Công, Ông Táo, lễ đón Giao Thừa, xuất hành, hái lộc, bói quẻ, xin xâm thật sự có tự ngày nào. Nhưng dù là Quư Mùi, Nhâm Ngọ, Dần, Thân, Tỵ, Hợi, tứ hành xung, năm tuổi, năm hên trong các trang tử vi, bói quẻ đầu Xuân ...xấu, tốt ra sao nhưng ai ai cũng hân hoan
"giang tay bồng Ông Phúc" vào nhà. Và dù cho "Thầy" có coi chân gà, sờ mu rùa, gieo trinh đoán quẻ ra sao th́ phú quư giầu nghèo, già trẻ trai gái..., ai ai cũng vẫn rộn ră tưng bừng chào đón Xuân sang. Bé th́ hay ăn chóng lớn, học hành tấn tới, trẻ th́ t́nh duyên hạnh phúc giầu sang, già th́ phước như Đông Hải, thọ tỷ Nam sơn, sống lâu trăm tuổi.
H́nh ảnh những ngày xưa thơ ấu ở nhà quê, ngày Tết ra sân đ́nh tranh nhau chiếc bong bóng lợn, hay theo Mẹ nghếch mắt nh́n chiếc xe hàng bấm c̣i inh ỏi trong phiên chợ Tết họp dọc bên đường.
"Dải mây trắng đỏ dần trên đỉnh núi
Sương hồng lam ôm ấp nóc nhà tranh
Trên con đường viền trắng mép đồi xanh
Người các ấp tưng bừng đi chợï Tết
Họ vui vẻ kéo hàng trên cỏ biếc
Những thằng cu áo đỏ chạy lon xon
Vài cụ già chống gậy bước lom khom
Cô yếm thắm che môi cười lặng lẽ
Thằng cu bé nép đầu bên yếm mẹ
Hai người thôn gánh lợn chạy đi đầu
Con ḅ vàng ngộ nghĩnh chạy theo sau..."
Chợ Tết - Đoàn Văn Cừ
Và "Chẳng phong lưu cũng ba ngày Tết", nên nhà nào cũng không thể thiếu:
"Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ.
Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh..."
Nhớ lại những ngày mừng Xuân đón Tết ở Saigon. sau khi đă thưởng ngoạn ngàn vạn sắc mầu của cúc, đào, mai, mận, bên Chợ Hoa Nguyễn Huệ. Khách du xuân tưởng như lạc đường vào văn học, chói ngợp với hàng trăm câu đối trên giấy hồng điều, thơ phú thi văn chương qua hàng rừng sách vở, Thiệp Tết, báo Xuân...
"Thiên tăng tuế nguyệt niên tăng thọ,
Xuân măn càn khôn phúc măn đường"
...............
"Tân niên hạnh phúc b́nh an tiến
Xuân nhật vinh hoa quư phú lai"
..............
"Niên niên tăng phú quư
Nhất nhật phát vinh hoa"
Hay dửng dưng khi Tết đến Xuân về.
"Tết đến cũng thường, thường cũng Tết
Xuân về thêm tuổi, tuổi thêm Xuân"
..............
"Đêm ba mươi nợ réo tít mù
Co cẳng đạp thằng bần ra cửa".
Nếu văn thi sỹ có những bài viết, vần thơ óng ả, mượt mà ca tụng mùa Xuân, th́ nhạc sỹ, ca sĩ , cũng ru hồn người bằng tiếng đàn, tiếng sáo, cung thương trầm bổng, trong những ca khúc đón Xuân. Ai trong chúng ta lại không có dịp vừa nghe, vừa nhịp chân hát theo những khúc nhạc Xuân để nghe ḷng rộn ràng nở hội, vui với vạn vật đất trời, hoa thắm Xuân sang.
"Xuân đă đến rồi, gieo rắc ngàn hồn hoa xuống đồi
Vui trong b́nh minh, muôn loài chim hót vang mọi nơi
Đem trong tiếng cười cho kiếp người t́nh thương đắm đuối
Ánh Xuân đem vui với đời
Ḱa trong vạt nắng, mạch xuân tràn dâng
Khóm hoa nhẹ rung môi cười thẹn thùng cùng bao nguồn sáng
..............................
(Đón Xuân - Phạm Đ́nh Chương)
Hay tươi vui với "Hoa Xuân" của nhạc sĩ Phạm Duy.
"Xuân vừa về trên băi cỏ non
Gió xuân đưa lá vàng xuôi nguồn
Hoa cười cùng tia nắng vàng son
Lũ ong lên đường cánh tung tṛn
Hoa chẳng yêu lũ bướm lả lơi
Muốn yêu anh vác cầy trên đồi
Hay là yêu chiến sỹ ngh́n nơi
Thấy hoa tươi cười bỗng thương đời"
..............................
Ngày Xuân họp mặt, hội nọ,ï đoàn kia, bạn bè tay bắt mặt mừng, sóng sánh
"bồ đào mỹ tửu XO" trên tay, cùng hát vang lời chúc đầu xuân, để nghe ḷng rộn ră yêu thương, tràn đầy nhân ái qua
"Ly rượu mừng" của Phạm Đ́nh Chương.
"Ngày Xuân nâng chén ta chúc nơi nơi
Mừng anh nông phu vui lúa thơm nơi,
Người thương gia lợi tức, người công nhân ấm no
Thoát ly đời gian lao nghèo khó
Á A A A
Nhấp chén đầy vơi chúc người người vui....
Muôn ḷng xao xuyến duyên đời.
Rót thêm tràn đây chén quan san.
Chúc người binh sĩ lên đàng
Chiến đấu công thành,
Sống cuộc đời lành
Mừng người v́ nước quên thân ḿnh...
Ḱa nơi xa xa có bà mẹ già
Từ lâu mong con mắt vương lệ nḥa
Chúc bà một xớm quê hương, bước con về ḥa nỗi yêu thương
.....................................................
(Ly rượu mừng - Phạm Đ́nh Chương)
Thơ, nhạc, văn chương thường phản ảnh cho một giai đoạn lịch sử. Hơn một phần tư thế kỷ chiến tranh, Mẹ Việt Nam đă có những mùa Xuân hoà b́nh êm ấm, nhưng mắt Mẹ cũng đẫm lệ nhạt nḥa với Tết Mậu Thân ngập tràn máu lửa. Súng nổ thay pháo hồng, nước mắt thay mưa Xuân, đạn nổ trên bàn thờ, pháo chụp trên tháp chuông, với hàng ngàn, hàng vạn xác người gục chết giữa đêm Xuân. Sinh ra và lớn lên giữa thời chinh chiến, con của Mẹ, những người lính miền Nam ôm gh́ tay súng đón Giao Thừa dưới ánh hỏa châu nơi tiền đồn xa vắng. Nghe tiếng súng mà ngỡ tiếng pháo Giao Thừa. Thấy hoa tàn mà tưởng xác pháo đêm Xuân, buông thả tâm tư mơ về bếp lửa ấm cúng gia đ́nh.
"Đón Giao Thừa một phiên gác đêm
Chào Xuân đến súng xa vang rền
Xác hoa tàn rơi trên báng súng,
Ngỡ rằng pháo tung bay
Ngờ đâu hoa lá rơi..."
..........................
(Phiên gác đêm Xuân - Nguyễn Văn Đông)
Nơi tuyến đầu Gio Linh, Quảng Trị, Benhet, Kontum, hay An Lộc, Tây Ninh, Năm căn, Chương Thiện... người lính trận viết vài hàng thăm hỏi, để tạ lỗi với Mẹ rằng: "Xuân này con không về"
"Con biết bây giờ mẹ chờ tin con
Khi thấy mai đào nở vàng bên nương
Năm trước con hẹn đầu Xuân sẽ về
Nay én bay đầy trước ngơ
Mà tin con vẫn xa ngàn xa ...."
.......................................
Lăng mạn nào hơn, t́nh cảm nào hơn, khi người lính chiến ngỡ ngàng thấy đào, mai nở nơi tiền đồn heo hút, giữa rừng sâu, mới hay Xuân đă về nên vội ghi đôi chữ tâm t́nh gửi người em gái hậu phương.
"Đầu Xuân năm đó anh ra đi
Mùa Xuân này nữa xa nhau rồi
Nhớ đêm hành quân, thân ướt mềm, băng rừng sông
Ḷng muốn vớt ánh sáng trăng thề viết tên em
Đồn anh đóng ven rừng mai
Nếu mai không nở
Anh đâu viết Xuân về hay chưa.
.........................
(Đồn vắng chiều Xuân - Trần Thiện Thanh)
Hay ấm êm, nhân bản hơn khi nhận cánh thư Xuân, cặp bánh chưng, áo len đan, của Mẹ, của em từ hậu phương gửi ra tiền tuyền. Người lính trận nghe ḷng chùng xuống bâng khuâng.
"Này là cánh thư , nghiêng nghiêng nét chữ cô em học tṛ
Này là bánh chưng, mẹ già tự tay gói gửi cho con
Này là áo len, bao nhiêu đêm thâu em ngồi em đan
Nay em gửi ra tới chiến trường
Mang chút t́nh hậu phương thương mến...
Ngồi đọc lá thư, đơn sơ tha thiết cô em học tṛ
Nh́n cặp bánh chưng, mà ḷng nghe thương mẹ già xa xôi
Mặc vào áo len, sao tôi nghe như ḷng chơi vơi
Xuân đă về trên khắp đất trời
Nhưng tất cả ... Xuân là ở đây ...
...................................................
(Cám ơn - Duy Khánh)
"Cánh Thiệp đầu Xuân", "Anh cho em mùa Xuân", "Đan áo mùa Xuân", "Đầu Xuân lính chúc" ... và biết bao nhiêu gịng nhạc lời thơ, nối cảm, giao ḥa.
Một chút tản mạn thơ nhạc về ngày Tết ngày Xuân. Đón Xuân với câu đối, pháo đỏ rượu nồng, không ai trong chúng ta lại không biết đến bài thơ tuyệt tác
"Ông Đồ" của cố thi sĩ tiền chiến Vũ đ́nh Liên.
Theo như lời kể của thân phụ người viết, v́ vừa là hàng xóm, vừa là bạn học của nhà thơ họ Vũ th́...
Khoảng năm 1937, nhà thơ của Hà nội 36 phố phường, đất
"ngàn năm văn vật", vốn là công tử Hàng Đào, theo Tây học. Năm hết Tết đến nhà thơ tản bộ ra phố Huế, xuống hồ Hoàn Kiếm hái lộc đầu năm. Dưới cái lạnh cắt da lất phất mưa bụi đầu Xuân. Nh́n giấy hồng điều, nghiên mực, bút lông, bên Ông Đồ vắng khách ngay cổng đền Ngọc Sơn, đầu cầu Thê Húc, thi sĩ đă cảm tác nên bài thơ bất tử
"Ông Đồ" giữa khi triều đại Nho học bắt đầu suy tàn. Ông Đồ nghèo đang bị thay thế bởi các ông Thông, ông Phán với
"Tối rượu Sâm banh, sáng sữa ḅ".
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tầu giấy đỏ
Bên phố đông người qua
Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài
Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa rồng bay
Nhưng mỗi năm một vắng
Người thuê viết nay đâu
Giấy đỏ buồn không thắm
Mực đọng trên nghiên sầu
Ông đồ vẫn ngồi đấy
Qua đường không ai hay
Lá vàng rơi trên giấy
Ngoài đường mưa bụi bay
Năm nay đào lại nở
Không thấy ông đồ xưa
Những người mươn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ."
Chiến tranh, lửa đạn bao trùm quê Mẹ khi quân Pháp tảo thanh càn quét từ thành thị đến thôn quê, qua vần thơ của một thi sĩ tiền chiến.
"Chợt lũ quỷ
Mắt xanh trừng trợn
Xô giầy đinh
Đạp ngă quán gầy teo
Xi xô cướp bóc
Tan phiên chợ nghèo
Lá đa lác đác trước lều
Quê nghèo ngập máu
Loang chiều ngày Xuân!"
Bừng lên bầu nhiệt huyết, nhà thơ Vũ đ́nh Liên cùng hàng ngàn hàng vạn thanh niên yêu nước lao vào
"chiến khu" theo Việt Minh chống Pháp. Sau khi Việt Minh cướp chính quyền, lộ nguyên h́nh là đảng Cộng Sản th́ những nhà thơ như Vũ đ́nh Liên, Tố Hữu, Lưu Trọng Lư, Xuân Diệu... đều trở thành những đảng viên ṇng cốt, sắt máu của đảng Cộng Sản Việt Nam. Sau vụ án
"Nhân Văn giai phẩm", những người năm cũ đă thật sự đổi thay. Văn chương thơ phú của họ đă theo đường lối chỉ đạo, ngập mầu chính trị, uốn cong ng̣i bút để ca tụng đảng! Chúng ta hăy nghe nhà thơ Tố Hữu, cán bộ đầu năo của đảng Cộng Sản Việt Nam , ngợi ca Sitalin, trùm Cộng Sản Nga sô khi nghe tin ông trùm đỏ qua đời.
"Hôm qua loa gọi ngoài đồng
Tiếng loa xé ruột xé ḷng biết bao
Làng trên xóm dưới xôn xao
Làm sao ông đă làm sao mất rồi
Ông Stalin, ông Stalin ơi
Hỡi ơi ông mất đất trời có không
Thương cha, thương mẹ, thương chồng
Thương ḿnh thương một, thương ông thương mười
Yêu con yêu nước yêu đời
Yêu bao nhiêu lại yêu người bấy nhiêu.
Toàn dân Việt và đặc biệt là cha mẹ nhà thơ ắt phải đau ḷng, v́ những câu thơ đau thấu tim gan, khi chính họ chưa hề nhận được một lời nào êm ấm tạ ơn sinh thành dưỡng dục gửi mẹ, gửi cha! Năm 1989 khi ông cụ thân sinh ra người viết vừa qua Hoa Kỳ đoàn tụ. Mùa Xuân đầu tiên trên đất Mỹ, nhân đọc bài thơ
"Ông Đồ" trên một giai phẩm Xuân, Cụ đă kể thêm về người bạn cũ, tác giả ông đồ với những bài thơ mới sau khi miền Bắc chiếm được miền Nam. Bỏ đi những nét bút trong sáng ngày xưa - Nay khi dân miền Nam đang đau đớn, th́ ông lại thấy chói ngợp hạnh phúc, với cờ đảng sao vàng ngập đường, ngập phố, nhà thơ họ Vũ sáng tác ngay bài thơ
"Hạnh Phúc" khi vào đến Saigon.
"Năm nay đào nở rộ
Mừng Hội đảng, Hội dân
Bút ông đồ lại họa
Những nét chữ đẹp thân
Cờ biển ngập phố phường
Cành đào bay thắm đỏ
Như cả ngàn mùa Xuân
Nở hoa trên mỗi chữ
Thấy trong ḷng say sưa
Dừng chân không muốn bước
Nghe đọc những vần thơ
Ngợi khen những nét bút
Xuân cộng ḥa xă hội
Mai đào thắm tươi hoa
Một nguồn hạnh phúc mới
Trên ngọn bút ḍng thơ"
"Hạnh phúc" đâu không thấy, chỉ ít ngày sau khi chiếm được miền Nam cho đến nay, trại tù mọc lên như nấm, dân chúng vẫn cơ cực, đói khổ, lầm than, mất hạnh phúc, hết tự do, dưới chế độ sắt máu của đảng Cộng Sản. Hàng trăm ngàn người v́ không thể sống nổi dưới chế độ hà khắc, tàn ác nên đă liều chết vượt biển, vượt biên, vùi thây dưới ḷng biển cả, hay góc rừng, khe núi để đi t́m Tự do. Nhà thơ họ Vũ vẫn lờ đi như không muốn thấy cảnh đất nước tan hoang, nghèo khó khốn cùng. Ông lại uốn bút ngợi ca đảng qua bài thơ
"Nhân Nghĩa".
"Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy bóng ông đồ
Bầy mực tầu giấy đỏ
Ngồi đúng chỗ ngồi xưa
Trải trăm ngàn dâu bể
Giấy mực mầu không phai
Chữ nhân và chữ nghĩa
Vẫn những nét thẳng ngay
Ông đồ vẫn ngồi đấy
Khăn áo bạc mầu dưa
Nhắc cho người ta thấy
Lẽ nhân đạo thiên cơ
Cách mạng là nhân nghĩa
Ông đồ là thi thơ
Chữ tuôn ḍng thiện mỹ
Qua ng̣i bút ông đồ"
Vài năm sau trước khi nhắm mắt ĺa đời, nhà thơ họ Vũ làm thêm bài thơ cuối đời ca tụng
"Mùa Xuân Cộng Sản"
"Một cây đào muôn thuở
Năm bốn mùa nở hoa
Một ông đồ bất tử
Tay với bút không già
Hoa tươi mầu sông núi
Chữ thắm t́nh quê hương
Cành đào và câu đối
Ngàn đời Tết Việt Nam
Nghiên bút xưa vẫn đợi
Tự ngàn năm bài thơ
Từ ngàn năm câu đối
Đảng sáng tác bây giờ
Nghệ sĩ với ông đồ
T́nh nước non vô tận
Như đảng với bác Hồ
Hương đất trời cộng sản
Năm năm đào lại nở
Vui người mới hồn xưa
Một mùa Xuân bất tử
Tươi nét lụa lời ca"
Nhưng mặc cho nhà thơ họ Vũ, nếu c̣n sống có sáng tác thêm cả trăm bài thơ, có cố t́nh dùng lại bút pháp
"phượng múa rồng bay", ngập dáng dấp ông đồ qua những lời thơ mới để ngợi ca đảng Cộng sản, th́ người dân Việt Nam v́ quá chán chế
độ, nên đă đặt ra những vần thơ, những câu ca dao, bài vè thời đại để diễn tả cảnh đói khổ, lầm than, chế diễu sự bất tài của những người Cộng Sản đang cai trị nhân dân.
"Dân đói mà Đảng th́ no
Sức đâu ủng hộ hoan hô suốt ngày
Đảng béo mà dân th́ gầy
Độn bắp, độn sắn biết ngày nào thôi?"
Hay:
"Ai sinh ra cái củ ḿ
Hỏi: Để làm ǵ? Đáp: Để mà ăn!
Nước nhà sẽ măi khó khăn
Dân ḿnh măi măi phải ăn củ ḿ!"
"Hoan hô độc lập tự do
Để cho dân nhá bo bo sái hàm"
Thấm thía hơn khi dân chúng gửi bác và đảng những câu vè thời đại diễn tả cái hay cái đẹp của đảng Cộng sản Việt nam, khác hắn với những vần thơ 'Hạnh phúc, Nhân nghĩa
.." của bồi bút Vũ đ́nh Liên
"Ở với Hồ Chí Minh
Cây đinh phải đang kư
Trái bí cũng sắp hàng
Khoai lang cần tem phiếu
Thuốc điếu phải mua bông
Lấy chồng nên cai đẻ
Bán lẻ chạy công an
Lang thang đi cải tạo
Hết gạo ăn bo bo
Học tṛ không có tập
Độc lập với Tự do
Nằm co mà hạnh phúc!"
Và thấm thía hơn khi đất nước có "bác Hồ"
"Từ khi ta có bác Hồ
Nhân dân chẳng được ăn no ngày nào!"
Mới đây dịch gà vịt đe dọa cho cả nước nên nhân dân lại truyền khẩu câu vè, mong cho Đảng Cộng Sản mắc dịch chết đi cho bà con vui:
"Dịch heo nối tiếp dịch gà
Bao giơ dịch Đảng cho bà con vui"
Đó là điển h́nh một số rất ít trong hàng ngàn những câu thơ, câu vè thời đại để trả lời nhà thơ họ Vũ khi mang Bác và Đảng vào thơ.
"Ông đồ mới, Nhân Nghĩa, Hạnh Phúc, Mùa Xuân Cộng Sản" đă làm phai nhạt phần nào danh tiếng Vũ đ́nh Liên, tác giả bài thơ bất tử
"Ông Đồ" ngày xưa.
C̣n đâu áng thơ tuyệt tác vang bóng một thời đă được dịch sang Hán văn:
"Mỗi niên đào hoa khai
Tổng kiến lăo Tú Tài
Truy nghiễn hồng tiên băi
Thông cù nhân văng lai.
Thi sĩ Vũ Đ́nh Liên , Tố Hữu...nếu c̣n sống chắc phải hổ thẹn khi đă uốn bút khóc Sít ta lin, ca tụng đảng Cộng sản, khi nh́n thấy hơn ba mươi năm sau đất nước vẫn nghèo, đói, khổ đau, mất tự do, thiếu nhân quyền. Nhất là đau đớn thay, Việt nam ngày nay vẫn bị thế giới sắp hạng là một trong vài quốc gia tham nhũng, nghèo đói, thiếu tự do, mất nhân quyền nhất thế giới.
Tết đến, Xuân về, "nhận lệnh" của ông chủ bút mũ nâu người viết xin góp nhặt đôi hàng thô thiển chút ít về thơ, nhạc ngày Xuân góp vui trong
"Tập San Biệt Động Quân" nhân dịp Tết đến Xuân về.
Trước thềm năm mới, xin kính chúc quư độc giả tràn đầy may mắn an khang và thịnh vượng trong năm mới.
Mong sao người người rạng rỡ nụ cười, vui hưởng một mùa Xuân hạnh phúc an lành, tràn đầy Tự do, Hạnh phúc, Nhân quyền trên đất Mẹ.