|
Những Ngày Tháng Lênh ĐênhHoàng ĐứcTrong cuộc sống xa quê hương, những lúc chạnh ḷng, bùi ngùi nhớ đến ngày 30 tháng Tư, ngày lịch sử sang trang, tôi lại nghẹn ngào chua xót trong một nổi uất ức thật khó thể mô tả và luôn luôn tôi liên tưởng đến ông Tướng Dương văn Minh và lại cố gắng quên hết những chiến công (chắc cũng chẳng có bao nhiêu) và những "thành tích"( lưu xú hay lưu danh, xin để lịch sử phê phán và có được gọi là thành tích không nhỉ?) trong cuộc đời chính trị của ông, để cho tâm hồn được thanh thoát, không vướng bận những nghĩ suy về thành bại, những vết nhơ trong lịch sử, những đớn hèn của một kiếp người. Tôi cố gắng quên hết để chỉ nhớ về ông Tướng này qua một câu mô tả chân dung ông của tờ báo Lập Trường, do một nhóm trí thức miền Trung biên soạn: "Big Minh" có nụ cười thiếu chữ "mỹ" mà đượm chữ "nhân". Vâng, th́ ông Tướng này nhân từ nên mới có ngày 30 tháng Tư, nên mới có một cuộc đổi đời trên miền Nam Việt Nam thân yêu của chúng ta, nên mới có cảnh tôi đứng ngoài bao lơn một căn nhà trong cư xá Thanh Đa, nh́n những chiếc xe Molotova chuyên chở một lũ "ḅ vàng" nhởn nhơ qua cầu B́nh Triệu. Tôi đứng trên bao lơn nhà, như cậu bé A Di trong cuốn "Tâm hồn cao thượng" đứng trên bao lơn tàu một buổi sáng mờ sương, khi tàu ghé bến quê hương và bỗng rộn lên tấm ḷng yêu nước, mà từ lúc cắp sách đến trường, đọc qua bao nhiêu sách báo, truyện Tàu, truyện lịch sử Việt Nam, tôi chưa từng biết thế nào là ḷng yêu nước, v́ quê hương tôi qua không biết bao nhiêu thăng trầm vẫn là quê hương của tôi. Nhưng giờ đây th́ đă chớm nhiều đổi thay, trên thực tế, cũng như trong ḷng tôi, ḷng của nhân dân miền Nam Việt Nam sau ngày 30 tháng Tư. Nh́n những chiếc xe chở đoàn quân ngô nghê, bất ngờ chiến thắng, tôi như hụt hẫng, ḷng chùng xuống, một nổi bâng khuâng mênh mang xâm chiếm tâm hồn. Tôi nghẹn ngào, có một cái ǵ không xác định được chợt chẹn ngang lồng ngực tôi, khiến tôi khó thở. Lần đầu tiên trong đời, tôi biết thế nào là ngổn ngang trăm mối tơ ḷng, tuy trăm mối mà chẳng có mối nào có h́nh dáng rơ rệt trong tâm trí tôi. Tất cả chỉ là mông lung mờ ảo. Một niềm đau man mác, sầu dâng trong hồn, lăng đăng như mây trời không định hướng. Thế rồi, kể từ ngày hôm đó, tôi bắt đầu sống những ngày tháng lênh đênh, mang tâm trạng của kẻ mất quê hương. Thẫn thờ, lạc lơng giữa đám người nhăng nhố, đi đâu cũng thấy những ngôi sao trên màu cờ đỏ, tôi như chiếc xác không hồn, hay những khi hồn c̣n trong xác th́ chỉ chực nổi loạn v́ mục kích những thói đời ghê tởm, những người ngợm mà cung cách sống đổi thay, xoay chiều như chong chóng. Một vài thằng đồng nghiệp mang danh trí thức, chỉ một sáng một chiều trở thành những tên điếu đóm, nâng bi, đội đĩa, những tên cán bộ nam nữ, áo quần xốc xếch, lôi thôi, giày dép thổ tả, vai mang bị da quàng ngang ngực, nhí nhăng, nhí nhô như một bọn cái bang lấc cấc, thấy mà chỉ muốn buồn nôn dù không là môn đệ của triết thuyết hiện sinh Tổ sư Jean Paul Sartre. Những triết thuyết thời thượng như thế này không c̣n chổ đứng, mà đă lui vào bóng tối nhường chỗ cho chủ nghĩa Mác xít, Lê nin nít, do một bọn I Tờ rít đăng đàn diễn dịch, sau khi đă được nhồi vào sọ một số giáo điều học thuộc ḷng như vẹt. và cứ thế tuôn ra cho những kẻ thua trận như chúng tôi c̣n nấn ná trên quê hương yêu dấu. Dĩ nhiên không phải xă hội miền Nam sau 30 tháng Tư chỉ c̣n lại những tên trở cờ bẩn thỉu, v́ trong những buổi học tập chính trị cũng có những người không uổng danh xưng trí thức, đă ngôn những câu nghe mát cả ruột gan, chẳng hạn như một nữ giáo sư đă bảo thẳng vào mặt một tên cán bộ gộc: "Chúng tôi không thể gọi thằng Diệm hay thằng Thiệu, v́ ngay một ngườøi ăn xin nghèo đói, chúng tôi cũng gọi bằng ông. Đấy là lịch sự tối thiểu của người có học" Một giáo sư Triết đă tuyên bố thẳng thừng: "Tôi ở lại trên quê hương không phải v́ tôi đồng ư với các anh về những danh từ Độc lập, Tự do, Hạnh phúc, mà v́ tôi muốn ở lại để nh́n lá me bay, làm thơ ca ngợi t́nh yêu." - Đúng là một anh triết gia gàn, nhưng cái gàn của anh đă nói lên ư chí bất khuất của kẻ sĩ và những con người liêm sĩ đă vỗ tay tán thưởng và cười vang cả hội trường, trong sự tức giận căm gan của lũ vượn người. Chán nản v́ tṛ đời đổi trắng thay đen, tôi đă tỏ thái độ bất hợp tác trong cơ quan và kết quả như tôi hằng mong muốn , trong đợt "biên chế" (danh từ lai căng của miền Bắc để chỉ sự bổ dụng hay tuyễn dụng vào ngành công chức) tôi đă bị cho lọt sổ để trở về với nếp sống tự do, lông bông, bảy nghề mà tụi nó gọi là "phe phẩy" để chỉ những người buôn bán lăng nhăng, mánh mung chợ trời, "chà đồ nhôm" (chôm đồ nhà) đi bán kiếm cơm ăn ngày hai bữa, bữa cơm, bữa ḿ sợi, hay khoai ḿ khoai lang hay cao lương bo bo, do phường khóm bán theo tiêu chuẩn cho nhân dân. Sau vài ba tháng, t́nh h́nh đă bớt căng thẳng, thấy được bộ mặt thật, thèm ăn, ham uống, của những tên từ ngoài Bắc vào, cố t́m cách vơ vét những tiện nghi trong đời sống văn minh của dân miền Nam chúng ta, tôi và một số cư dân ở Sài G̣n không c̣n thấy khổ sở v́ các buổi học tập tại cơ quan, phường khóm, hay là tổ dân phố, v́ phải chống mắt để khỏi ngủ gà ngủ gật trong lúc nghe lũ cán bộ lên lớp những bài học về chính trị, những chính sách mị dân, hay những thông tin láo khoét, chúng tôi không c̣n khổ sở nữa v́ chúng tôi đă "cúp cua" không tham dự vào các buổi họp vô tích sự đó nữa. Nói đến nỗi khổ của những người phải tham dự vào các buổi họp đó, tôi lại chợt nhớ đến câu chuyện của một ông cụ bạn của Bố tôi, trong lúc ông đến phúng điếu một người bạn già vừa giă từ cơi thế, ông ta đă nghiêm trang đứng bên linh cữu bạn và đă thốt lời đưa tiễn: "Tôi đến đây để chúc mừng anh, từ nay khỏi phải đi họp như tôi và các bạn khác." Mọi người trong đám tang đă cố nín cười trước câu phát biểu khôi hài nhưng đă nói lên một thực trạng chua xót của những người c̣n ở lại trên quê hương yêu dấu sau ngày lịch sử sang trang. Và ư thức được bộ mặt giả dối của bọn người huênh hoang ta đây làm cách mạng, tôi đă không c̣n phải dè dặt trong cuộc sống tạm bợ trên quê hương, tôi đa ơ lần ṃ trở lại các sân quần vợt để t́m gặp bạn bè để có dịp đấu láo, tán phét và nghe ngóng tin tức bằng hữu ở ngoại quốc, hay tin về những người vượt biên thành công, những người thất bại phải lâm vào cảnh lao tù. Cứ mỗi lần ra sân Tennis, thấy thiếu vắng một khuôn mặt vẫn thường xuyên xách vợt đến đây, th́ chúng tôi lại th́ thầm to nhỏ hay cười hô hố nói cho nhau nghe: (sau khi đă nh́n quanh quất xem có gương mặt khả nghi nào làm antenne không) "Rồi, lại một thằng đă theo Bác ra đi t́m đường cứu quốc!" Chúng tôi vui v́ thấy bạn bè đă ra đi thành công, và cũng buồn cho bản thân ḿnh sẽ phải c̣n sống dài dài trong kiếp đọa đầy. Một ít lâu sau, bỗng dưng thấy thằng bạn, tưởng đă vượt thoát được công an biên pḥng thênh thang trên bước đường lưu vong t́m tự do, lù lù dẫn xác, xách vợt ra sân, chúng tôi lại tụm năm tụm ba hỏi han t́nh h́nh và ngậm ngùi cho nhau, v́ thằng bạn vừa mới ra khỏi tù sau khi vượt biên thất bại. Lại nấn ná trên quê hương chờ một ngày đẹp nắng! Lại lênh đênh kiếp người! T́m cách sinh sống qua ngày đoạn tháng bằng những gói quà t́nh thương do bạn bè hay thân nhân từ ngoại quốc gửi về. Lân la các khu chợ trời, bán những đồ gia dụng không c̣n cần thiết trong cuộc sống đạm bạc trên quê hương, không c̣n là quê hương đích thực như những ngày xa xưa. Cảm ơn thằng bạn học cùng lớp ở phương trời Tây, lâu lâu nhớ đến thằng bạn đang lây lất trên các nẻo đường đất nước bằng những gói quà nhỏ gồm một ít thuốc Tây, mà người dân miền Nam đă quá quen thuộc không thể thiếu trong những lúc ốm đau. Những thứ thuốc hiếm quư trong giai đoạn này không được để dành dùng cho tôi hay thân nhân, mà sau khi được nâng niu trên tay, sẽ nằm trên các quầy hàng chợ trời Tân Định, để đổi lấy một ánh mắt hí hửng của con, một nụ cười vui của vợ, một món ăn ngon từ lâu không hiện diện trong mâm cơm gia đ́nh và một chút hơi ấm trong ḷng, v́ biết c̣n có một t́nh bằng hữu trong cuộc sống bon chen của một xă hội băơng hoại vừa thể xác lẫn tinh thần. Suốt ngày trên con ngựa sắt bôn ba xuôi ngược khắp Sài G̣n, từ chợ trời này đến khu buôn bán khác, như chợ trời sách báo đường Bùi quang Chiêu, "mánh mung" đủ thứ để kiếm ăn. Đôi lúc ḷng quặn thắt v́ phải bán đi những bộ sách quư đă theo ḿnh từ thuở c̣n niên thiếu, những loại sách biên khảo giá trị vừa trên phương diện kiến thức vừa trên phương diện tinh thần, v́ đầy ắp những kỷ niệm học tṛ, một thời sinh viên hoa mộng. Thôi th́... "v́ thời thế, thế thời phải thế"! Bản thân ḿnh c̣n thua cục phân như lăo già Hồ đă từng lếu láo rằng bọn trí thức không có giá trị bằng cục phân, v́ cục phân c̣n có thể bón cho cây đơm hoa kết trái làm cho khoai ḿ, khoai lang củ lớn, chứ bọn trí thức th́ chỉ chực chống đối cách mạng, chứ chẳng làm nên tích sự ǵ. Bán nhà bán cửa, bán cả Honda, kư ca kư cóp tích luỹ được một ít lượng vàng, tôi xuôi ngược t́m đường vượt thoát cuộc sống đang dần dần "xuống hố cả nút" (XHCN). Rồi khi kiếm ra được tổ chức đáng tin cậy không sợ bị lừa bịp, tiền mất, phải mang thân tù tội, th́ ngày ngày như ngồi trên lửa, trông ngóng người liên lạc đến đón ra xa cảng miền Tây về những băi sông, băi biển hoang vu để t́m cái sống trong cái chết, trong vô vàn lo sợ cho bản thân ḿnh và nhất là cho vợ con, thân gái dặm trường bao nhiêu hiểm nguy đang chờ chực trên đại dương mông mênh ngàn trùng băo tố, nhung nhúc một bầy hải tặc vô lương tâm không từ bất cứ một hành động độc ác nào đối với những người ĺa bỏ quê hương t́m tự do. Sống trong lo âu, hồi hộp, bấp bênh, tối ngày chỉ chờ nghe bản tin thời tiết để biết những thông tin liên quan đến cuộc vượt biên báo trước nhiều cam go. Nghe đến độ thuộc ḷng những danh từ chuyên môn của ngành hàng hải: "Gió cấp ba, cấp bốn, biển từ động nhẹ đến động mạnh. "Cấp ba, cấp bốn là bao nhiêu hải lư một giờ nhỉ? Không cần biết, chỉ biết là cấp một, cấp hai hay cấp ba là an toàn, các cấp số lớn hơn th́ nhiều hy vọng làm mồi cho cá. Tốt hơn hết là ra đi vào tháng Ba v́ "tháng Ba bà già đi biển!" Nhưng ḿnh đâu có định đoạt được ǵ đâu! Tất cả đều tuỳ thuộc vào "tổ chức", vào t́nh h́nh băi bến, mua được băi đáp ở đâu, thuộc quận huyện nào của lũ công an biên pḥng. Có bị bịp hay không? Tất cả đều ngoài tầm tay với của ḿnh! Sống trong khắc khoải đợi chờ, chẳng biết ngày mai sẽ ra sao. "Que sera, sera", bài hát vui nhộn năơm nào nay nghe bỗng ngậm ngùi cho số kiếp lênh đênh giữa Sài G̣n chợt nắng chợt mưa. Sau bao nhiêu cam go, lênh đênh trên đại dương, một thời gian dài, gần trót năơm trong trại tỵ nạn Nam Dương, đến được vùng "Đất Hứa" nơi xứ lạ quê người, quần quật tranh sống bằng tinh thần lẫn thể xác, giờ đây lúc đă đến tuổi nhận Medicare, ngồi suy ngẫm câu thành bại trong cuộc sống trăơm năơm, mới chiêm nghiệm thấy cơi hư vô, sắc sắc không không của kiếp người. Nhưng dù ǵ th́ vẫn không luyến tiếc một chuyến ra đi v́ quyết tâm t́m tự do, đă gặp được t́nh người trong cỏi tạm. Que â hương c̣n đó, ta c̣n đây, mong một ngày về với quê hương đích thực trong tâm nguyện của kẻ xa nhà t́m về chốn cũ yêu thương, nơi c̣n hằn sâu những kỷ niệm mênh mang của một thời vàng son, gót chân phiêu lăng sông hồ. Ḷng yêu nứớc trào dâng nghĩ đêán ngày hạnh phúc đặt chân trên mănh đất khô cằn của miền sông Hương núi Ngự nơi chôn nhau cắt rún. Tôi đă về t́m lại những ǵ vẫn c̣n đậm nét trong tôi, sau những biến thiên của cuộc đời, nhưng quê hương trong kỷ niệm của tôi đăơ không c̣n như xưa, quê hương giờ đây vẫn là quê hương của những ngày tháng lênh đênh . . . . . . Tôi về t́m lại Huế xưa |