Tưởng Niệm 30/4:

Cuộc Rút Quân Khỏi Đà Nẵng

VB (không rơ tác giả)


       T́nh h́nh Đà Nẵng trong những ngày cuối tháng 3/1975:

       Như đă tŕnh bày, từ ngày 21/3 đến 23/3/1975, Cộng quân mở các cuộc tấn công vào một số vị trí pḥng ngự của các đơn vị VNCH tại Thừa Thiên, trong đó có 1 số xă thuộc quận Phú Lộc, quận cực nam của tỉnh Thừa Thiên. 

       Ngày 24/3/1975, đặc công Cộng quân đột nhập vào Tam Kỳ.

       Ngày 25/3/1975, các đơn vj VNCH tại pḥng tuyến Thừa Thiên triệt thoái, rút về Đà Nẵng.

       Trong 2 ngày 26/3 và 27/3, Cộng quân mở các đợt pháo kích vào các vị trí của một số đơn vị thuộc Sư đoàn 3 Bộ binh.

Rút Quân Khỏi Đà Nẵng* 10 giờ đêm 28/3/1975: Lực lượng VNCH tại Quân khu 1 được lệnh triệt thoái Đà Nẵng.

       7 giờ 30 tối ngày 28/3/1998, Trung tướng Tư lệnh Quân đoàn 1 Ngô Quang Trưởng và vài sĩ quan tham mưu Quân đoàn 1 đến Bộ Tư lệnh Sư đoàn 3 Bộ Binh tại căn cứ Ḥa Khánh.  Ông bắt tay thật chặt từng sĩ quan tham mưu Sư đoàn 3BB dàn chào ông ở sân chờ bộ Tư lệnh.  Một vị trưởng pḥng kể lại là Trung tướng Trưởng đă nh́n thẳng vào mặt từng người như muốn nói với họ một điều ǵ đó.  Không ai nghĩ rằng đó là cái bắt tay vĩnh biệt của vị tư lệnh Quân đoàn.

       Theo nhật kư hành quân của Thiếu tướng Nguyễn Duy Hinh, Tư lệnh Sư đoàn 3 Bộ Binh, th́ trong nửa giờ họp riêng tại văn pḥng tư lệnh Sư đoàn, Trung tướng Trưởng đă bàn với Tướng Hinh cả hai kế hoạch: pḥng thủ và rút lui nếu áp lực Cộng quân quá mạnh.

       8 giờ tối cùng ngày, Trung tướng Trưởng rời căn cứ Ḥa Khánh và bay một ṿng quan sát thành phố Đà Nẵng trong khi Cộng quân tiếp tục pháo kích vàothành phố.

       9 giờ 30 tối, Trung tướng Tư lệnh Quân đoàn 1 Ngô Quang Trưởng bay đến Bộ tư lệnh Hải quân Vùng 1 Duyên Hải và triệu tập một cuộc họp với các tướng và tư lệnh các đại đơn vị ngay tại văn pḥng của Phó Đề đốc Hồ Văn Kỳ Thoại (phó đề đốc: tương đương cấp chuẩn tướng).

        Tham dự cuộc họp có Trung tướng Lâm Quang Thi, Tư lệnh Tiền phương Quân đoàn 1, Thiếu tướng Nguyễn Duy Hinh, Thiếu tướng Bùi Thế Lân và Phó đề đốc Hồ Văn Kỳ Thoại.

       Trước khi bắt đầu cuộc họp, Tướng Trưởng gọi điện thoại xin quyết định của Đại tướng Viên và Tổng thống Thiệu.  Các vị tướng ngồi chờ kết quả.

       Theo lời kể của Thiếu tướng Bùi Thế Lân th́ chỉ sau vài phút nói chuyện với Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu, đôi mắt Trung tướng Trưởng đỏ ngầu, khuôn mặt buồn bă.  Rời điện thoại, Trung tướng Tư lệnh Quân đoàn 1/ Quân khu 1 Ngô Quang Trưởng tiến về các vi tướng đang chờ lệnh của ông và giọng nghẹn ngào: Lệnh bỏ Đà Nẵng.   Bấy giờ là 10 đêm ngày 28/3/1975.